Research Article

TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU

Volume: 31 Number: 2 August 4, 2026
EN TR

TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU

Abstract

Bu çalışma, teslimat araçlarının kapasite kullanım oranlarını artırmak ve taşıma maliyetlerini azaltmak amacıyla doğrusal programlama temelli bir optimizasyon modeli geliştirmektedir. Çalışmada üç farklı amaç fonksiyonu ele alınmıştır: kapasite kullanım oranının maksimize edilmesi, toplam taşıma maliyetinin minimize edilmesi ve bu iki hedefin birlikte ele alındığı çok amaçlı hibrit optimizasyon yaklaşımı. Araç kapasiteleri, talep dağılımları ve taşıma maliyet yapılarının farklılık gösterdiği üç senaryo tasarlanmış; her bir senaryo Microsoft Excel Solver kullanılarak Simplex LP algoritması ile çözülmüştür. Elde edilen bulgular, talep-kapasite dengesinin sağlandığı durumlarda maliyet odaklı planlamanın kapasite kullanımından ödün vermeden anlamlı maliyet tasarrufu sağladığını; dengesiz senaryolarda ise maliyet minimizasyonunun kapasite kullanım oranında kısmi düşüşe yol açabileceğini göstermektedir. Ayrıca, çok amaçlı optimizasyon yaklaşımı ile kapasite kullanımından ödün vermeden maliyetlerin önemli ölçüde azaltılabildiği ortaya konmuştur. Çalışma, aynı veri seti üzerinde kapasite kullanımı ve maliyet optimizasyonunun karşılaştırmalı olarak analiz edilmesiyle literatüre katkı sağlamaktadır. Ayrıca, önerilen modelin kolay uygulanabilir yapısı, küçük ve orta ölçekli lojistik işletmelerin operasyonel önceliklerine göre etkin yük atama planlamaları yapabilmesine olanak tanımaktadır.

Keywords

References

  1. Ait Mamoun, K., Hammadi, L., Novaes, A. G., El Ballouti, A., & De Cursi, E. S. (2022) An optimisation solution of capacitated vehicle routing problem (CVRP), In 2022 11th International Symposium on Signal, Image, Video and Communications (ISIVC), IEEE, 1-5. doi: 10.1109/ISIVC54825.2022.9800726
  2. Altınkaya, A., & Tunca, M. Z. (2022) Sezgisel araç rotalama problemlerinde bulanık mantık temelli kapasite optimizasyonu: bir un fabrikası örneği, Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 31-41. doi: 10.55580/oguzhan.1107296
  3. Atan, M., & Şimşek, P. (2017) Doğrusal programlama ile araç atama probleminin çözümlenmesi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(11), 339-358.
  4. Banik, J., & Rinehart, K. (2011). Modeling order guidelines to improve truckload utilization, Master Thesis (M. Eng. in Logistics), Massachusetts Institute of Technology, Engineering Systems Division, USA.
  5. Chopra, S., & Meindl, P. (2001). Strategy, planning, and operation. Supply Chain Management, 15(5), 71-85.
  6. Dantzig, G. B. (2016). Linear Programming and Extensions. Princeton University Press.
  7. Djamaris, A. R., & Priyanto, A. B. (2011) Strategi pemilihan transporter dan jenis truk menggunakan linear programming model, Jurnal Ilmiah Universitas Bakrie, 1 (2), 89-103.
  8. García, J., Florez, J. E., Torralba, Á., Borrajo, D., López, C. L., García-Olaya, Á., & Sáenz, J. (2013) Combining linear programming and automated planning to solve intermodal transportation problems, European Journal of Operational Research, 227(1), 216-226. doi: 10.1016/j.ejor.2012.12.018

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Industrial Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 4, 2026

Submission Date

August 7, 2025

Acceptance Date

May 11, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 31 Number: 2

APA
Yardımcı Coşkun, İ. (2026). TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 31(2), 719-738. https://doi.org/10.17482/uumfd.1760342
AMA
1.Yardımcı Coşkun İ. TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU. UUJFE. 2026;31(2):719-738. doi:10.17482/uumfd.1760342
Chicago
Yardımcı Coşkun, İlknur. 2026. “TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 31 (2): 719-38. https://doi.org/10.17482/uumfd.1760342.
EndNote
Yardımcı Coşkun İ (August 1, 2026) TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 31 2 719–738.
IEEE
[1]İ. Yardımcı Coşkun, “TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU”, UUJFE, vol. 31, no. 2, pp. 719–738, Aug. 2026, doi: 10.17482/uumfd.1760342.
ISNAD
Yardımcı Coşkun, İlknur. “TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 31/2 (August 1, 2026): 719-738. https://doi.org/10.17482/uumfd.1760342.
JAMA
1.Yardımcı Coşkun İ. TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU. UUJFE. 2026;31:719–738.
MLA
Yardımcı Coşkun, İlknur. “TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, vol. 31, no. 2, Aug. 2026, pp. 719-38, doi:10.17482/uumfd.1760342.
Vancouver
1.İlknur Yardımcı Coşkun. TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU. UUJFE. 2026 Aug. 1;31(2):719-38. doi:10.17482/uumfd.1760342

Announcements:

30.03.2021-Beginning with our April 2021 (26/1) issue, in accordance with the new criteria of TR-Dizin, the Declaration of Conflict of Interest and the Declaration of Author Contribution forms fulfilled and signed by all authors are required as well as the Copyright form during the initial submission of the manuscript. Furthermore two new sections, i.e. ‘Conflict of Interest’ and ‘Author Contribution’, should be added to the manuscript. Links of those forms that should be submitted with the initial manuscript can be found in our 'Author Guidelines' and 'Submission Procedure' pages. The manuscript template is also updated. For articles reviewed and accepted for publication in our 2021 and ongoing issues and for articles currently under review process, those forms should also be fulfilled, signed and uploaded to the system by authors.