YAŞLI BİREYLERDE İNTERNET KULLANIMI İLE YAŞAM DOYUMU, ALGILANAN SOSYAL DESTEK VE UMUTSUZLUK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Bu araştırmanın temel amacı internet kullanımının, yaşlıların demografik özellikleri, yaşam doyumu, algıladıkları sosyal destek ve umutsuzluk düzeyleri ile ilişkisinin incelenmesiydi. Bu doğrultuda ilgili literatür çerçevesinde yaşlıların internet kullanımını incelemek amacıyla; internet üzerinden düzenli olarak iletişim kurdukları kişi sayıları, haftalık internet kullanım süreleri, internet üzerinden paylaşımda bulundukları toplam kişi sayısı, kaç yıldır internet kullandıkları, interneti kullanım amaçları ve sosyal paylaşım sitesi tercihleri olmak üzere altı kriter belirlendi. Çalışma 188 katılımcı ile İstanbul ilinde yürütüldü. Bulgular, yaşlılarda internet kullanımına dair çeşitli özelliklerin yaşam doyumu ve algılanan sosyal destek düzeyi ile pozitif yönde, umutsuzluk düzeyleri ile ise negatif yönde  ilişkili olduğunu ortaya koydu. Ayrıca çalışmada internet kullanımı ile yaş, eğitim düzeyi, aylık gelir ve yaşanılan yer gibi demografik değişkenler arasında ilişki olduğu gözlendi.

 

Keywords

• Yaşlılık,İnternet,Yaşam doyumu,Sosyal destek,Umutsuzluk

References

1. Abacı, R., Kazaz, N., Başa, B. (2013). The İnternet Addiction Of Kosovo And Turkey Elderly People. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 103, 1104-1117.Doi:10.1016/j.sbspro.2013.10.438
2. Akandere, M. (2007). Huzurevinde Kalan Yaşlılarda Fiziksel Aktivitelerin Yaşam Doyum Düzeylerine Etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (18), 1-9.
3. Aközer, M., Nuhrat, C., Say, Ş. (2011). Türkiye'de Yaşlılık Dönemine İlişkin Beklentiler Araştırması. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 27(27).
4. Aksüllü N, Doğan S (2004) Huzurevinde Ve Evde Yaşayan Yaşlılarda Algılanan Sosyal Destek Etkenleri İle Depresyon Arasındaki İlişki. Anadolu Psikiyatri Dergisi 5:76-84.
5. Altay B, Aydın Avcı İ (2009) Samsun Alanlı Köyünde Yaşayan Yaşlılarda Ailede Algılanan Sosyal Destek İle Depresif Belirti Yaşama Sıklığı Arasındaki İlişki. Türk Silahlı Kuvvetleri Koruyucu Hekimlik Bülteni 8(1): 139-46.
6. Altıparmak, S. (2009). Huzurevinde Yaşayan Yaşlı Bireylerin Yaşam Doyumu, Sosyal Destek Düzeyleri Ve Etkileyen Faktörler. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Tıp Dergisi, 23(3), 159-164.
7. Amichai-Hamburger, Y. ve Ben-Artzi, E. (2003). Loneliness And Internet Use. Computers in human behavior, 19(1)
8. Annak, B. B. (2005). Sosyal Destek, Sosyal Ağ, Yaşam Kalitesi Ve Yaşam Doyumu: Duygu-Durum ve Anksiyete Bozukluğu Tanısı Alan Kişiler ve Düzenli Hemodiyaliz Tedavisi Gören Hastalar Açısından Bir Karşılaştırma, (Yüksek Lisans Tezi), Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.

9. Aquino, J. A., Russell, D. W., Cutrona, C. E., Altmaier, E. M. (1996). Employment Status, Social Support, And Life Satisfaction Among The Elderly. Journal of Counseling Psychology, 43(4), 480.
10. Arslan C (2009) Anger, Self-Esteem, And Perceived Social Support İn Adolescence. Social Behavior and Personality 37(4): 555-64.
11. Arslantaş, H., Adana, F., Fadime, Kaya., Turan, D. (2010). Yatan Hastalarda Umutsuzluk ve Sosyal Destek Düzeyi ve Bunları Etkileyen Faktörler. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 18(2), 87-97.
12. Aydın, İ., İşleyen, S. (2004). Huzurevinde Kalan Yaşlıların Geleceğe Yönelik Beklentilerinin Umutsuzluk Düzeylerine Etkisi. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 7(3). s. 12-13
13. Aydıner Boylu A, Hazer O (2012) Yaşlılarda Algılanan Sosyal Destek Üzerinde Etkili Olan Faktörlerin İncelenmesi. Toplum ve Sosyal Hizmet 23(1), 39-48.
14. Baran, A. G. (2008) Yaşlılıkta Sosyalizasyon Ve Yasam Kalitesi, Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 2008 (2): 86-97
15. Bayramova, N., Karadakovan, A. (2004). Kronik Hastalığı Olan Bireylerin Umutsuzluk Durumlarının İncelenmesi. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 7(2). s. 22
16. Becerikli, S. Y. (2013). Kuşaklararası İletişim Açısından Yeni İletişim Teknolojilerinin Kullanımı: İleri Yaş Grubu Üzerine Bir Değerlendirme. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi| Istanbul University Faculty of Communication Journal, (44), 19-31.
17. Beck, A. T. (1963). Thinking And Depression: I. Idiosyncratic Content And Cognitive Distortions. Archives of general psychiatry, 9(4), 324-333.
18. Bilgi Toplumu İstatistikleri 2004-2016, (2017, Temmuz) Türkiye İstatistik Kurumu Haber Bülteni (2016) Erişim Adresi:http://www.tuik.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=1615
19. Blažun, H., Saranto, K., Rissanen, S. (2012). Impact Of Computer Training Courses On Reduction Of Loneliness Of Older People İn Finland And Slovenia. Computers in Human Behavior, 28(4), 1202-1212.
20. Blit-Cohen, E. ve Litwin, H. (2004). Elder Participation İn Cyberspace: A Qualitative Analysis Of Israeli Retirees. Journal of Aging Studies, 18(4), 396
21. Cotten, S. R., Ford, G., Ford, S., & Hale, T. M. (2014). Internet Use And Depression Among Retired Older Adults İn The United States: A Longitudinal Analysis.Journals of Gerontology Series B: Psychological Sciences and Social Sciences,69(5), 763-771.
22. Çetinkaya, E. (2011). Emekli Bireylerde Yaşam Doyumunun Yordayıcıları Olarak Sosyal Destek ve Öz-yeterlilik. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
23. Danış, M. Z. (2009). Türkiye'de Yaşlı Nüfusun Yalnızlık ve Yoksulluk Durumları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları Açısından Bazı Çıkarımlar. Journal of Society &Social Work, 20(1). 52-53
24. Daniel, S. S., Goldston, D. B. (2012). Hopelessness And Lack Of Connectedness To Others As Risk Factors For Suicidal Behavior Across The Lifespan: Implications For Cognitive-Behavioral Treatment. Cognitive and Behavioral Practice, 19(2), 288-300.
25. Diener, E. D., Emmons, R. A., Larsen, R. J., Griffin, S. (1985). The Satisfaction With Life Scale. Journal of personality assessment, 49(1), 71-75.
26. Digital in 2017 Global Overview (2017, 17 Mayıs) Erişim Adresi: https://wearesocial.com/special-reports/digital-in-2017-global-overview
27. Doğum İstatistikleri, 2017 (2018, Mayıs) Türkiye İstatistik Kurumu Haber Bülteni, 27588. Erişim adresi: http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=27588
28. Dorin, M. (2007). Online Education Of Older Adults And İts Relation To Life Satisfaction. Educational Gerontology, 33(2), 127-143.
29. Durak, A., Palabıyıkoğlu, R.(1994). Beck Umutsuzluk Ölçeği’nin Geçerlik Çalışması. Kriz Dergisi, 2(2), 311-319.
30. Ekici, S. K. ve Gümüş, Ö. (2016). Yaşlılıkta Teknolojinin Kullanımı. Ege Tıp Dergisi, 55.
31. Eldeleklioğlu J. (2006) Üniversite Öğrencilerinin Algıladıkları Sosyal Destek İle Depresyon Ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri 6(3): 727-52.
32. Elkin, N. (2016). Bir Aile Sağlığı Merkezine Başvuran Yaşlı Bireylerde Depresyon Sıklığı ve Yaşam Doyumunun Değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(1), 09-21.
33. Ellis, R. D., Allaire, J. C. (1999). Modeling Computer İnterest İn Older Adults: The Role Of Age, Education, Computer Knowledge, and Computer Anxiety. Human Factors, 41(3), 345-355.
34. Erickson, J. ve Johnson, G. M. (2011). Internet Use And Psychological Wellness During Late Adulthood. Canadian Journal on Aging/la Revue canadienne duvieillissement, 30(2), 204
35. Erkan Ö. (2015) İstanbul İli Sınırlarında Hizmet Veren Özel Huzurevlerinde Kalan Yaşlılarda Depresyon, Anksiyete, Somatizasyon, Yaşam Kalitesi Ve AlgılananSosyal Destek Düzeyinin Huzurevinde Kalmayan Bir Grup Yaşlı İle Karşılaştırılması , (Yayınlanmamış yüksek Lisans Tezi) Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, İzmir
36. Erol, S., Sezer, A., Şişman, F. N. Ve Öztürk, S. (2016). Yaşlılarda Yalnızlık Algısı ve Yaşam Doyumu. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(3), 60- 69.
37. Fry, P. S. (1984). Development Of A Geriatric Scale Of Hopelessness: Implications For Counseling And İntervention With The Depressed Elderly. Journal of Counseling Psychology, 31(3), 322.
38. Geçtan, E. (2005). Psikanaliz ve Sonrası (11. baskı). İstanbul: Metis Yayınları.
39. Görgün Baran, Aylin (2008), “Yaşlılıkta Sosyalizasyon Ve Yaşam Kalitesi”.Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, Yaşlı Sorunlarını Araştırma Derneği Yayınları, 2, s. 86-97.
40. Grahame, M., Laberge, J., Scialfa, C. T. (2004). Age Differences İn Search Of Web Pages: The Effects Of Link Size, Link Number, And Clutter. Human Factors, 46(3), 385-398.
41. Güleç, M. ve Tekbaş, Ö.F. (1997). Sağlık Perspektifinden Yaşlılık. Türkiye Klinikleri TıpBilimleri Dergisi, 17 (6), 369-378.
42. Hogeboom, D. L., McDermott, R. J., Perrin, K. M., Osman, H. ve Bell-Ellison, B. A. (2010). Internet Use And Social Networking Among Middle Aged And Older Adults. Educational Gerontology, 36(2), 93-111.
43. House, J. S. (1981). Addison-Wesley Series On Occupat~ Onal Stress: Work Stress And Social Support.
44. House, J. S. (1981). Work Stress And Social Support. Reading, MA: Addison-Wesley.
45. House, J. S., Umberson, D., Landis, K. R. (1988). Structures and Processes of Social Support. Annual Review of Sociology, 14(1), 293–318.
46. Ilgar, L., Ilgar, Ş. (2007). Yaşlılık Dönemi ve Yaşlının Gelişim Görevleri. Hasan Âli Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1).
47. İçli, G . (2008). Yaşlılar ve Yetişkin Çocuklar. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 1 (1), 29-38. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/yasad/issue/21799/234269
48. İlhan, N., Soydan M., Batmaz M., Özdilli K., Gürak H. ve Yıldız G. (2007). Yaşlılarda Üretken Olmanın Umutsuzluk Düzeyine Etkisi. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 15(58).
49. İstatistiklerle Yaşlılar, 2017 (2018, Mart) Türkiye İstatistik Kurumu Haber Bülteni, 27565. Erişim adresi: http://tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=27595
50. Kahraman, S., Zincir, H., Erten, Z. K., Özkan, F. (2011). Bir Huzurevinde Yaşlı Kadın ve Erkeğin Ayrı Yaşamasının Onların Yalnızlık ve Yaşam Doyumuna Etkisi.Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 14(2). 14-15
51. Kapıkıran, Ş. (2016). Yaşlılarda Yalnızlık ile Yaşam Doyumu Arasındaki İlişki: Sosyal Desteğin Aracılık Rolünün Sınanması. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 9(1).
52. Karatekin, H. (2013). Benlik Yapılarına Göre Başa Çıkma Stratejileri ve Yaşam Doyumunun İncelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
53. Karavidas, M., Lim, N. K. ve Katsikas, S. L. (2005). The Effects Of Computers On Older Adult Users. Computers in human behavior, 21(5), 697-711.
54. Kılıç, D., Türkoğlu, N., Adıbelli, D., Armut, S. (2016). Geriatrik Yaş Grubundaki Kişilerin Yaşam Doyumu Ve Yaşam Tutum Profilleri Arasındaki İlişki. Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi, 5(1), 1-8.
55. Konak A., Çiğdem T. (2005) Yaşlılık Olgusu: Sivas Huzurevi Örneği, Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 29 (1), 23-63
56. Koopman-Boyden, P. G., Reid, S. L. (2009). Internet/E-Mail Usage And Well-BeingAmong 65–84 Year Olds İn New Zealand: Policy İmplications. EducationalGerontology, 35(11), 990-1007.
57. Köker, S. (1991). Normal ve Sorunlu Ergenlerin Yaşam Doyumu Düzeyinin Karşılaştırılması.(Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara Üniversitesi,Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
58. Lee, H. S. ve Kim, C. (2016). Structural Equation Modeling To Assess Discrimination, Stress, Social Support, And Depression Among The Elderly Women İn South Korea. Asian nursing research, 10(3), 182-188.
59. Lissitsa, S., Chachashvili-Bolotin, S. (2016). Life Satisfaction İn The İnternet Age–Changes İn The Past Decade. Computers in Human Behavior, 54, 197- 206.
60. Liu, L. J., Guo, Q. (2008). Life Satisfaction İn A Sample Of Empty-Nest Elderly: A Survey İn The Rural Area Of A Mountainous County İn China. Quality Of LifeResearch, 17(6), 823-830.
61. Loipha, S. (2014). Thai Elderly Behavior of Internet Use. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 147, 104-110.
62. Lynch W.F. (1965) Images of Hope: Imagination as Healer of the Hopeless. Helicon, Baltimore.
63. M’hiri, K., Costanza, A., Khazaal, Y., Zullino, D. F. ve Achab, S. (2015). Problematic internet use in older adults, a critical review of the literature. Journal ofAddiction Research & Therapy, 6(04).
64. Mandıracıoğlu, A. (2010). Dünyada ve Türkiye'de Yaşlıların Demografik Özellikleri. Ege Tıp Dergisi, 49(10).
65. Markides, K. S., Martin, H. W. (1979). A Causal Model Of Life Satisfaction Among The Elderly. Journal of gerontology, 34(1), 86-93.
66. McMellon, C. A., Schiffman, L. G. (2002). Cybersenior Empowerment: How Some Older İndividuals Are Taking Control Of Their Lives. Journal of AppliedGerontology, 21(2), 157-175.
67. Mellor, D., Firth, L. ve Moore, K. (2008). Can The İnternet İmprove The Well-Being Of The Elderly?. Ageing international, 32(1), 25-42.
68. Neugarten, B. L., Havighurst, R. J., Tobin, S. S. (19161). The Measurement Of Life Satisfaction. Journal of Gerontology, 16, 134-143.
69. Onur, B. (1995). Gelişim psikolojisi. İmge Kitabevi, Ankara, 152.
70. Öner, F.S. (2014). Huzurevinde Kalan Yaşlı Bireylerde Yaşam Doyumunu Etkileyen Faktörler. (Yüksek Lisans Tezi) İstanbul Bilim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
71. Öz, F. (2002). Yaşamın Son Evresi: Yaşlılık Psikososyal Açıdan Gözden Geçirme. Kriz dergisi, 10(2), 17-28.
72. Özben Ş. (2008) Yaşlılarda Umutsuzluk. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 2008;23:136–51.
73. Özkan, Y. ve Purutçuoğlu, E. (2010). Yaşlılıkta Teknolojik Yeniliklerin Kabulünü Etkileyen Sosyalizasyon Süreci. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 23(23).
74. Öztürk H, Nazik Sevindik F, Yaman SÇ (2006) Öğrencilerde Yalnızlık ve Sosyal Destek İle Bunlara Etki Eden Faktörlerin İncelenmesi. Fırat ÜniversitesiSosyal Bilimler
75. Padilla-Góngora, D., López-Liria, R., del Pilar Díaz-López, M., Aguilar-Parra, J. M., Vargas-Muñoz, M. E., ve Rocamora-Pérez, P. (2017). Habits of the ElderlyRegarding Access to the New Information and Communication Technologies. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 237, 1412-1417.
76. Pınar, Ş. E., Demirel, G. (2016). Huzurevinde Yaşayan Orta Yaş ve Yaşlı Bireylerde Günlük Yaşam Aktiviteleri, Öz-Bakım Gücü Ve Yaşam Doyumununİncelenmesi. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 9(1).
77. Reisenwitz, T., Iyer, R., Kuhlmeier, D. B., Eastman, J. K. (2007). The Elderly's İnternet Usage: An Updated Look. Journal of Consumer Marketing, 24(7) 411.
78. Rol, S , Sezer, A , Şişman, F , Öztürk, S . (2016). Yaşlılarda Yalnızlık Algısı ve Yaşam Doyumu. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 5 (3), 60-69.Retrieved from http://dergipark.gov.tr/gumussagbil/issue/23823/253790
79. Ron, P. (2004). Depression, Hopelessness, And Suicidal İdeation Among The Elderly: A Comparison Between Men and Women Living İn Nursing Homes and İn The Community. Journal of Gerontological Social Work, 43(2-3), 97-116.
80. Ron, P. (2004). Depression, Hopelessness, And Suicidal İdeation Among The Elderly: A Comparison Between Men and Women Living İn Nursing Homes And İnThe Community. Journal of Gerontological Social Work, 43(2-3), 97-116.
81. Seber G (1991) Beck Umutsuzluk Ölçeğinin Geçerliği ve Güvenirliği Üzerine Bir Çalışma Anadolu Üniversitesi Tıp Fakültesi, Psikiyatrı Anabilim DalıDoçentlik Tezi, Eskişehir
82. Seber, G., Dilbaz, N., Kaptanoğlu, C., Tekin, D. (1993). Umutsuzluk Ölçeği: Geçerlilik ve Güvenirliği. Kriz Dergisi, 1(3), 139-142.
83. Shapira, N., Barak, A., Gal, I. (2007). Promoting Older Adults’ Well-Being Through Internet Training and Use. Aging&Mental Health 212-213
84. Slegers, K., Van Boxtel, M. P., & Jolles, J. (2008). Effects Of Computer Training And Internet Usage On The Well-Being And Quality Of Life Of Older Adults: ARandomized, Controlled Study. The journals of gerontology series B:Psychological sciences and social sciences, 63(3), P176-P184.
85. Smith, N. R., Kielhofner, G., Watts, J. H. (1986). The Relationships Between Volition, Activity Pattern, and Life Satisfaction İn The Elderly. American Journal ofOccupational Therapy, 40(4), 278-283.
86. Softa, H. K., Bayraktar, T., Uğuz, C. (2016). Yaşlı Bireylerin Algılanan Sosyal Destek Sistemleri, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Etkileyen Faktörler. YaşlıSorunları Araştırma Dergisi, 9(1).
87. Softa, H. K., Karaahmetoğlu, G. U., Erdoğan, O., Yavuz, S. (2015). Yaşlılarda Yaşam Doyumunu Etkileyen Bazı Faktörlerin İncelenmesi. Yaşlı Sorunları AraştırmaDergisi, 8(1).
88. Softa, H. K., Öztürk, A., Dindaş, İ., Göçmen, M. (2015). Kastamonu 1no’lu Aile Sağlığı Merkezine Başvuran Yaşlıların Yalnızlık Düzeyini Etkileyen Bazı Faktörlerinİncelenmesi. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 8(2).
89. Sullivan, M. D. (2003). Hope And Hopelessness At The End Of Life. The American Journal of Geriatric Psychiatry, 11(4), 393-405.
90. Şar, A. H., Göktürk, G. Y., Tura, G., Kazaz, N. (2012). Is The Internet Use An Effective Method To Cope With Elderly Loneliness And Decrease Loneliness Symptom?. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 55, 1053-1059.
91. Şener, A. (2009). Yaşlılık, Yaşam Doyumu ve Boş Zaman Faaliyetleri. Hacettepe Üniversitesi Sosyolojik Araştırmalar E-dergisi, 1-18.
92. Tambağ, H. (2013). Yaşlılarda Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Yaşam Doyumu. Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Dergisi, 4(16).
93. Tekedere, H., Arpacı, F. (2016). Orta Yaş ve Yaşlı Bireylerin İnternet Ve Sosyal Medyaya Yönelik Görüşleri. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, (2), 377-392.
94. Temel Doğurganlık Göstergeleri, 2017 (2018, Temmuz).Türkiye İstatistik Kurumu Haber Bülteni Erişim Adresi:http://www.tuik.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=1592
95. Turan, E. (2008). Özel Gruplarda İntihar: Yaşlı İntiharları. Turkiye Klinikleri Journal of Psychiatry Special Topics, 1(3), 34-39.
96. Ünalan, D., Gocer, S., Basturk, M., Baydur, H. ve Ozturk, A. (2015). Coincidence Of Low Social Support And High Depressive Score On Quality Of Life İn Elderly. European Geriatric Medicine, 6(4), 319-324.
97. Wagner, N., Hassanein, K. ve Head, M. (2010). Computer Use By Older Adults: A Multi-Discibplinary Review. Computers in human behavior, 26(5), 870-882.
98. Weiser, E. B. (2001). The Functions Of Internet Use And Their Social And Psychological Consequences. CyberPsychology & behavior, 4(6), 723-743.
99. White, H., McConnell, E., Clipp, E., Branch, L. G., Sloane, R., Pieper, C., ve Box, T. L. (2002). A randomized controlled trial of the psychosocial impact of providing internet training and access to older adults. Aging & mental health, 6(3), 213-221.
100. Whitty, M. T. ve McLaughlin, D. (2007). Online Recreation: The Relationship Between Loneliness, Internet Self-Efficacy And The Use Of The Internet For Entertainment Purposes. Computers in Human Behavior, 23(3), 1435-1446.
101. WHO (1984) The Uses Of Epidemiology İn The Study Of The Elderly. WHO,Technical Reports Series 706, Geneva:8-9.
102. Wright, K. (2000). Computer-Mediated Social Support, Older Adults, And Coping. Journal of communication, 50(3), 100-118.
103. Yılmaz, Ç., Sayıl, I. (1996). Değişik Ortamlarda Yaşayan Yaşlılarda Psikiyatrik Semptomatoloji Ve Yaşam Doyumu. Ankara Üniversitesi Tıp FakültesiMecmuası, 49(04).
104. Yuvakgil, Z. (2017). Yaşlılarda Algılanan Sosyal Destek Düzeyleri, Sosyal Ağ Büyüklükleri ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Arasındaki İlişki ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi), Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Aydın
105. Zickuhr, K., Madden, M. (2012). Older Adults And İnternet Use. Pew Internet & American Life Project, 6.