Anadolu Havlı Yer Yaygılarının Yapısal Açıdan Dünyadaki Benzerleriyle Birlikte İncelenmesi ve Bir Sınıflandırma Önerisi
Abstract
Günümüzde yer yaygısı olarak kullanılan dokumaların önemli bir kısmı, atkı ve çözgü sistemine atkı yönünde ilave edilen üçüncü bir iplik sistemiyle elde edilen havlı yüzey görüntüsünden dolayı havlı zemin tekstilleri olarak tanımlanabilir. En bilinen ürün grubu halılardır. Genellikle çözgü ve atkı olmak üzere iki iplik sistemiyle dokunan ve sonra taranarak hav-landırılan tekstillerle görüntülerindeki benzerlik nedeniyle karıştırılmaktadırlar. Farklı coğrafyalarda kullanılan yapısal hav tipleri incelenip Anadolu havlı tekstillerinin durumuna bakıldığında, halı dışında kalan havlı ürünlerin uluslararası yayınlarda yeterince yer almadığı görülmektedir. Anadolu havlı zemin tekstillerinin hav tiplerinin çeşitli sınıflandırma yöntemlerindeki yerini belirlemek için ulusal ve uluslararası literatür araştırılmıştır. Anadolu’da üretilenleri de kapsayan farklı bir sınıflandırma yapılmış, hav üretim tekniğini tanımlayabilecek İngilizce ve Türkçe terimler karşılaştırılarak yeni sınıflandırmada konumlandırılmaya çalışılmıştır.
Keywords
Hav Tipleri,Düğümlü İlme,Çekmeli Atkı Dolama,Çubuklu İlmek Dolama,Tülü,Filikli,Halı
References
- Acar, S. ve Tosun, E. (2016). “Tülü ve Benzeri Dokumalar Örneğinde Tekstil Mirasının Güncel Tasarım Kavramıyla Buluşması”, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, II. Uluslararası Sanat ve Tasarım Kongresi Sözlü ve Poster Özet Bildiri Kitabı, 16-21 Ekim, Dokuz Eylül Matbaası, İzmir.
- Albers, Anni (1975). On Weaving, Connecticut: Wesleyan University Press.
- Aliyeva, Kübra (1996). “Halı Dokuma Sanatında Lulubafi İlme – Düğüm Forması ve Palaz Gibi Halılarda Tarihi Çağlara Bakış (Azerbaycan)”, Türk Soylu Haklarının Halı, Kilim, Cicim Sanatı Uluslararası Bilgi Şöleni Bildirileri, Atatürk Kültür Başkanlığı Yayınları, 27-31 Mayıs, Kayseri.
- Aliyeva, Kübra (1988). Tebrizskaya Kovrovaya Skola XVI- XVII VV., Baku.
- Anmaç, E. ve Karavar, G. (2000). “Restorasyon ve Konservasyon Öncesi El Dokuması Halıların Teknik Analizi ve İşlem Aşamaları”, 3.Ulusal Türk El Dokumalarına Yaklaşım Sorunları Sempozyum Bildirileri, 17-18 Mayıs, Konya.
- Anmaç, E., (1998). “Post Taklidi Geleneksel Dokumalar”, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi (10): 19-28.
- Aslanapa, Oktay (2003). Türk Sanatı, Remzi Kitabevi, İstanbul.
- Aslanapa, O., Durul, Y. (1973). Selçuklu Halıları, Başlangıçtan 16. Yüzyıl Ortalarına Kadar Türk Halı Sanatı, İstanbul: Ak Yayınları.
- Aytaç, A. (Kasım 2000). “Karapınar Tülü Dokumalarında Yanış”, Karapınar Sempozyumu Bildirileri, Karapınar.
- Barbatti, Bruno (2008). Berber Carpets of Morocco-The Symbols Origin and Meanings, ACR Edition Internationale, Paris.