Research Article

Mustafa Kemal Paşa ve Milli Mücadele Liderleri Ekseninde Halifeliğin Kaldırılması Tartışmaları

Volume: 7 Number: 2 September 30, 2022
EN TR

Mustafa Kemal Paşa ve Milli Mücadele Liderleri Ekseninde Halifeliğin Kaldırılması Tartışmaları

Abstract

Halifelik, dört halifeden sonra saltanata dönüşmüş ve siyasi bir kimlik kazanmıştır. Halifelik, son olarak Yavuz Sultan Selim’in 1517’de Mısır seferinden sonra Osmanlı Devleti’ne geçmiştir. 1 Kasım 1922 tarihinde saltanat kaldırılmış ve bir yıl sonra 29 Ekim 1923 tarihinde Cumhuriyet ilan edilmiştir. Türkiye, 3 Mart 1924 tarihinde, 14 asır boyunca devam eden halifelik kurumunu kaldırmıştır. Halifeliğin kaldırılması yakın tarihin en önemli olaylarındandır. Günümüze kadar, Milli Mücadele’nin önde gelen Paşalarıyla Rauf Bey’in Mustafa Kemal Paşa ile arasında yaşadıkları tartışmalar, kapsamlı şekilde ele alınmasına rağmen halifeliğin kaldırılması olayında yapılan çalışmalar incelendiğinde, onların arasında vuku bulan gelişmelerin yüzeysel kaldığı ve yeteri kadar ele alınmadığı görülmüştür. Bu nedenle çalışmanın amacı, o dönem yaşanan olayları kapsamlı şekilde ele alarak, tespit etmek ve anlatmaktır. Ağırlıklı olarak, saltanatın kaldırılmasından sonra Kazım Karabekir Paşa, Refet (Bele) Paşa, Ali Fuat (Cebesoy) Paşa ve Rauf (Orbay) Bey’in halife etrafında birleşmeye çalışmalarına yönelik tartışmalar incelenmiştir. Paşalarla Rauf Bey’in halifeliğin kaldırılmasına yönelik tepkilerinin nasıl olduğu hakkındaki değerlendirmeler üzerinde durulmuştur. Bu çalışmada genel olarak tarihsel araştırma yöntemi uygulanmıştır. Çalışmada, arşiv belgeleri, hatıratlar, dönemin gazeteleri ve çeşitli telif-tetkik eserler kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda, Mustafa Kemal Paşa’nın yapmış olduğu inkılapların, buna halifeliğin kaldırılması olayı da dahil olmak üzere, Paşalar ve Rauf Bey tarafından tam manasıyla anlaşılamadığı ve içselleştirilemediği görülmüştür.

Keywords

References

  1. Avcı, Casim, “Hilâfet”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 17, İstanbul, 1998.
  2. Akbulut, Dursun Ali, Saltanattan Ulusal Egemenliğe Saltanat, Hilâfet ve Millî Hâkimiyet, Temel Yayınları, İstanbul, 2006.
  3. Akgün, Seçil, "Ankara'nın Başkent Oluşu", IX. Türk Tarih Kongresi,III. Cilt, TTK., Ankara, 1989.
  4. Altuğ, Yılmaz, Türk İnkılâp Tarihi (1919-1938), Çağlayan Kitapevi, İstanbul, 1997.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2022

Submission Date

April 20, 2022

Acceptance Date

August 7, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 7 Number: 2

APA
Kırmıt, Ö. F. (2022). Mustafa Kemal Paşa ve Milli Mücadele Liderleri Ekseninde Halifeliğin Kaldırılması Tartışmaları. Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, 7(2), 809-865. https://doi.org/10.24186/vakanuvis.1106672
AMA
1.Kırmıt ÖF. Mustafa Kemal Paşa ve Milli Mücadele Liderleri Ekseninde Halifeliğin Kaldırılması Tartışmaları. VAKANUVIS. 2022;7(2):809-865. doi:10.24186/vakanuvis.1106672
Chicago
Kırmıt, Ömer Faruk. 2022. “Mustafa Kemal Paşa Ve Milli Mücadele Liderleri Ekseninde Halifeliğin Kaldırılması Tartışmaları”. Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi 7 (2): 809-65. https://doi.org/10.24186/vakanuvis.1106672.
EndNote
Kırmıt ÖF (September 1, 2022) Mustafa Kemal Paşa ve Milli Mücadele Liderleri Ekseninde Halifeliğin Kaldırılması Tartışmaları. Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi 7 2 809–865.
IEEE
[1]Ö. F. Kırmıt, “Mustafa Kemal Paşa ve Milli Mücadele Liderleri Ekseninde Halifeliğin Kaldırılması Tartışmaları”, VAKANUVIS, vol. 7, no. 2, pp. 809–865, Sept. 2022, doi: 10.24186/vakanuvis.1106672.
ISNAD
Kırmıt, Ömer Faruk. “Mustafa Kemal Paşa Ve Milli Mücadele Liderleri Ekseninde Halifeliğin Kaldırılması Tartışmaları”. Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi 7/2 (September 1, 2022): 809-865. https://doi.org/10.24186/vakanuvis.1106672.
JAMA
1.Kırmıt ÖF. Mustafa Kemal Paşa ve Milli Mücadele Liderleri Ekseninde Halifeliğin Kaldırılması Tartışmaları. VAKANUVIS. 2022;7:809–865.
MLA
Kırmıt, Ömer Faruk. “Mustafa Kemal Paşa Ve Milli Mücadele Liderleri Ekseninde Halifeliğin Kaldırılması Tartışmaları”. Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, vol. 7, no. 2, Sept. 2022, pp. 809-65, doi:10.24186/vakanuvis.1106672.
Vancouver
1.Ömer Faruk Kırmıt. Mustafa Kemal Paşa ve Milli Mücadele Liderleri Ekseninde Halifeliğin Kaldırılması Tartışmaları. VAKANUVIS. 2022 Sep. 1;7(2):809-65. doi:10.24186/vakanuvis.1106672

Cited By


 This work is licensed under a Creative Commons BY-NC-SA 2.0 (Attribution-Non Commercial-Share Alike)