Review

POST EKSTÜBASYON DİSFAJİSİ VE HEMŞİRELİK BAKIMI

Volume: 29 Number: 2 August 16, 2025
EN TR

POST EKSTÜBASYON DİSFAJİSİ VE HEMŞİRELİK BAKIMI

Öz

Post ekstübasyon disfajisi, nöromüsküler hastalığı veya disfaji öyküsü olmayan hastalarda ekstübasyondan sonraki 48 saat içinde gelişen yutma güçlüğü olarak tanımlanmaktadır. Entübasyon ve ekstübasyon süreci, kullanılan malzemeler ve özellikleri, entübasyon süresi, hasta yaşı, kronik hastalıklar gibi faktörlere bağlı olarak post ekstübasyon disfaji prevalansı %3 ila %62 arasında değişmektedir. Özellikle yoğun bakım ünitelerinde uzun süreli entübe edilen hastalarda yaygın olarak görülen bu durum, istenmeyen yan etkilere yol açmaktadır. Yoğun bakımda yatan post ekstübasyon disfajisi gelişen hastaların %80’inden fazlasında disfaji, hastanede kaldıkları süre boyunca devam etmekte ve %60’ında taburculukları sonrasında da sürmektedir. Post ekstübasyon disfajisi; aspirasyon, pnömoni, yetersiz beslenme, dehidratasyon, oral beslenmeye geç başlanması gibi komplikasyonlara neden olabilmektedir. Post ekstübasyon disfajisi, mortaliteyi artıran bir risk faktörü olup hastane kalış süresini uzatabilmektedir. Bu nedenle, post ekstübasyon disfajisinin erken dönemde tanılanması kritik bir önem taşımaktadır. Bu amaçla post ekstübasyon disfaji taraması, ekstübasyondan en az 3 saat, en geç 24 saat sonra yapılmalıdır. Multidisipliner yaklaşımla yapılan değerlendirmelerde hemşireler, yutma güçlüğünü taramada önemli bir role sahiptir. Disfajinin erken tanılanması ve yönetiminde etkin rol oynayan hemşireler; oral motor egzersizler, tükürük bezi masajı, pozisyon verme ve beslenme düzenlemesi gibi bireyselleştirilmiş bakım sağlayarak hastaların ekstübasyon sonrası daha hızlı iyileşmesine, oral alıma geçişin kolaylaşmasına ve komplikasyonların azaltılmasına katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

Çalışmayı destekleyen herhangi bir kişi ya da kurum bulunmamaktadır.

Ethical Statement

Çalışma günceli literatür taramalarından derleme olarak oluşturulmuştur. Derlemeler için etik kurul izni gerekmemektedir.

References

  1. 1. McIntyre M, Chimunda T, Koppa M, Dalton N, Reinders H, Doeltgen S. Risk Factors for Postextubation Dysphagia: A Systematic Review and Meta‐Analysis. Laryngoscope. 2022;132(2):364-374.
  2. 2. Chacko SA, Ramamoorthy L, Cherian A, Anusuya R, Lalthanthuami HT, Subramaniyan R. Effectiveness of Swallowing and Oral Care Interventions on Oral Intake and Salivary Flow of Patients Following Endotracheal Extubation at a Tertiary Care Center: A Randomized Controlled Trial. J Caring Sci. 2023;12(4):213-220.
  3. 3. Garcia PC, Sichieri K, Martins de Matos T, et al. Screening and Early Detection of Post-Extubation Oropharyngeal Dysphagia: A Best Practice Implementation Project. JBI Evid Implement. 2024.
  4. 4. Elsayed SM, Eltaybani S, Elbiaa MA. Factors Associated With the Readiness for Oral Intake in Post‐Extubated Critically Ill Adult Patients: A Prospective Observational Study. Nurs Crit Care. 2024;29(6):1555-1563.
  5. 5. Luo X, Lin Y, Mo H, Zhang L. Incidence and Factors Associated With Dysphagia in Intensive Care Unit Patients 24 h After Extubation. Nurs Crit Care. 2024;29(6):1479-1488.
  6. 6. Schefold JC, Berger D, Zürcher P, et al. Dysphagia in Mechanically Ventilated ICU Patients (DYnAMICS): A Prospective Observational Trial. Crit Care Med. 2017;45(12):2061-2069.
  7. 7. Zuercher P, Moret CS, Dziewas R, Schefold JC. Dysphagia in the Intensive Care Unit: Epidemiology, Mechanisms, and Clinical Management. Crit Care. 2019;23(1):103.
  8. 8. Hou L, Li Y, Wang J, et al. Risk Factors for Post-Extubation Dysphagia in ICU: A Systematic Review and Meta-Analysis. Medicine. 2023;102(10):e33153.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Intensive Care

Journal Section

Review

Publication Date

August 16, 2025

Submission Date

December 12, 2024

Acceptance Date

April 20, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 29 Number: 2

Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License

30490