Resim Çerçevesinden Dışarıya Doğru Bir Adım: 20. Yüzyılda Kamusal Alanın Oluşumunda Kadın İmgesi
Öz
Çalışmanın amacı, Osmanlı’nın 20. yüzyıla tarihlenen son döneminde, Türk resminde kadın imgesini saptamak ve toplumsal anlamda kamusallığın oluşumunda bu imgenin önemine dikkat çekmektir. Kadını sosyal yaşamın dışında bırakan geleneksel yapı Batılılaşmayla kırılırken kadınlar öne çıkarak değişimin simgesi haline gelmiştir. Resim sanatı da bu süreçte Batılı biçim ve teknikler doğrultusunda değişmekte, içeriği yani temsil ettikleri farklılaşmaktadır. Yaşamı evinde geçen kadın, erken dönem Türk resminde de çoğunlukla kapalı mekânda temsil edilir. Oysa kadının kamusal alandaki varlığı artarken, resim sanatında da kadın figürünün temsilinde bir değişimin olup olmadığı önemli bir sorudur. Bu çalışmada, erken Türk resminden seçilen, kadın figürünün kamusal mekânlarda temsil edildiği örnekler ile değişimin iki yönlü özelliği araştırılmaktadır: yani resim imgesinde hayattaki, hayattaki değişimde de resim imgesindeki yeni yorumun izi sürülmekte, sanat ile hayatın birbirini belirleyen karşılıklı ilişkisi üzerinde durulmaktadır. Böylece kadının kamusal varlığına dair toplumsal algının oluşumunda sanatsal imgenin önemi ortaya çıkarılmaya çalışılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
References
- Akkoyunlu, B. (Yay.haz.). (2006, Ocak). Kadınlar Resimler Öyküler: Modernleşme sürecindeki Türk resminde “kadın” imgesinin dönüşümü. İstanbul: Pera Müzesi Yayını.
- Aksel, M. (2011, Ekim) Sanat ve Folklor. Beşir Ayvazoğlu (Yay.haz.), 2. bs., İstanbul: Kapı Yayınları.
- Alkan, M.Ö. (1990, Yaz). Tanzimat’tan sonra kadının hukuksal statüsü ve devletin evlilik sürecine müdahalesi üzerine. Toplum ve Bilim. Sayı 50.
- Anonim. (2013, 04 Mayıs). Portakal Bahar Müzayedesi. http://www.rportakal.com/Article.aspx?PageID=173&ArtId=1998 (08.09.2018).
- Belge, M. (1983). Türkiye’de günlük hayat. Murat Belge (Gen.yön.), Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi. (s. 836-876). Cilt 3-4, İstanbul: İletişim Yayınları.
- Berktay, F. (2011). Hayal ve hakikat ya da hayalin hakikatine bitmeyen yolculuk. Hayal ve Hakikat: Türkiye’den modern ve çağdaş kadın sanatçılar. (s. 26-41). İstanbul Modern Sanat Müzesi.
- Cevizci, A. (2005, Kasım). Felsefe Sözlüğü. 6. bs., İstanbul: Paradigma Yayıncılık.
- Dastarlı Dellaloğlu, E. (2018, Ocak). Türk resminde modernleşme: İmgeler ve batılı kimlik. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Anabilim Dalı, İstanbul.
- de Amicis, E. (2009, Eylül). İstanbul. Sevinç Tezcan Yanar (Çev.), İstanbul: Pegasus Yayınları.
- Eldem, E. (2010). Osman Hamdi Bey Sözlüğü, 1. bs., İstanbul: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü.