Research Article

The Relationship Between Financial Development and Economic Growth within the Framework of the Sustainable Development Goals

Volume: 2 Number: 2 December 31, 2025
TR EN

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Çerçevesinde Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme İlişkisi

Öz

Bu çalışma, Türkiye ekonomisinde finansal gelişme ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH) perspektifiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Küresel finansal sistemlerin derinleşmesi ve dış ticaret dinamikleri, ekonomik büyümenin niteliği ve sürdürülebilirliği üzerinde önemli etkiler yaratmaktadır. 1990-2024 dönemi verileri kullanılarak yapılan ARDL sınır testi analizi, kısa dönemde kredi hacminin ekonomik büyümeyi anlamlı ve pozitif yönde desteklediğini, dış ticaretin ise kısa vadede büyüme üzerinde olumsuz etkiler yarattığını ortaya koymuştur. Uzun dönemde kredi genişlemesinin olası riskler nedeniyle negatif etkisi gözlenirken, dış ticaretin uzun dönem etkisi sınırlı kalmıştır. Bounds testi sonuçları, değişkenler arasında uzun dönemli eşbütünleşme ilişkisini doğrulamaktadır. Elde edilen bulgular, kredi ve dış ticaret politikalarının ekonomik büyüme ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda dengeli biçimde yönetilmesi gerektiğini göstermektedir. Özellikle kredi hacminin verimli ve sürdürülebilir alanlara yönlendirilmesi, ihracatın çeşitlendirilmesi, katma değerli üretimin teşvik edilmesi ve çevre dostu üretim süreçlerinin desteklenmesi, SKH 8 ve SKH 9 ile uyumlu stratejiler olarak öne çıkmaktadır. Sonuç olarak, çalışma, Türkiye’de kısa ve uzun vadeli büyüme stratejilerinin hem ekonomik verimlilik hem de çevresel ve toplumsal sürdürülebilirlik açısından bütüncül bir yaklaşımla planlanması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Büyüme , finansal gelişme , sürdürülebilir kalkınma , ekonomik büyüme , ARDL testi

References

  1. Alasgarlı, F., & Sekmen, T. (2021). Asya Ülkelerinde Finansal Gelişme, Ekonomik Büyüme ve Enflasyon İlişkisi. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 9(2), 19-48. doi:10.54429/seyad.1012929.
  2. Arcand, J.-L., Berkes, E., & Panizza, U. (2012). Too much finance? IMF Working Paper, No. 12/161.
  3. Arslan, E. (2024). Filistin’de Finansal Gelişme - Ekonomik Büyüme İlişkisi. Filistin Araştırmaları Dergisi(15), 63-90. doi:10.34230/fiad.1383276
  4. Avcı, Ö. B. (2017). Finansal Gelişme Ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Türkiye Örneği. Muhasebe ve Fianansman Dergisi, 171-182. doi:10.25095/mufad.399902
  5. Bahmani-Oskooee, M., & Bohl, M. (2000). German Monetary Unification and the Stability of Long-Run German Money Demand Function. Economics Letters, 66(2), 203-208.
  6. Beck, T., Feyen, E., Ize, A., & Moizeszowicz, F. (2008). Benchmarking Financial Development. The World Bank Policy Research Working Paper. No: 4638, 4-5.
  7. Bist, J. P. (2018). Financial development and economic growth: Evidence from a panel of 16 African and non-African low-income countries. FINANCIAL ECONOMICS, 6(1). doi:10.1080/23322039.2018.1449780
  8. Bölükoğlu, A. (2021). Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Doğrusal Olmayan İlişki: IMF Finansal Gelişmişlik Endeksi ile Yeni Bulgular. Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 6(2), 385-402. doi:10.30784/epfad.962307
  9. Çınar, M., Cebecioğlu, F. F., & Taş, C. (2024). Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensel İlişki: Karşılaştırmalı Panel Veri Analizi. Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17, 59-77. doi:10.29157/ etusbed.1302825
  10. Dornbusch, R., Fischer, S., & Startz, R. (2014). Makroiktisat (çev. Salih AK). The Mc Graw-Hill.
APA
Günbegi, F. (2025). Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Çerçevesinde Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme İlişkisi. Yönetim, Ekonomi Ve Finans Araştırmaları Dergisi, 2(2), 109-123. https://izlik.org/JA48BT37JS