Araştırma Makalesi

TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU

Cilt: 31 Sayı: 2 4 Ağustos 2026
PDF İndir
EN TR

TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU

Öz

Bu çalışma, teslimat araçlarının kapasite kullanım oranlarını artırmak ve taşıma maliyetlerini azaltmak amacıyla doğrusal programlama temelli bir optimizasyon modeli geliştirmektedir. Çalışmada üç farklı amaç fonksiyonu ele alınmıştır: kapasite kullanım oranının maksimize edilmesi, toplam taşıma maliyetinin minimize edilmesi ve bu iki hedefin birlikte ele alındığı çok amaçlı hibrit optimizasyon yaklaşımı. Araç kapasiteleri, talep dağılımları ve taşıma maliyet yapılarının farklılık gösterdiği üç senaryo tasarlanmış; her bir senaryo Microsoft Excel Solver kullanılarak Simplex LP algoritması ile çözülmüştür. Elde edilen bulgular, talep-kapasite dengesinin sağlandığı durumlarda maliyet odaklı planlamanın kapasite kullanımından ödün vermeden anlamlı maliyet tasarrufu sağladığını; dengesiz senaryolarda ise maliyet minimizasyonunun kapasite kullanım oranında kısmi düşüşe yol açabileceğini göstermektedir. Ayrıca, çok amaçlı optimizasyon yaklaşımı ile kapasite kullanımından ödün vermeden maliyetlerin önemli ölçüde azaltılabildiği ortaya konmuştur. Çalışma, aynı veri seti üzerinde kapasite kullanımı ve maliyet optimizasyonunun karşılaştırmalı olarak analiz edilmesiyle literatüre katkı sağlamaktadır. Ayrıca, önerilen modelin kolay uygulanabilir yapısı, küçük ve orta ölçekli lojistik işletmelerin operasyonel önceliklerine göre etkin yük atama planlamaları yapabilmesine olanak tanımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ait Mamoun, K., Hammadi, L., Novaes, A. G., El Ballouti, A., & De Cursi, E. S. (2022) An optimisation solution of capacitated vehicle routing problem (CVRP), In 2022 11th International Symposium on Signal, Image, Video and Communications (ISIVC), IEEE, 1-5. doi: 10.1109/ISIVC54825.2022.9800726
  2. Altınkaya, A., & Tunca, M. Z. (2022) Sezgisel araç rotalama problemlerinde bulanık mantık temelli kapasite optimizasyonu: bir un fabrikası örneği, Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 31-41. doi: 10.55580/oguzhan.1107296
  3. Atan, M., & Şimşek, P. (2017) Doğrusal programlama ile araç atama probleminin çözümlenmesi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(11), 339-358.
  4. Banik, J., & Rinehart, K. (2011). Modeling order guidelines to improve truckload utilization, Master Thesis (M. Eng. in Logistics), Massachusetts Institute of Technology, Engineering Systems Division, USA.
  5. Chopra, S., & Meindl, P. (2001). Strategy, planning, and operation. Supply Chain Management, 15(5), 71-85.
  6. Dantzig, G. B. (2016). Linear Programming and Extensions. Princeton University Press.
  7. Djamaris, A. R., & Priyanto, A. B. (2011) Strategi pemilihan transporter dan jenis truk menggunakan linear programming model, Jurnal Ilmiah Universitas Bakrie, 1 (2), 89-103.
  8. García, J., Florez, J. E., Torralba, Á., Borrajo, D., López, C. L., García-Olaya, Á., & Sáenz, J. (2013) Combining linear programming and automated planning to solve intermodal transportation problems, European Journal of Operational Research, 227(1), 216-226. doi: 10.1016/j.ejor.2012.12.018

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Endüstri Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

4 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

7 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

11 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 31 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yardımcı Coşkun, İ. (2026). TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 31(2), 719-738. https://doi.org/10.17482/uumfd.1760342
AMA
1.Yardımcı Coşkun İ. TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU. UUJFE. 2026;31(2):719-738. doi:10.17482/uumfd.1760342
Chicago
Yardımcı Coşkun, İlknur. 2026. “TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 31 (2): 719-38. https://doi.org/10.17482/uumfd.1760342.
EndNote
Yardımcı Coşkun İ (01 Ağustos 2026) TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 31 2 719–738.
IEEE
[1]İ. Yardımcı Coşkun, “TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU”, UUJFE, c. 31, sy 2, ss. 719–738, Ağu. 2026, doi: 10.17482/uumfd.1760342.
ISNAD
Yardımcı Coşkun, İlknur. “TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 31/2 (01 Ağustos 2026): 719-738. https://doi.org/10.17482/uumfd.1760342.
JAMA
1.Yardımcı Coşkun İ. TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU. UUJFE. 2026;31:719–738.
MLA
Yardımcı Coşkun, İlknur. “TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 31, sy 2, Ağustos 2026, ss. 719-38, doi:10.17482/uumfd.1760342.
Vancouver
1.İlknur Yardımcı Coşkun. TESLİMAT ARAÇLARININ KAPASİTE KULLANIM ORANLARININ VE TAŞIMA MALİYETLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE OPTİMİZASYONU. UUJFE. 01 Ağustos 2026;31(2):719-38. doi:10.17482/uumfd.1760342

DUYURU:

30.03.2021- Nisan 2021 (26/1) sayımızdan itibaren TR-Dizin yeni kuralları gereği, dergimizde basılacak makalelerde, ilk gönderim aşamasında Telif Hakkı Formu yanısıra, Çıkar Çatışması Bildirim Formu ve Yazar Katkısı Bildirim Formu da tüm yazarlarca imzalanarak gönderilmelidir. Yayınlanacak makalelerde de makale metni içinde "Çıkar Çatışması" ve "Yazar Katkısı" bölümleri yer alacaktır. İlk gönderim aşamasında doldurulması gereken yeni formlara "Yazım Kuralları" ve "Makale Gönderim Süreci" sayfalarımızdan ulaşılabilir. (Değerlendirme süreci bu tarihten önce tamamlanıp basımı bekleyen makalelerin yanısıra değerlendirme süreci devam eden makaleler için, yazarlar tarafından ilgili formlar doldurularak sisteme yüklenmelidir).  Makale şablonları da, bu değişiklik doğrultusunda güncellenmiştir. Tüm yazarlarımıza önemle duyurulur.

Bursa Uludağ Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Dekanlığı, Görükle Kampüsü, Nilüfer, 16059 Bursa. Tel: (224) 294 1907, Faks: (224) 294 1903, e-posta: mmfd@uludag.edu.tr