Research Article

SOSYOEKONOMİK FAKTÖRLERİN EĞİTİM PERFORMANSI ÜZERİNE ETKİSİ: PISA 2015 TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Volume: 18 Number: 2 June 30, 2020
TR EN

SOSYOEKONOMİK FAKTÖRLERİN EĞİTİM PERFORMANSI ÜZERİNE ETKİSİ: PISA 2015 TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Abstract

Sosyoekonomik durum; öğrenci, okul veya okul sisteminin birçok farklı yönünü özetleyen geniş bir kavramdır. Sosyoekonomik altyapı ve öğrenci başarısı arasındaki ilişki, eğitim politikasına ilişkin araştırmaların sıklıkla ele aldığı konulardan biridir. Bu alanda yapılan çok sayıda çalışma, ailenin sosyoekonomik statüsü ve öğrencinin öğrenme çıktıları arasında kuvvetli bir ilişki olduğunu göstermektedir. Ayrıca, akademik performansı düşük olan öğrencilerin daha düşük sosyoekonomik altyapıdan gelme ihtimallerinin daha yüksek olduğu bulgulanmaktadır.

Uluslararası Öğrenci Başarılarını Değerlendirme Projesi (PISA)'da bir öğrencinin sosyoekonomik statüsü PISA ekonomik, sosyal ve kültürel durum endeksi (ESCS) ile tahmin edilmektedir. Bu endeks, ailenin eğitimi, mesleği, zenginlik olarak görülen bir dizi ev eşyası ve evdeki kitap sayısı ve diğer eğitim kaynakları gibi öğrencilerin aile geçmişleri hakkında bilgi veren çeşitli değişkenlerden türetilmiştir. Bu endeks ile PISA sonuçları arasındaki ilişki incelendiğinde, Türkiye bu ilişkinin 2006 PISA’dan itibaren yıllar içerisinde azaldığı ülkelerden biridir. 2015 PISA sonuçlarında ise sosyoekonomik kültürel endeks ve öğrenci başarısı arasındaki ilişki en küçük ve pozitif olarak elde edilmiştir. Sosyoekonomik statü değişkeninin Türkiye’nin başarısı üzerindeki etkisinin azalmasına rağmen Türkiye’nin başarı performansında ciddi düşüş yaşaması başarıyı etkileyen faktörleri detaylı bir şekilde incelemeyi zorunlu kılmaktadır.

Bu çalışmada OECD tarafından uygulanan PISA araştırmasının 2015 yılı verileri kullanılarak Türkiye’de eğitimdeki başarı farklılıklarına neden olan faktörler incelenmiştir. Sonuç olarak, OECD tarafından ölçülen sosyal ve kültürel durum endeksinin öğrencilerin başarı performansı üzerindeki etkisinin küçük olduğu elde edilmiştir.  Bu durumun nedenini anlamak için 2015 PISA verileri çok düzeyli bir model olan hiyararşik lineer model kullanılarak incelenmiştir. Analiz sonucunda, sosyoekonomik statü faktörünün başarı üzerinde eğitim sistemindeki eşitsizlikten kaynaklandığı ve sosyoekonomik statü değişkeninin öğrencilerin yaşadıkları bölgeler ve gittikleri okul türleri ile gösterildiği sonucu elde edilmiştir.

Keywords

References

  1. 1. HOX, Joop J., “Multilevel Analysis: Techniques and Applications”, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, 2002.
  2. 2. HEYNEMAN, Stephen P., William A. LOXLEY, “The Distribution of Primary School Quality Within High-and Low-Income Countries”, Comparative Education Review, 1983, 27.1: 108-118.
  3. 3. FULLER, Bruce, “What School Factors Raise Achievement in the Third World?”, Review of Educational Research, 1987, 57.3: 255-292.
  4. 4. RAUDENBUSH, Stephen W., Anthony S. BRYK, “Hierarchical Linear Models: Applications and Data Analysis Methods (Volume I)”, Sage, 2002.
  5. 5. ANDERSON, Daniel, “Hierarchical Linear Modeling (HLM): An Introduction to Key Concepts within Cross-Sectional and Growth Modeling Frameworks. Technical Report# 1308”, Behavioral Research and Teaching, 2012.
  6. 6. BAKER, David P., B. GOESLING, K. LETENDRE, “Socioeconomic Status, School Quality, and National Economic Development: A Cross-National Analysis of the “Heyneman-Loxley Effect” on Mathematics and Science Achievement”, Comparative Education Review, 2002, 46.3: 291-312.
  7. 7. COLEMAN, James S., “Equality of Educational Opportunity”, Washington, DC: US Department of Health, Education, and Welfare, US Government Printing Office, 1966.8. EURYDICE, National Testing of Pupils in Europe: Objectives, Organisation and Use of Results, Brussels: Education, Audiovisual and Culture Executive Agency, 2009.9. OECD, Against the Odds: Disadvantaged Students Who Succeed in School, OECD Publishing, Paris, 2011.
  8. 10. OECD, Equity and Quality in Education: Supporting Disadvantaged Students and Schools, OECD Publishing, Paris, 2012.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2020

Submission Date

August 20, 2019

Acceptance Date

May 24, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 18 Number: 2

APA
Dolu, A. (2020). SOSYOEKONOMİK FAKTÖRLERİN EĞİTİM PERFORMANSI ÜZERİNE ETKİSİ: PISA 2015 TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Journal of Management and Economics Research, 18(2), 41-58. https://doi.org/10.11611/yead.607838
AMA
1.Dolu A. SOSYOEKONOMİK FAKTÖRLERİN EĞİTİM PERFORMANSI ÜZERİNE ETKİSİ: PISA 2015 TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Journal of Management and Economics Research. 2020;18(2):41-58. doi:10.11611/yead.607838
Chicago
Dolu, Asli. 2020. “SOSYOEKONOMİK FAKTÖRLERİN EĞİTİM PERFORMANSI ÜZERİNE ETKİSİ: PISA 2015 TÜRKİYE ÖRNEĞİ”. Journal of Management and Economics Research 18 (2): 41-58. https://doi.org/10.11611/yead.607838.
EndNote
Dolu A (June 1, 2020) SOSYOEKONOMİK FAKTÖRLERİN EĞİTİM PERFORMANSI ÜZERİNE ETKİSİ: PISA 2015 TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Journal of Management and Economics Research 18 2 41–58.
IEEE
[1]A. Dolu, “SOSYOEKONOMİK FAKTÖRLERİN EĞİTİM PERFORMANSI ÜZERİNE ETKİSİ: PISA 2015 TÜRKİYE ÖRNEĞİ”, Journal of Management and Economics Research, vol. 18, no. 2, pp. 41–58, June 2020, doi: 10.11611/yead.607838.
ISNAD
Dolu, Asli. “SOSYOEKONOMİK FAKTÖRLERİN EĞİTİM PERFORMANSI ÜZERİNE ETKİSİ: PISA 2015 TÜRKİYE ÖRNEĞİ”. Journal of Management and Economics Research 18/2 (June 1, 2020): 41-58. https://doi.org/10.11611/yead.607838.
JAMA
1.Dolu A. SOSYOEKONOMİK FAKTÖRLERİN EĞİTİM PERFORMANSI ÜZERİNE ETKİSİ: PISA 2015 TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Journal of Management and Economics Research. 2020;18:41–58.
MLA
Dolu, Asli. “SOSYOEKONOMİK FAKTÖRLERİN EĞİTİM PERFORMANSI ÜZERİNE ETKİSİ: PISA 2015 TÜRKİYE ÖRNEĞİ”. Journal of Management and Economics Research, vol. 18, no. 2, June 2020, pp. 41-58, doi:10.11611/yead.607838.
Vancouver
1.Asli Dolu. SOSYOEKONOMİK FAKTÖRLERİN EĞİTİM PERFORMANSI ÜZERİNE ETKİSİ: PISA 2015 TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Journal of Management and Economics Research. 2020 Jun. 1;18(2):41-58. doi:10.11611/yead.607838

Cited By