Research Article

Türk Halk Kültüründe Taşlarla İlgili Atasözleri ve Deyimler

Number: 8 December 30, 2024
EN TR

Türk Halk Kültüründe Taşlarla İlgili Atasözleri ve Deyimler

Abstract

Atasözleri ve deyimler; bir toplumun yaşam biçimini, anlayışını, zekâsını, düşüncesini, sevincini, korkusunu, toplumsal bilinçaltında yatanları dışa vuran, kültürün gelecek nesillere aktarım araçlarından olan, halka mal olmuş ve kalıplaşmış ifadelerdir. Milletlerin en önemli dil ve kültür hazinelerinden olan bu sözler, toplumların gündelik yaşamları içerisinde karşılaştıkları olayları az sözle çok anlam içeren yargılarla ifade ettikleri biçimlerdir. Öğretici ve ders verici nitelikte olmalarının yanında işlek olmalarından dolayı akılda kalıcılıkları, gelecek nesillere aktarılma özellikleri varlıklarını kuşaklar boyu sürdürmelerinin en başta gelen nedenlerindendir. Neredeyse her nesneyle ilgili atasözü ve deyimin bulunması Türk dilinin zenginliğini ortaya koyması, göstermesi açısından önemlidir. Türk kültür birikimini ve değerlerini taşıyan atasözü ve deyimler, farklı bölgelerde değişik sözcüklerle ifade edilebilir. Her ikisi de söz kalıbı olmasına rağmen deyimler çoğunlukla, ilk kullanımından itibaren dile kolayca yerleşebilirken, atasözleri; deneyimler sonucu elde edilen bilgiler olan yol göstermek, öğüt vermek, ibret alınması için gerçekleri bildirmek gibi amaçlar taşıdığından dile yerleşmesi ve ortak kullanıma girmesi deyimlere göre daha geç olur. Halk edebiyatı ürünleri içerisinde yer alan, toplumun kültürel yanlarını yansıtan ürünlerden olan bu sözler, her yeni dönemdeki durum ve oluşlar karşısında kendilerini güncelleyip zamanın ruhuna uygun olarak yenilerini ortaya çıkarırlar. Küçük ve basit bir kurguyla ortaya konan bu kalıp sözler, göründüklerinin aksine anlamca çok büyük ve derin bir yer kaplarlar. Makalemizde; güncelliklerini kaybetmeden sürekli yenileri eklenen, türkü, masal, mit gibi metaforik türlerin en basiti olmasına rağmen sosyal bir amacı ve görevi de olan, Türklerin sosyal ve kültürel gelişmelerinin izlerinin bulunduğu atasözü ve deyimlerden taş sözcüğünün hem mecaz hem de gerçek anlamları kullanılanlar çalışma konumuza dahil edilmiş, atasözü ve deyim çalışmalarına katkı sağlayacağı öngörülmüştür.

Keywords

References

  1. Öztopçu, K. (1992). Uygur Atasözleri ve Deyimleri, Doğu Türkistan Vakfı Yayınevi, İstanbul.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Anatolian Languages

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 27, 2024

Publication Date

December 30, 2024

Submission Date

October 28, 2024

Acceptance Date

December 16, 2024

Published in Issue

Year 2024 Number: 8

APA
Solmaz, M. (2024). Türk Halk Kültüründe Taşlarla İlgili Atasözleri ve Deyimler. Van İnsani Ve Sosyal Bilimler Dergisi, 8, 146-157. https://doi.org/10.62068/visbid.1575087
AMA
1.Solmaz M. Türk Halk Kültüründe Taşlarla İlgili Atasözleri ve Deyimler. Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;(8):146-157. doi:10.62068/visbid.1575087
Chicago
Solmaz, Mustafa. 2024. “Türk Halk Kültüründe Taşlarla İlgili Atasözleri Ve Deyimler”. Van İnsani Ve Sosyal Bilimler Dergisi, nos. 8: 146-57. https://doi.org/10.62068/visbid.1575087.
EndNote
Solmaz M (December 1, 2024) Türk Halk Kültüründe Taşlarla İlgili Atasözleri ve Deyimler. Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi 8 146–157.
IEEE
[1]M. Solmaz, “Türk Halk Kültüründe Taşlarla İlgili Atasözleri ve Deyimler”, Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi, no. 8, pp. 146–157, Dec. 2024, doi: 10.62068/visbid.1575087.
ISNAD
Solmaz, Mustafa. “Türk Halk Kültüründe Taşlarla İlgili Atasözleri Ve Deyimler”. Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi. 8 (December 1, 2024): 146-157. https://doi.org/10.62068/visbid.1575087.
JAMA
1.Solmaz M. Türk Halk Kültüründe Taşlarla İlgili Atasözleri ve Deyimler. Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;:146–157.
MLA
Solmaz, Mustafa. “Türk Halk Kültüründe Taşlarla İlgili Atasözleri Ve Deyimler”. Van İnsani Ve Sosyal Bilimler Dergisi, no. 8, Dec. 2024, pp. 146-57, doi:10.62068/visbid.1575087.
Vancouver
1.Mustafa Solmaz. Türk Halk Kültüründe Taşlarla İlgili Atasözleri ve Deyimler. Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi. 2024 Dec. 1;(8):146-57. doi:10.62068/visbid.1575087