Program Müziği Kavramına Hermeneutik Bir Yaklaşım
Öz
Klasik Batı Müziği’nde, metne dayalı bir anlatımı olan enstrümantal müzik eserlerinin genelini ifade eden program müziği terimi, anlatımcı yönü dolayısıyla salt müzikten ayrılmakta ve bu türdeki tüm sanat eserleri gibi, doğru anlaşılmayı talep etmektedir. Her bir eserin; bir başlık, gönderme veya metin sayesinde ifade ettiği anlatı, dinleyici için herhangi bir ön çalışma yapılmaksızın anlaşılması mümkün olmayan bir art alan meydana getirmektedir. Çalışmada, Alman filozof Hans-Georg Gadamer ve felsefî hermeneutiğinin sanata ve metne yaklaşımlarındaki anlama çabası ön planda tutularak bir değerlendirme zemini hazırlanmıştır. Seçilen program müziği eser kesitleri üzerinden, bestecinin zihnindeki art alana, hangi yolla ve ne derecede yaklaşılabileceği konusuna odaklanılmış; bu türdeki eserlerin layıkıyla anlaşılabilmesi için önerilen okumaların bir gereklilik mi yoksa bir zorunluluk mu olduğu konusu tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Program müziği,hermeneutik,müzik felsefesi,Klasik Batı Müziği,anlama
References
- Aktüze, İ. (2007a). Müziği Okumak - Cilt-3 (2. bs.). İstanbul: Pan Yayıncılık.
- Aktüze, İ. (2007b). Müziği Okumak - Cilt-4 (2. bs.). İstanbul: Pan Yayıncılık.
- Altar, C. M. (2009). Sanat Felsefesi Üzerine (2. bs.). İstanbul: Pan Yayıncılık.
- Arslan, H. ve Yavuzcan, İ. (2008). Türkçede Gadamer’e Ön Söz. E. Ayyıldız (Ed.). Hakikat ve Yöntem - Birinci Cilt- (s. XI-XXVIII) (H. Arslan ve İ. Yavuzcan, Çev.). İstanbul: Paradigma Yayıncılık.
- Berlioz, H. (1901). Roméo et Juliette. Leipzig: Breitkopf und Härtel. http://ks.imslp.net/files/imglnks/usimg/5/5a/IMSLP515588-PMLP48685-Berlioz_-_Roméo_et_Juliette,_Op._17_-_Part_1_(orch._score)_(etc).pdf (29.05.2019).
- Bolla, P. (2006). Sanat ve Estetik (K. Koş, Çev.). İstanbul: Ayrıntı yayınları. (2001).
- Bruns, G. (2001). Antik Hermenötik (İ. Durdu, Çev.). İstanbul: Yeni Zamanlar Yayınları.
- Cassou, J. (2006). Sembolizm Sanat Ansiklopedisi (4. bs.) (Ö. İnce ve İ. Usmanbaş, Çev.). İstanbul: Remzi Kitabevi.
- Černá, H. (2016). Ludmila Jiřincová a její ilustrace k české poezii 19. a 20. století [Ludmila Jiřincová ve 19. ve 20. yüzyıl Çek şiiri üzerine çizimleri] (Yayınlanmamış Diploma Tezi). Karlova Üniversitesi Hristiyan Sanat Tarihi Enstitüsü, Prag.
- Copleston, F. (2009). Felsefe Tarihi / Ön-Sokratikler ve Sokrates (4. bs.) (A. Yardımlı, Çev.). İstanbul: İdea Yayınevi. (1946).