Yoğun Bakım Hastalarında Prone Pozisyonu ve Basınç Yaralanmaları: Güncel Yaklaşımlar ve Kanıtlar
Öz
Basınç yaralanmalarının önlenmesinde kanıta dayalı birçok uygulama olmakla birlikte en önemlilerinden biri risk altındaki hastalara kontrendikasyon olmadığı sürece pozisyon vermektir. Bu pozisyonlardan biri prone pozisyonudur ve yoğun bakımdaki hastaların tedavi planında yer alabilmektedir. Prone pozisyonu akciğeri korumak için uygulanan ventilasyon stratejilerinden biridir. Prone pozisyonu; ventilasyon ile ilişkili akciğer hasarını en aza indirmek, akciğer heterojenitesini azaltmak ve gaz değişimi ile solunum mekaniklerini iyileştirmek için kullanılan bir tedavi yöntemidir. Prone pozisyonu oksijenasyonu iyileştirmek için kullanılmakla birlikte basınç yaralanmalarına da neden olabilmektedir. Prone pozisyonunda basınç yaralanmalarının meydana gelmesi, hastaların cildinin ve basınç yaralanması riskinin düzenli olarak değerlendirilmesinin, proaktif bir yaklaşımla birlikte önleyici tedbirlerin uygulanmasının çok önemli olduğunu göstermektedir. Bu derlemede yoğun bakım hastalarında prone pozisyonunun önemi, prone pozisyonuna bağlı basınç yaralanmasının gelişimi, önlenmesi için girişimler ve bu kapsamda hemşirelik yaklaşımının incelenmesi amaçlanmıştır. Anahtar kelimeler: Prone pozisyonu, basınç yaralanmaları, yoğun bakım, hemşirelik.
Anahtar Kelimeler
References
- 1. Choi S, Kim YJ, Oh H, et al. Factors associated with perioperative hospital acquired pressure injury in patients undergoing spine surgery in the prone position: A prospective observational study. J Neurosurg Anesthesiol. 2024;36(1):45–52.
- 2. Martel T, Orgill DP. Medical device-related pressure injuries during the COVID-19 pandemic. J Wound Ostomy Continence Nurs. 2020;47(5):430-434.
- 3. National Pressure Ulcer Advisory Panel, European Pressure Ulcer Advisory Panel and Pan Pacific Pressure Injury Alliance. Accessed June 2, 2023. https://www.epuap.org/wp-content/uploads/2016/10/quick-reference-guide-digital-npuap-epuap-pppia-jan2016.pdf
- 4. Patton D, Latimer S, Avsar P, et al. The effect of prone positioning on pressure injury incidence in adult intensive care unit patients: A meta-review of systematic reviews. Aust Crit Care. 2022;35(6):714-722.
- 5. Er SÖ, Sarıkaya A. Yoğun bakımlarda basınç yaralanması risk tanılama ölçeği: Jackson/Cubbin Basınç Alanı Risk Hesaplama Aracının duyarlılık ve özgüllüğü. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi. 2022;26(3):100-110.
- 6. Sivrikaya SK, Sarıkaya S. Yoğun bakım hastalarında bası ülseri, önleme ve hemşirelik bakımı. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi. 2022;24(2):139-149.
- 7. Cox J, Edsberg LE, Koloms K, VanGilder CA. Pressure injuries in critical care patients in US hospitals: Results of the international pressure ulcer prevalence survey. J Wound Ostomy Continence Nurs. 2022;49(1):21-28.
- 8. Lin FF, Liu Y, Wu Z, et al. Pressure injury prevalence and risk factors in Chinese adult intensive care units: A multi-centre prospective point prevalence study. Int Wound J. 2022;19(3):493-506.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
ICU Nursing
Journal Section
Review
Publication Date
May 3, 2026
Submission Date
July 10, 2025
Acceptance Date
November 23, 2025
Published in Issue
Year 2026 Volume: 30 Number: 1