Research Article
BibTex RIS Cite

“TENSÎKÂT-I ADLİYYE: MAHKEME-İ TEMYÎZ” ADLI MAKALE BAĞLAMINDA MEHMED ÂRİF’İN TEMYİZ MAHKEMESİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Year 2019, , 159 - 186, 08.03.2019
https://doi.org/10.33432/ybuhukuk.537892

Abstract







Osmanlı Devleti’nde
Tanzimat dönemi, hukuk alanında yeniliklerin yapıldığı bir dönem olmuştur. Bu
dönemde yabancı ülkelerden iktibas edilen kanunların yanında, Ticaret
Mahkemeleri gibi bazı özel mahkemeler de kurulmaya başlanmıştır. Klâsik dönem
Osmanlı yargı teşkilâtında şer’iyye mahkemeleri ön plânda iken; Tanzimat
döneminde mahkemeler, görevlerine göre farklılaşmaya başlamıştır. Meşrutiyet
dönemi ise, adliye alanında çeşitli ıslahatların yapıldığı bir dönem olmuştur.
Çalışmamızda hukukçu kimliğine sahip Gümülcine mebûsu Mehmed Ârif’in, Temyiz
Mahkemesi ile ilgili görüşlerinin yer aldığı, İlm-i Hukûk ve Mukâyese-i Kavânîn
Mecmuası’nda 13 Ekim 1909 tarihinde yayınlanan “Tensîkât-ı Adliyye: Mahkeme-i
Temyîz” başlıklı makalesi inceleme konusu yapılmıştır. Çalışmanın amacı, Osmanlı
Türkçesi ile yazılmış bulunan makaleyi Latin harfleri ile ifade ederek günümüz
Türkçesi’ne kazandırmak ve dönemin hukukî sorunlarını ortaya koymaktır. Nitekim
makalede, dönemin temyiz yargılaması alanındaki sorunlara değinildiği
görülmektedir. Bunun yanında çalışmada, Temyiz Mahkemesi’nin ortaya çıkış
süreci ve söz konusu makale yazarı hakkında kısaca bilgi verilmektedir.

References

  • Aydın, Mehmet Âkif (2013) Türk Hukuk Tarihi, Tıpkı 11. Baskı, İstanbul, Beta.
  • Bekri, M. Nedim (2014) ‘Gerekçeli Karar Hakkı’, Ankara Barosu Dergisi, S: 3, s. 205-228.
  • Bozkurt, Gülnihâl (1996) Batı Hukukunun Türkiye’de Benimsenmesi, Osmanlı Devleti’nden Türkiye Cumhuriyetine Resepsiyon Süreci (1839-1939), Ankara, Türk Tarih Kurumu.
  • Cin, Halil/Akgündüz, Ahmed (2011) Türk Hukuk Tarihi, İstanbul, Osmanlı Araştırmaları Vakfı. Cin, Halil/Akyılmaz, Gül (2015) Türk Hukuk Tarihi, Gözden Geçirilmiş 7. Baskı, Konya, Sayram.
  • Demirel, Fatmagül (2005) ‘Kütüphane Rafında Okuyucusunu Bekleyen Bir Yayın: İlm-i Hukuk ve Mukayese-i Kavanin Mecmuası’, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, C: 3, S: 5, s. 755-765.
  • Durmuş, İsmail (2011) TDV İslâm Ansiklopedisi, ‘Tensîk’ maddesi, C: 40, s. 465-467, <http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c40/c400270.pdf>, s.e.t. 24.04.2018.
  • Düstur, İkinci Tertip, C: 1.
  • Ekinci, Ekrem Buğra (2004) Tanzimat ve Sonrası Osmanlı Mahkemeleri, İstanbul, Arı-Sanat.
  • Ekinci, Ekrem Buğra (2014) Osmanlı Hukuku Adalet ve Mülk, Gözden Geçirilmiş 3. Baskı, İstanbul, Arı Sanat.
  • Ekinci, Ekrem, Buğra (2001) ‘Tanzimat Devri Osmanlı Mahkemeleri’, Ankara Barosu Dergisi, s. 59-72.
  • Fendoğlu, Hasan Tahsin (2000) Türk Hukuk Tarihi, İstanbul, Filiz Kitabevi.
  • Güneş, İhsan (Hazırlayan) (1997) Türk Parlamento Tarihi, Meşrutiyete Geçiş Süreci I. ve II. Meşrutiyete Geçiş Süreci I. ve II. Meşrutiyet, C: 2, Ankara, TBMM Vakfı Yayınları.
  • Manav, Nursel (2017) ‘II. Meşrutiyet’te Abdülhamid Kadrolarının Tasfiyesi ve Tekaüd Sandıkları’, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C: 2, S: 1, s. 240-260.
  • Mehmed Ârif (1325) ‘Tensîkât-ı Adliyye: Mahkeme-i Temyîz’, İlm-i Hukûk ve Mukâyese-i Kavânîn Mecmuası, Birinci Sene İkinci Cild, Numero: 1-7, s. 28-32.
  • Sami, Şemseddin Kâmûs-ı Türkî (Latin Harfleriyle): Gündoğdu, Raşit/Adıgüzel, Niyazi/Önal, Ebul Faruk (Hazırlayanlar) (2014), 4. Baskı, İstanbul, İdeal Kültür Yayıncılık.
  • Tural, Erkan (2006) ‘II. Meşrutiyet Döneminde Devletin Restorasyonu Bağlamında 1909 Teşkilat ve Tensikat Kanunu’, (Doktora), Dokuz Eylül Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü.
  • Üçok, Coşkun/Mumcu, Ahmet/Bozkurt, Gülnihal (2015) Türk Hukuk Tarihi, Tamamen Yenilenmiş 17. Baskı, Ankara, Turhan Kitabevi.

EVALUATİON OF MEHMED ÂRİF'S OPİNİONS ON THE COURT OF APPEAL İN THE CONTEXT OF ARTİCLE NAMED "TENSÎKÂT-I ADLİYYE: MAHKEME-İ TEMYÎZ"

Year 2019, , 159 - 186, 08.03.2019
https://doi.org/10.33432/ybuhukuk.537892

Abstract


















The Tanzimat
period in the Ottoman Empire was a period of innovations in the courts. In this
period, besides the laws quoted by foreign countries, some special courts such
as the Commercial Courts started to be established. In the classical Ottoman
jurisdiction, while the sharia courts were in the foreground, during the
Tanzimat period, the courts began to differentiate according to their duties.
The Constitutional period was a period when various reforms were made in the
court area. In our work, the article "Tensîkât-ı Adliyye: Mahkeme-i
Temyîz" published on 13 October 1909 in Ilm-i Hukûk and Mukâyese-i Kavânîn
Journal, where the opinions about the Court of Appeal of Gümülcine deputy
Mehmed Ârif who has a jurist identification in, has been studied. The aim of
the study is to express the article written in Ottoman Turkish with the Latin
letters and to gain it to the contemporary Turkish and to reveal the legal
problems of the period. As a matter of fact, it seems that in the article was
refered to the problems of the period in the field of appeal. In addition to
this, brief information is given about the
process of
appearance of the Court of Appeal and the related article writer.

References

  • Aydın, Mehmet Âkif (2013) Türk Hukuk Tarihi, Tıpkı 11. Baskı, İstanbul, Beta.
  • Bekri, M. Nedim (2014) ‘Gerekçeli Karar Hakkı’, Ankara Barosu Dergisi, S: 3, s. 205-228.
  • Bozkurt, Gülnihâl (1996) Batı Hukukunun Türkiye’de Benimsenmesi, Osmanlı Devleti’nden Türkiye Cumhuriyetine Resepsiyon Süreci (1839-1939), Ankara, Türk Tarih Kurumu.
  • Cin, Halil/Akgündüz, Ahmed (2011) Türk Hukuk Tarihi, İstanbul, Osmanlı Araştırmaları Vakfı. Cin, Halil/Akyılmaz, Gül (2015) Türk Hukuk Tarihi, Gözden Geçirilmiş 7. Baskı, Konya, Sayram.
  • Demirel, Fatmagül (2005) ‘Kütüphane Rafında Okuyucusunu Bekleyen Bir Yayın: İlm-i Hukuk ve Mukayese-i Kavanin Mecmuası’, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, C: 3, S: 5, s. 755-765.
  • Durmuş, İsmail (2011) TDV İslâm Ansiklopedisi, ‘Tensîk’ maddesi, C: 40, s. 465-467, <http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c40/c400270.pdf>, s.e.t. 24.04.2018.
  • Düstur, İkinci Tertip, C: 1.
  • Ekinci, Ekrem Buğra (2004) Tanzimat ve Sonrası Osmanlı Mahkemeleri, İstanbul, Arı-Sanat.
  • Ekinci, Ekrem Buğra (2014) Osmanlı Hukuku Adalet ve Mülk, Gözden Geçirilmiş 3. Baskı, İstanbul, Arı Sanat.
  • Ekinci, Ekrem, Buğra (2001) ‘Tanzimat Devri Osmanlı Mahkemeleri’, Ankara Barosu Dergisi, s. 59-72.
  • Fendoğlu, Hasan Tahsin (2000) Türk Hukuk Tarihi, İstanbul, Filiz Kitabevi.
  • Güneş, İhsan (Hazırlayan) (1997) Türk Parlamento Tarihi, Meşrutiyete Geçiş Süreci I. ve II. Meşrutiyete Geçiş Süreci I. ve II. Meşrutiyet, C: 2, Ankara, TBMM Vakfı Yayınları.
  • Manav, Nursel (2017) ‘II. Meşrutiyet’te Abdülhamid Kadrolarının Tasfiyesi ve Tekaüd Sandıkları’, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C: 2, S: 1, s. 240-260.
  • Mehmed Ârif (1325) ‘Tensîkât-ı Adliyye: Mahkeme-i Temyîz’, İlm-i Hukûk ve Mukâyese-i Kavânîn Mecmuası, Birinci Sene İkinci Cild, Numero: 1-7, s. 28-32.
  • Sami, Şemseddin Kâmûs-ı Türkî (Latin Harfleriyle): Gündoğdu, Raşit/Adıgüzel, Niyazi/Önal, Ebul Faruk (Hazırlayanlar) (2014), 4. Baskı, İstanbul, İdeal Kültür Yayıncılık.
  • Tural, Erkan (2006) ‘II. Meşrutiyet Döneminde Devletin Restorasyonu Bağlamında 1909 Teşkilat ve Tensikat Kanunu’, (Doktora), Dokuz Eylül Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü.
  • Üçok, Coşkun/Mumcu, Ahmet/Bozkurt, Gülnihal (2015) Türk Hukuk Tarihi, Tamamen Yenilenmiş 17. Baskı, Ankara, Turhan Kitabevi.
There are 17 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Journal Section PUBLIC LAW
Authors

Aslıhan Nesli

Publication Date March 8, 2019
Published in Issue Year 2019

Cite

APA Nesli, A. (2019). “TENSÎKÂT-I ADLİYYE: MAHKEME-İ TEMYÎZ” ADLI MAKALE BAĞLAMINDA MEHMED ÂRİF’İN TEMYİZ MAHKEMESİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi(1), 159-186. https://doi.org/10.33432/ybuhukuk.537892
AMA Nesli A. “TENSÎKÂT-I ADLİYYE: MAHKEME-İ TEMYÎZ” ADLI MAKALE BAĞLAMINDA MEHMED ÂRİF’İN TEMYİZ MAHKEMESİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. YBHD. March 2019;(1):159-186. doi:10.33432/ybuhukuk.537892
Chicago Nesli, Aslıhan. “‘TENSÎKÂT-I ADLİYYE: MAHKEME-İ TEMYÎZ’ ADLI MAKALE BAĞLAMINDA MEHMED ÂRİF’İN TEMYİZ MAHKEMESİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, no. 1 (March 2019): 159-86. https://doi.org/10.33432/ybuhukuk.537892.
EndNote Nesli A (March 1, 2019) “TENSÎKÂT-I ADLİYYE: MAHKEME-İ TEMYÎZ” ADLI MAKALE BAĞLAMINDA MEHMED ÂRİF’İN TEMYİZ MAHKEMESİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi 1 159–186.
IEEE A. Nesli, “‘TENSÎKÂT-I ADLİYYE: MAHKEME-İ TEMYÎZ’ ADLI MAKALE BAĞLAMINDA MEHMED ÂRİF’İN TEMYİZ MAHKEMESİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”, YBHD, no. 1, pp. 159–186, March 2019, doi: 10.33432/ybuhukuk.537892.
ISNAD Nesli, Aslıhan. “‘TENSÎKÂT-I ADLİYYE: MAHKEME-İ TEMYÎZ’ ADLI MAKALE BAĞLAMINDA MEHMED ÂRİF’İN TEMYİZ MAHKEMESİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi 1 (March 2019), 159-186. https://doi.org/10.33432/ybuhukuk.537892.
JAMA Nesli A. “TENSÎKÂT-I ADLİYYE: MAHKEME-İ TEMYÎZ” ADLI MAKALE BAĞLAMINDA MEHMED ÂRİF’İN TEMYİZ MAHKEMESİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. YBHD. 2019;:159–186.
MLA Nesli, Aslıhan. “‘TENSÎKÂT-I ADLİYYE: MAHKEME-İ TEMYÎZ’ ADLI MAKALE BAĞLAMINDA MEHMED ÂRİF’İN TEMYİZ MAHKEMESİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, no. 1, 2019, pp. 159-86, doi:10.33432/ybuhukuk.537892.
Vancouver Nesli A. “TENSÎKÂT-I ADLİYYE: MAHKEME-İ TEMYÎZ” ADLI MAKALE BAĞLAMINDA MEHMED ÂRİF’İN TEMYİZ MAHKEMESİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. YBHD. 2019(1):159-86.

VDOGPq.jpg