Depresyonun Kişilerarası Psikoterapisinin Klinik Alandaki Rolü: Bilişsel Davranışçı Terapiler ve Medikal Tedavilerle Karşılaştırma Çalışmalarına İlişkin Bir Derleme
Abstract
Kişilerarası psikoterapiler (KPT), kişilerarası problematik süreçleri çözme yoluyla semptom sağaltımına odaklanan yapılandırılmış bir yaklaşımdır. Odak noktası yas, kişilerarası çatışmalar, rol değişiklikleri ve sosyal izolasyon olmak üzere dört alandaki kişilerarası ilişki sorunlarıdır. Günümüzde depresyonun yanısıra yeme bozuklukları, anksiyete bozuklukları, travma sonrası stres bozukluğu gibi rahatsızlıkların tedavisinde de kullanılmakla birlikte, aslında ayaktan tedavi gören depresyon hastaları için geliştirilmiş bir prosedürdür. Bu yaklaşımda psikopatolojinin kişilerarası sorunlardan doğduğu ve sürdürüldüğü öne sürülmektedir. KPT, depresyon tedavisi prosedürlerini araştıran pek çok çalışmada karşımıza bir modül olarak çıkmaktadır. Öte yandan, psikoterapi merkezlerinde ya da kliniklerde varlığına pek de aşina olmadığımız bir psikoterapi ekolüdür. Buna paralel olarak, etkinlik çalışmalarının daha ağırlıkta olduğu gözlemlenirken etkililik çalışmaları için aynı tablo söz konusu olmamıştır. Yapılandırılmış bir prosedürle yürütülen çalışmalar, KPT’nin depresyon üzerinde etkin olup olmadığı hakkında önemli bilgiler sağlamakla birlikte çoğu zaman uygulama alanı için “fazla katı” kalabilmektedir. Bu derleme çalışmasında ağırlıklı olarak etkililik çalışmalarının bulgularına yer verilmiştir. Bu yolla, KPT’nin klinik uygulama alanındaki rolüne dair bir çerçeve çizilmesi amaçlanmıştır. Derlemede, öncelikle yalnızca KPT’nin tedavi prosedürü olarak seçildiği çalışmalar aktarılmış, daha sonraki bölümlerde ise depresyon tedavisinde etkili olduğu pek çok araştırma tarafından desteklenen bilişsel davranışçı terapiler ve medikal tedaviler gibi farklı prosedürlerle kıyaslandığı çalışmalara değinilmiştir. Araştırma bulguları değerlendirildiğinde, KPT’nin depresyon tedavisinde etkili bir yöntem olduğu dikkat çekmektedir. Öte yandan, gerek medikal tedavilerle gerekse bilişsel davranışçı terapilerle yapılan kıyaslama çalışmaları, KPT’nin diğer yaklaşımlardan herhangi birine karşı üstünlüğü olmadığına işaret etmektedir.
Keywords
References
- Bernecker, S. L., Constantino, M. J., Atkinson, L. R., Bagby, R. M., Ravitz, P. Ve McBride, C. (2016). Attachment style as a moderating influence on the efficacy of cognitive-behavioral and interpersonal psychotherapy for depression: A failure to replicate. Psychotherapy, 53(1), 22-33.
- Brakemeier, E. L. ve Frase, L. (2012). Interpersonal psychotherapy (IPT) in major depressive disorder. European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience, 262(2), 117-121.
- Brody, A. L., Saxena, S., Stoessel, P., Gillies, L. A., Fairbanks, L. A., Alborzian, S. ve Ho, M. (2001). Regional brain metabolic changes in patients with majordepression treated with either paroxetine or interpersonal therapy: preliminary findings. Archives of General Psychiatry, 8(7), 631-640. doi:10.1001/archpsyc.58.7.631
- El-Bilsha, M. A. (2019) Effect of interpersonal psychotherapy on the depression and loneliness among the elderly residing in residential homes.. Middle East Journal of Age and Ageing, 16(1), 14-25. doi: 10.5742/MEJAA.2019.93620
- Elkin, I., Shea, M. T., Watkins, J. T., Imber, S. D., Sotsky, S. M., Collins, J. F. ve Fiester, S. J. (1989). National Institute of Mental Health treatment of depression collaborative research program: General effectiveness of treatments. Archives of General Psychiatry, 46(11), 971-982.
- Frank, E., Kupfer, D. J., Perel, J. M., Cornes, C., Jarrett, D. B., Mallinger, A. G. ve Grochocinski, V. J. (1990). Three-year outcomes for maintenance therapies in recurrent depression. Archives of General Psychiatry, 47(12), 1093-1099. doi:10.1001/archpsyc.1990.01810240013002
- Horowitz, J. L., Garber J., Ciesla, J. A., Young, J. F. ve Mufson, L. (2007). Prevention of depressive symptoms in adolescents: A randomized trial of cognitive behavioral and interpersonal prevention programs. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 75(5), 693-706. doi: 10.1037/0022006X.75.5.693
- Kass, A. E., Kolko, R. P. ve Wilfley, D. E. (2013). Psychological treatments for eating disorders. Current Opinion in Psychiatry, 26(6), 549–555. doi:10.1097/YCO.0b013e328365a30e
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Psychology
Journal Section
Review
Authors
Ekin Öztekin
*
0000-0001-9562-4841
Türkiye
Kübra Meltem Karaoğlu
*
This is me
0000-0002-4874-9200
Türkiye
Publication Date
June 30, 2019
Submission Date
May 3, 2019
Acceptance Date
June 20, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 3 Number: 5