Osmanlı Saray Şenliklerinden Günümüze Bir Kültür Ürünü: Nahıl
Abstract
Türk kültüründe ağaç çok önemli bir anlama sahiptir. Şaman inancı ile beraber ağaç, günlük hayata geçer ve bir iletişim aracı
olarak kabul edilir. Hayat ağacı içinde barındırdığı tüm anlamları ile geleneklere yansır. Hayat ağacı Anadolu coğrafyasında
İslamiyet öncesi ve sonrası Türk kültüründe, mimari ve el sanatlarında motif olarak kullanılır. Osmanlı İmparatorluğu’nda
düzenlenen şenlik ve düğünlerde ağacın yeni bir yansıması üç boyutlu farklı ölçekteki nahıllarda görülür. Nahıl, düğün ve
şenliklerde kullanılan, yukarı doğru incelen konik biçimi ile hurma ağacını andıran ve üzeri çeşitli şekillere sahip süslerle
bezenmiş bir nesnedir. Nahıla yüklenen anlam ağaca yüklenen anlamla örtüşür. Tüm dikkatleri üzerlerinde toplayan nahıllar
gücün ve güzelliğin toplumla paylaşımında önemli bir göstergedir. Tarihçiler küçük ve büyük ölçekli nahılların varlığından ve
teknik özelliklerinden söz ederler. Saltanatın gücünün de yansıdığı nahıllar Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküşü ile unutulmaya
başlanmıştır. Türkiye’de nahılın izlerine nadir de olsa rastlanmakta, özel düğünlerde nahıl bir düğün göstermeliği olarak yalın
biçimlerde kullanılmaktadır. Günümüz nahıl ustaları (nahılbentler) unutulmakta olan bu kültürü ve yansıması olan nahılları
yaşatma çabasındadırlar.
Keywords
References
- And, Metin (1982). Osmanlı Şenliklerinde Türk Sanatları, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. (1999). Arslan, Mehmet Türk Surnameler (Osmanlı Saray Düğünleri ve Şenlikleri), Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları. Manzum
- Arslan, Mustafa (2005). Türk Destanlarında Evren Tasarımı, Fikret Türkmen Armağanı, ed. Gürer Gülsevin, Fikret Türkmen, İzmir: Kanyılmaz Matbaası.
- Atıl, Esin (1999). Levni ve Surname, İstanbul: Koçbank Yayınları
- Covel, John (2011). Bir Papazın Osmanlı Günlüğü, çev. Nurten Özmelek, İstanbul: Dergah Yayınları.
- Çoruhlu, Yaşar (1999). Türk Mitolojisinin ABC’si, İstanbul: Kabalcı Yayınları.
- Emiroğlu, Kudret, Suavi Aydın (2003). Antropoloji Sözlüğü, Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
- Erbek, Mine (2002). Çatalhöyük’ten Günümüze Anadolu Motifleri, Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları.
- Ergun, Pervin (2004). Türk Kültüründe Ağaç Kültü, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.
- Hammer, Joseph von (2011). “ Şehzadelerin Sünnet Düğünü”. Kanuni Çağının Ruhu, çev. Mehmet Ata, İstanbul: Kapı Yayınları, s: 74-76
- Hoppàl, Mihàly (2012). Avrasaya’da Şamanlar, çev. Bülent Bayram, H. Şevket Çağatay Çapraz, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.