Gözden Geçirilmiş A Erteleme Ölçeği-15 Formunun Geliştirilmesi ve Faktör Yapısının İncelenmesi
Abstract
Bu çalışmada tek boyutlu yapıyla değerlendirilen 20 maddeli A Erteleme Ölçeği’nin, ertelemeye yönelik kuramsal yaklaşımlar doğrultusunda gözden geçirilmesi ve faktör yapısının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, akademik bağlam dışında kullanıma uygun ve genel örneklemde genel erteleme düzeyini ölçmeye yönelik olarak geliştirilen A Erteleme Ölçeği-20 uygulanmıştır. Katılımcılar 18-70 yaşları arasında 767 erkek, 779 kadın olmak üzere toplam 1546 kişiden oluşmuştur. Ölçek maddeleri, Madde Yanıt Kuramı, açıklayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi ve madde analiziyle incelenmiştir. Ölçek, toplam varyansın %63,24’lük kısmı açıklanan “Bilişsel”, “Davranışsal” ve “Duygusal” alt boyutlarıyla yeniden düzenlenmiş, beş maddesi (4, 7, 8, 11, 13) de atılarak madde sayısı 15’e indirilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda ise üç faktörlü yapı için çok güçlü olmayan uyum gösterge değerleri hesaplanmıştır. Ölçeğin, Madde Yanıt Kuramı ile yapılan analizler sonucunda, maddelerinin 1,292 ile 2,453 arasında değişen düzeyde madde ayırt ediciliği ve 0,647 ile 1,935 arasında değişen madde güçlük parametre değerleri olduğu hesaplanmıştır. İç tutarlılık güvenirlik katsayıları ise ölçek bütünü için 0,912, Davranışsal alt boyutu için 0,822, Duygusal alt boyutu için 0,864, Bilişsel alt boyutu için 0,850 olarak hesaplanmıştır. Alt boyutlar arası korelasyon analizi sonuçlarına göre ise Davranışsal alt boyutu ile Duygusal alt boyutu arasında 0,56, Davranışsal alt boyutu ile Bilişsel alt boyutu arasında 0,66, Duygusal alt boyutu ile Bilişsel alt boyutu arasında da 0,47 düzeyinde korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Çalışma sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde, gözden geçirilmiş A Erteleme Ölçeği-15 formunun tarama türü araştırmalarda kullanılabilir özellikler taşıdığı görülmüştür.
Keywords
References
- Diaz-Morales, J. F., Ferrari, J. R., Diaz, K., & Argumedo, D. (2006). Factorial structure of three procrastination scales with a Spanish adult population. European Journal of Psychological Assessment, 22(2), 132-137.
- Bentler, P. M. (1990). Comparative fit indexes in structural models. Psychological Bulletin, 107(2), 238-246.
- Fernie, B. A., Bharucha, Z., Nikčević, A. V., Marino, C., & Spada, M. M. (2017). A Metacognitive model of procrastination. Journal of Affective Disorders, 210, 196-203.
- Fernie, B. A., Kopar, U. Y., Fisher, P. L., & Spada, M. M. (2018). Further development and testing of the metacognitive model of procrastination: self-reported academic performance. Journal of Affective Disorders, 240, 1-5.
- Fernie, B. A., Spada, M. M., Nikčević, A. V., Georgiou, G. A., & Moneta, G. B. (2009). Metacognitive beliefs about procrastination: development and concurrent validity of a self-report questionnaire. Journal of Cognitive Psychotherapy, 23(4), 283-293.
- Ferrari, J. R., Johnson, J., & McCown, W. (1995). Procrastination and task avoidance: theory, research, and treatment. New York: Plenum Press.
- Flett, G. L., Stainton, M., Hewitt, P. L., Sherry, S. B., & Lay, C. (2012). Procrastination automatic thoughts as a personality construct: an analysis of the Procrastinatory Cognitions Inventory. Journal of Rational-Emotive and Cognitive-Behavior Therapy, 30(4), 223-236.
- Haghbin, M. (2015). Conceptualization and operationalization of delay: development and validation of the Multifaceted Measure of Academic Procrastination and the Delay Questionnaire. Unpublished doctoral dissertation, Carleton University, Ottowa, Canada.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Psychology
Journal Section
Research Article
Authors
Arkun Tatar
*
0000-0002-2369-9040
Türkiye
Gaye Saltukoğlu
0000-0002-6249-6246
Türkiye
Hüdanur Özdemir
0000-0003-0524-1199
Türkiye
Publication Date
December 31, 2019
Submission Date
August 24, 2019
Acceptance Date
October 16, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 3 Number: 6