Research Article

Erken Cumhuriyet Döneminde Ekmek: Toplum ve Ekonomi Üzerindeki Etkiler

Volume: 10 Number: 2 September 30, 2025
EN TR

Erken Cumhuriyet Döneminde Ekmek: Toplum ve Ekonomi Üzerindeki Etkiler

Abstract

Bu çalışmada, Türkiye Cumhuriyeti’nin erken döneminde, 1923-1950 yılları arasında, ekmek üretimi, fiyatlarında meydana gelen değişim, ekmeğin üretim ve tedarikinde yaşanan krizleri incelemeyi amaçlamaktadır. Kuraklık, ekonomik buhranlar, savaşlar ve zirai alanda yaşanan problemler gibi faktörler, ekmek fiyatlarının artmasına ve toplumsal etkilerin derinleşmesine yol açmıştır. Ekmek halkın temel gıda maddesi olmasının yanı sıra, yoksulluk ve sınıfsal eşitsizlik gibi sorunlarla ilişkilendirilmiştir. Özellikle büyük bir ekonomik krizin yaşandığı 1929 yılı sonrasına denk gelen 1930’lu yıllar ve bilhassa II. Dünya Savaşı yıllarında ekmek fiyatlarındaki artış, düşük gelirli kesimlerin temel tüketim maddesi olan bu gıda ürününün temin edilmesinde yaşanan güçlükler bu toplumsal sınıfların sıkıntı çekmelerine neden olmuştur. Erken Cumhuriyet döneminde krizlere karşı çeşitli tedbirler alınmış ekmek fiyatları kontrol altına alınmaya çalışılmış ve denetlenmiştir. Bilhassa kolluk kuvvetleri tarafından ekmek üretim mekânları teftiş edilerek karaborsa faaliyetlerinin önüne geçilmek istenmiştir. İhtiyaca binaen dönemsel koşullara göre farklı türlerde ekmekler de üretilerek yaşanan kıtlıkların etkileri asgari düzeye indirilmeye çalışılmıştır. Devlet politikası olarak hububat üretiminin nasıl artırılacağı hususunda raporlar hazırlanmış, tohum ıslah projeleri geliştirilmiş, doğal afetlerin özellikle sel ve kuraklıkların olduğu dönemlerde devlet çiftçilerin tohumluk ihtiyaçlarını karşılamıştır. Tarih araştırma yöntemlerinden biri olan Doküman Analizi Yöntemi kullanılan bu çalışmada Osmanlı Arşivi, Cumhuriyet Arşivi, Dışişleri Bakanlığı Arşivi, gazeteler, telif ve tetkik eserlerden yararlanılmıştır.

Keywords

Supporting Institution

Yok

Project Number

Yok

Ethical Statement

Yok

Thanks

Yok

References

  1. Dumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 272.0.0.79.72.2.5.
  2. BCA.30.1.0.0.65.401.6.
  3. BCA.30.1.0.0.84.531.16.
  4. BCA.30.1.0.0.98.606.1.
  5. BCA.30.10.0.0.117.818.20.
  6. BCA.30.10.0.0.14.81.6.
  7. BCA.30.10.0.0.182.253.14.
  8. BCA.30.10.0.0.184.270.1.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

History of The Republic of Turkiye

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2025

Submission Date

January 24, 2025

Acceptance Date

April 7, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 10 Number: 2

APA
Aydın, H. (2025). Erken Cumhuriyet Döneminde Ekmek: Toplum ve Ekonomi Üzerindeki Etkiler. Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, 10(2), 1530-1578. https://doi.org/10.24186/vakanuvis.1626527
AMA
1.Aydın H. Erken Cumhuriyet Döneminde Ekmek: Toplum ve Ekonomi Üzerindeki Etkiler. VAKANUVIS. 2025;10(2):1530-1578. doi:10.24186/vakanuvis.1626527
Chicago
Aydın, Harun. 2025. “Erken Cumhuriyet Döneminde Ekmek: Toplum Ve Ekonomi Üzerindeki Etkiler”. Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi 10 (2): 1530-78. https://doi.org/10.24186/vakanuvis.1626527.
EndNote
Aydın H (September 1, 2025) Erken Cumhuriyet Döneminde Ekmek: Toplum ve Ekonomi Üzerindeki Etkiler. Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi 10 2 1530–1578.
IEEE
[1]H. Aydın, “Erken Cumhuriyet Döneminde Ekmek: Toplum ve Ekonomi Üzerindeki Etkiler”, VAKANUVIS, vol. 10, no. 2, pp. 1530–1578, Sept. 2025, doi: 10.24186/vakanuvis.1626527.
ISNAD
Aydın, Harun. “Erken Cumhuriyet Döneminde Ekmek: Toplum Ve Ekonomi Üzerindeki Etkiler”. Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi 10/2 (September 1, 2025): 1530-1578. https://doi.org/10.24186/vakanuvis.1626527.
JAMA
1.Aydın H. Erken Cumhuriyet Döneminde Ekmek: Toplum ve Ekonomi Üzerindeki Etkiler. VAKANUVIS. 2025;10:1530–1578.
MLA
Aydın, Harun. “Erken Cumhuriyet Döneminde Ekmek: Toplum Ve Ekonomi Üzerindeki Etkiler”. Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, vol. 10, no. 2, Sept. 2025, pp. 1530-78, doi:10.24186/vakanuvis.1626527.
Vancouver
1.Harun Aydın. Erken Cumhuriyet Döneminde Ekmek: Toplum ve Ekonomi Üzerindeki Etkiler. VAKANUVIS. 2025 Sep. 1;10(2):1530-78. doi:10.24186/vakanuvis.1626527


 This work is licensed under a Creative Commons BY-NC-SA 2.0 (Attribution-Non Commercial-Share Alike)