Dividend Book of Karadere

Abstract

The Ottoman State's tax collection methods and also rates changed with the change of boundaries. Especially deteriorating central authority and received successive defeats in the wars led to weakening of the public purse. The Ottoman State which did not obtain the desired result of reform movements made some arrangements in order to correct bad going over time. One of the most important of these arrangements was the taxes to be taken from the people. The cash money to be collected with taxes for treasure would give the opportunity to move in a planned manner to the statesmen in the economic area.

During the period from 1844 to 1845, a new registration work called " Dividend Book " was initiated in order to collect tax more equitably by determining the existence of land, real estate, animals, goods and goods possessed by the people in the geography where the state is dominant. Dividend Books shed light especially on the history and other disciplines in point of showing up the economic and social situation of that period. In Dividend Books the income that dwellings had in a year and the property that they had, were recorded then taxed in the name of the householder. In this way, the profession of the people mentioned in the book, the amount and kind of land they work, the amount of product obtained and the number of animals were delivered to the center.

The Dividend book, the subject of our research, belongs the year of 1844 (A.H 1260-1261) of Karadere Quarter that located on 20 km north of today's Adapazarı district, Sakarya province, is registered in The Ottoman Archives of the Prime Minister’s Office with the number BOA, ML. VRD. TMT, 4183. At that time, this settlement called the Karadere Divanı was pretty croweded dwelling unit with 67 households when compared to the other Divans of the district. Karadere Divan, which was on the way to Kandıra-Adapazarı, was the most crowded Muslim settlement of Kaymas borough.

Keywords

• Sakarya province,Kaymas,Dividend Book,Karadere Divanı

Temettuat Defterlerine Göre Karadere Divanı

Abstract

Sınırlarının değişmesiyle birlikte Osmanlı Devleti’nin vergi toplama şeklinde ve oranlarında da değişiklik olmuştur. Özellikle, bozulan merkezi otorite ve yapılan savaşlarda alınan yenilgiler, hazinenin zayıflamasına neden olmuştu. Giriştiği ıslahat hareketlerinden istediği sonucu alamayan Osmanlı Devleti, kötü gidişi düzeltmek amacıyla zamanla bazı düzenlemeler yapmıştı. Bu düzenlemelerin en önemlilerinden biri de halktan alınacak vergilerdi. Toplanacak vergilerle hazineye girecek nakit para, devlet adamlarına iktisadi alanda planlı hareket etme fırsatı verecekti.

1844-1845 yıllarını kapsayan dönemde, devletin hâkim olduğu coğrafyada, halkın sahip olduğu arazi, emlâk, hayvan, eşya ve mal varlığının tespit edilerek vergilerin daha adil toplanması için “Temettuat Defteri” adında yeni bir kayıt çalışması başlatıldı. Temettuat Defterleri tutulduğu dönemin ekonomik ve sosyal durumunu gözler önüne sermesi bakımından özelikle tarih ve diğer bilim dallarına ışık tutmaktadır. Temettuat Defterlerinde, hanelerin bir senede elde ettiği gelir ve sahip olduğu mal varlığı hane reisi adına kayıt altına alınarak vergilendiriliyordu. Bu sayede defterde adı geçen kişilerin sahip oldukları meslek, işledikleri toprak miktarı ve nev’i, elde edilen ürün miktarı ve hayvan sayıları merkeze kadar ulaştırılmış oluyordu.

Çalışmamıza konu olan, günümüzde Sakarya ili, Adapazarı ilçesinin 20 km kuzeyinde bulunan Karadere Mahallesi’nin 1844 (Hicri 1260-1261) senesine ait Temettuat Defteri, Başbakanlık Osmanlı Arşivinde BOA, ML. VRD. TMT. 4183 sayısı ile kayıtlıdır. O dönemde Karadere Divanı 67 hanenin bulunduğu, kazanın diğer divanlarına göre oldukça büyük yerleşim birimi konumundaydı. Kandıra- Adapazarı yolu üzerinde olan Karadere Divanı, Kaymas kazasının en kalabalık Müslüman yerleşim birimiydi.

Keywords

• Sakarya ili,Kaymas,Temettuat Defteri,Karadere Divanı

References

1. Turgut Subaşı, Melih Barçın, Temettuat Defterlerine Göre Karadere Divanı, Vakanüvis Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, c. 2, s. 1, Sakarya, Mart 2017, ss. 199-217.