Art and Literature
BibTex RIS Cite

Baltık Paganizminde Tanrıçalar: Litvanya Çağdaş Tekstil Sanatçılarının Eserlerinde Tanrıça Sembolleri

Year 2017, Issue: 17, 51 - 61, 27.01.2017

Abstract

21. yüzyılda
ortaya çıkan
yavaş kültür
akımı, sanat ve kültür
alanında da değişikliklere yol açmıştır. Daha fazla ekolojik
ürünler üretmek, sürdürülebilirliği sağlamak ve kültürün
asıl köklerine dönmek,
sanatçıların, tasarımcıların ve araştır- macıların
önemli amaçlarından biri olmuştur. Litvanya’da, birçok
sanatçı eski Baltık
kültüründen ilham alarak
sergiler açmakta, yeni
ürünleri tasarlamakta ve yeni nesil
antropologlar yeniden Baltık
kültürünün özünü bulmak
için çabalamak- tadır. Bu makalenin amaçlarından birisi, kısaca, Baltıkların kimliğini, eski inancını
ve kültürünü tanıtarak
çağdaş tekstil sanatlarında onun
yansımalarını incelemektir. Ayrıca, Baltık paganizmindeki tanrıçaların, Litvanyalı tekstil
sanatçılarının 2016 Mayıs
ayında açtığı sergide
yer alan eserlere
yansıması da tartışılacaktır. Serginin
konsepti, ‘Çağdaş Tekstilde Baltık Sembolleri’ olup, sergide
yer alan eserler
bu bağlamda incelenmiştir. Eserlerde Baltık tanrıçalarının sembollerinin nasıl yorumlandığı ve sembollerin esere nasıl yansıdığı
irdelenmiştir.

References

  • Ambraziejiene, Rasa (2014). Rastis is Versmes, apie Zenklus ir Simbolius, Kaunas: Yayınevi Spindulys, s: 16, 30
  • Balsys, Rimantas (2010). Lietuviu Ir Prusu Dievai, Deives, Dvasios Nuo Apeigos IkiPrietaro, Klaipeda/Litvanya: Klaipedos Univesitetas, s: 16.
  • _____(2014). Pagoniškojo Lietuvių Ir Prūsų Panteono Raida,
  • Klaipėda/Litvanya: Klaipėdos Universitetas.
  • Dunduliene, Prane (1990). Senoves Lietuviu Mitologija Ir Religija,
  • Vilnius/Litvanya: Yayınevi “Mokslas”, s: 4.
  • _____(2008). Pagonybe Lietuvoje, Moteriskos Dievybes, Vilnius/ Litvanya: Mokslo ir Enciklopediju Leidybos Institutas, s: 111-123, 142-144.
  • Gimbutas, Marija (1963). The Balts, London: Thames And Hudson, s: 21.
  • _____(1985). Baltai Pries Istoriniais Laikais, Vilnius/Litvanya: Yayınevi “Mokslas”, s: 163.
  • Jovaisa, Eugenijus (2014). Aisciai. Raida., II., Vilnius: Lietuvos Mokslu Akademija.
  • Laurinkiene, Nijole (2008). Rasojanciu Rugiu Svente (3), Litvanya: Siaures atenai, 2008 06 20, Nr. 23 (897): 10-11.
  • _____(2007). Motina Zemyna Baltu Deiviu Kontekste I, Mokslo Darbai, Liaudies Kultura, 2007/2 (113): 9-19.
  • _____(2007). Motina Zemyna Baltu Deiviu Kontekste II, Mokslo Darbai, Liaudies Kultura, 2007/3 (114): 31-39.
  • _____(2004). Gyvates Rysys Su Gyvybe Ir Jos Atsiradimu, Litvanya:
  • Kulturu Kryzkeles, Tautosakos Darbai Xxi (Xxviii): 70-71.
  • Saltanavičiute, Jurgita (2006). “Lithuanian Paganism: A ‘Native’ Critique”,Defining Region: Socio-Cultural Anthropology and Interdocciplinary Perspectives, Part 2., Acta Historica Universitatis Klaipedensis XIII, Studia Antropologica II: 48.
  • Savoniakaite, Vida (2008). Lietuvos etnografija tarp savos kultūros tyrimų, Lietuvos mokslu akademija, Lituanistica, 2008. T. 54. Nr. 4(76): 61-72
  • Toporov, Vladimir (2000). Baltu Mitologijos ir Ritualo Tyrimai, çev. Erdvilas Jakulis, Vilnius/Litvanya: Aidai, s: 253-254, 276, 277.
  • Trinkūnas, Jonas (2009). Lietuvių Senosios Religijos Kelias,
  • Vilnius/Litvanya: Yayınevi Asveja, s: 16,17.
  • Tumenas, Vytautas (1999). “Juostu Rysys Su Mitologija”, Mokslo Darbai, Liaudies Kultura, 1999/6 (69): 37.
  • Vaitkevičienė, Daiva (2011). “Libation In Baltic Religious Practices”, ArchaeologiaBaltica 15, Baltic Worldview: From Mythology To Folklore: 112.
  • Vaiskunas, Jonas (1992). Saules ir Menulio Simbolika, Vilnius: Academia, s: 134.
  • Velius, Norbertas (1996). Baltu Religijos Ir Mitologijos Saltiniai I, Nuo Seniausiu Laiku Iki Xv Amziaus Pabaigos, Vilnius: Mokslo ir Enciklopediju Leidykla, s: 24, 27.
  • Zinkevicius, Zigmas (2005). Lietuviu Tautos Kilme, Vilnius: Mokslo ir Enciklopediju Leidybos institutas, s: 38.
  • Zinkevicius, Zigmantas, Aleksejus Luchtanas, Gintautas Cesnys (2006). Tautos Kilme, Vilnius: Mokslo ir Enciklopediju
  • leidybos centras, s: 47-54.
  • Dargiene, Z. I. (2016). Kişisel fotoğraf arşivi.
  • Sarapiene, B. ve Dargiene, Z. I. (2016) ile konu ile ilgili “Skype” üzerinde röportaj ve internet üzerinde yazışmalar, Vilnius/ İzmir: Ekim 6-17, 2016.
  • Şekil 1. Baltık Paganizminde kullanılan Saule ve Ausrine’nin motifleri (Vaiskunas, 1992: 134).
  • Şekil 2. Baltık Paganizminde kullanılan Laima motifleri (Ambra ziejiene, 2014: 63).
  • Resim 1. Zinaida Dargienė, “Pasaulio medis”(hayat ağacı), “Vai singumo simbolis” (doğarganlık sembolü). Keçe, işleme, aplike/yün (Dargiene, 2016: kişisel fotoğraf arşivi).
  • Resim 2. Birute Sarapiene ir Liucija Kudzmiene
  • ‘Pabudomeir kelkimes’ (‘Uyandık-kalkalım’ – geleneksel şarkının sözleri) (Dargiene, 2016: kişisel fotoğrag arşivi)
  • Resim 3. Danguolé Bečelytė Čachavičienė ‘Baltų ženklai’ (Baltık Sembolleri). El dokuması / keten ve pamuk (Dargiene, 2016: kişisel fotoğrag arşivi)
  • Resim 4. Seramik kaplar üzerinde kullanılan bir “Saule” motifidir (Ambraziejiene, 2014: 30).
  • Resim 5. Liucija Kudzmiene “Sugryzimai”(getirileri). Origami tekniği, goblen (Dargiene, 2016: kişisel fotoğraf arşivi).
  • Resim 6. L. Banaitiene, ‘Zalcio Medis’ (Engerek ağacı). El Dokuma/yün, pamuk (Dargiene, 2016: kişisel fotoğraf arşivi).
  • Resim 7. İrena Piliutyte. El Dokuma/tapestry/ yün, pamuk (Dargiene, 2016: kişisel fotoğraf arşivi).

The Goddesses of Baltic Paganism: Goddess Symbols in the Works of Lithuanian Contemporary Textile Artists

Year 2017, Issue: 17, 51 - 61, 27.01.2017

Abstract

The trend
of slow culture,
which emerged in 21st century, also led to changes in the field
of art and design. Producing more eco- logical products,
ensuring sustainability, and returning to cultural roots have been an important
aim of artists, designers, and researchers. In Lithuania, many artists have been inspired
by ancient Baltic culture, in particular textile
and fiber artists,
who work with new/old concepts.
This paper aims to explain
briefly the identity
of the Balts, their ancient
beliefs and culture,
and to discuss the reflection of the Baltics
symbols on contemporary textile arts in Lithuania. In addition, the exhibition entitled
‘Baltic Symbols in Contemporary Textiles’ held in Lithuania
on the 6th of May 2016 is examined and discussed. The interpretation of the Baltic Goddess
is analyzed in context of symbols reflected in the artworks.

References

  • Ambraziejiene, Rasa (2014). Rastis is Versmes, apie Zenklus ir Simbolius, Kaunas: Yayınevi Spindulys, s: 16, 30
  • Balsys, Rimantas (2010). Lietuviu Ir Prusu Dievai, Deives, Dvasios Nuo Apeigos IkiPrietaro, Klaipeda/Litvanya: Klaipedos Univesitetas, s: 16.
  • _____(2014). Pagoniškojo Lietuvių Ir Prūsų Panteono Raida,
  • Klaipėda/Litvanya: Klaipėdos Universitetas.
  • Dunduliene, Prane (1990). Senoves Lietuviu Mitologija Ir Religija,
  • Vilnius/Litvanya: Yayınevi “Mokslas”, s: 4.
  • _____(2008). Pagonybe Lietuvoje, Moteriskos Dievybes, Vilnius/ Litvanya: Mokslo ir Enciklopediju Leidybos Institutas, s: 111-123, 142-144.
  • Gimbutas, Marija (1963). The Balts, London: Thames And Hudson, s: 21.
  • _____(1985). Baltai Pries Istoriniais Laikais, Vilnius/Litvanya: Yayınevi “Mokslas”, s: 163.
  • Jovaisa, Eugenijus (2014). Aisciai. Raida., II., Vilnius: Lietuvos Mokslu Akademija.
  • Laurinkiene, Nijole (2008). Rasojanciu Rugiu Svente (3), Litvanya: Siaures atenai, 2008 06 20, Nr. 23 (897): 10-11.
  • _____(2007). Motina Zemyna Baltu Deiviu Kontekste I, Mokslo Darbai, Liaudies Kultura, 2007/2 (113): 9-19.
  • _____(2007). Motina Zemyna Baltu Deiviu Kontekste II, Mokslo Darbai, Liaudies Kultura, 2007/3 (114): 31-39.
  • _____(2004). Gyvates Rysys Su Gyvybe Ir Jos Atsiradimu, Litvanya:
  • Kulturu Kryzkeles, Tautosakos Darbai Xxi (Xxviii): 70-71.
  • Saltanavičiute, Jurgita (2006). “Lithuanian Paganism: A ‘Native’ Critique”,Defining Region: Socio-Cultural Anthropology and Interdocciplinary Perspectives, Part 2., Acta Historica Universitatis Klaipedensis XIII, Studia Antropologica II: 48.
  • Savoniakaite, Vida (2008). Lietuvos etnografija tarp savos kultūros tyrimų, Lietuvos mokslu akademija, Lituanistica, 2008. T. 54. Nr. 4(76): 61-72
  • Toporov, Vladimir (2000). Baltu Mitologijos ir Ritualo Tyrimai, çev. Erdvilas Jakulis, Vilnius/Litvanya: Aidai, s: 253-254, 276, 277.
  • Trinkūnas, Jonas (2009). Lietuvių Senosios Religijos Kelias,
  • Vilnius/Litvanya: Yayınevi Asveja, s: 16,17.
  • Tumenas, Vytautas (1999). “Juostu Rysys Su Mitologija”, Mokslo Darbai, Liaudies Kultura, 1999/6 (69): 37.
  • Vaitkevičienė, Daiva (2011). “Libation In Baltic Religious Practices”, ArchaeologiaBaltica 15, Baltic Worldview: From Mythology To Folklore: 112.
  • Vaiskunas, Jonas (1992). Saules ir Menulio Simbolika, Vilnius: Academia, s: 134.
  • Velius, Norbertas (1996). Baltu Religijos Ir Mitologijos Saltiniai I, Nuo Seniausiu Laiku Iki Xv Amziaus Pabaigos, Vilnius: Mokslo ir Enciklopediju Leidykla, s: 24, 27.
  • Zinkevicius, Zigmas (2005). Lietuviu Tautos Kilme, Vilnius: Mokslo ir Enciklopediju Leidybos institutas, s: 38.
  • Zinkevicius, Zigmantas, Aleksejus Luchtanas, Gintautas Cesnys (2006). Tautos Kilme, Vilnius: Mokslo ir Enciklopediju
  • leidybos centras, s: 47-54.
  • Dargiene, Z. I. (2016). Kişisel fotoğraf arşivi.
  • Sarapiene, B. ve Dargiene, Z. I. (2016) ile konu ile ilgili “Skype” üzerinde röportaj ve internet üzerinde yazışmalar, Vilnius/ İzmir: Ekim 6-17, 2016.
  • Şekil 1. Baltık Paganizminde kullanılan Saule ve Ausrine’nin motifleri (Vaiskunas, 1992: 134).
  • Şekil 2. Baltık Paganizminde kullanılan Laima motifleri (Ambra ziejiene, 2014: 63).
  • Resim 1. Zinaida Dargienė, “Pasaulio medis”(hayat ağacı), “Vai singumo simbolis” (doğarganlık sembolü). Keçe, işleme, aplike/yün (Dargiene, 2016: kişisel fotoğraf arşivi).
  • Resim 2. Birute Sarapiene ir Liucija Kudzmiene
  • ‘Pabudomeir kelkimes’ (‘Uyandık-kalkalım’ – geleneksel şarkının sözleri) (Dargiene, 2016: kişisel fotoğrag arşivi)
  • Resim 3. Danguolé Bečelytė Čachavičienė ‘Baltų ženklai’ (Baltık Sembolleri). El dokuması / keten ve pamuk (Dargiene, 2016: kişisel fotoğrag arşivi)
  • Resim 4. Seramik kaplar üzerinde kullanılan bir “Saule” motifidir (Ambraziejiene, 2014: 30).
  • Resim 5. Liucija Kudzmiene “Sugryzimai”(getirileri). Origami tekniği, goblen (Dargiene, 2016: kişisel fotoğraf arşivi).
  • Resim 6. L. Banaitiene, ‘Zalcio Medis’ (Engerek ağacı). El Dokuma/yün, pamuk (Dargiene, 2016: kişisel fotoğraf arşivi).
  • Resim 7. İrena Piliutyte. El Dokuma/tapestry/ yün, pamuk (Dargiene, 2016: kişisel fotoğraf arşivi).
There are 39 citations in total.

Details

Journal Section Araştırma Makaleler
Authors

Jovita Sakalauskaite Kurnaz This is me

Publication Date January 27, 2017
Submission Date January 27, 2017
Acceptance Date January 27, 2017
Published in Issue Year 2017 Issue: 17

Cite

APA Sakalauskaite Kurnaz, J. (2017). Baltık Paganizminde Tanrıçalar: Litvanya Çağdaş Tekstil Sanatçılarının Eserlerinde Tanrıça Sembolleri. Yedi(17), 51-61. https://doi.org/10.17484/yedi.288282

18409

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.