Sağlıkta Mobbingin Tükenmişliğe Etkisi: Bir Meta Analiz Çalışması
Öz
Amaç: Sağlık çalışanlarında zamanla meydana gelen ve
yaşam kalitesindeki bozulmalarla başlayan tükenmişlik
süreci, zamanla kişilerin motivasyonunu olumsuz etkilemektedir. Bu araştırmada da sağlık çalışanlarında, mobbing olgusunun tükenmişlik üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve öntem: Bu amaçla YÖK Ulusal Tez Merkezi,
DergiPark ve Google Akademik veri tabanlarında 2010-
2019 yılları arasında yapılmış çalışmalar “psikolojik şiddet”, “mobbing”, “işyeri şiddeti”, “tükenmişlik”, “yıldırma”,
“sağlık”, “sağlık çalışanları”, anahtar kelimeleri kullanılarak tarama yapılmıştır.
Bulgular: Detaylı tarama sonucunda ulaşılan makale ve
tezlerden içerik açısından uygun ve yeterli istatistik veriye sahip olduğu tespit edilen 4 araştırma analiz edilmiştir. Çalışmada, The Comprehensive Meta Analysis
Software (CMA) programı kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçları arasında heterojenlik olup olmadığını belirlemek
için kullanılan Q istatistiğinin sonucuna göre sabit etki
modeli seçilmiştir. Çalışmada, yayınlanma yanlılığının
test edilmesi amacıyla funnel plot grafiği ve Begg-Mazumdar Sıra korelasyon analiz sonuçları kullanılmıştır.
Bu araştırma sonucunda sağlık çalışanlarında mobbing
ve tükenmişliğe lehine sabit etkiler (d=0,198) modeline
göre istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde bir etki büyüklüğü bulunmaktadır.
Sonuç: Araştırma sonucunda çalışanların psikolojik şiddetle başlayan süreçte zamanla tükenmişlik yaşamalarının kaçınılmaz olduğu, mobbing ve tükenmişlik arasında
pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Molero Jurado MDM, MartosMartínez Á, Barragán Martín AB, Simón Márquez MDM, Oropesa Ruiz NF, Sisto M, ... & Gázquez Linares JJ. Emotional Intelligence Profiles and Mobbing in Nursing: The Mediating Role of Social Support and Sensitivity to Anxiety. European Journal of Investigation in Health, Psychology and Education, 2021;11(2): 345-357.
- 2. Ertürk ÖGS, Yardımcıoğlu M. Mobbing Davranışları ve Tükenmişlik Üzerine Alan Araştırması. International Journal, 2016;2(1): 1-10.
- 3. Erkal EA, Naktiyok A. Örgüt Kültürü Özelliklerinin Hemşirelerin Psikolojik Taciz Algısı Üzerindeki Rolü. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2019;23(4): 1515-1533.
- 4. Tınaz, P. İş Yerinde Psikolojik Taciz, Beta Yayıncılık, 3. Baskı, 2011, İstanbul.
- 5. Mujtaba BG, Senathip T. Workplace Mobbing and the Role of Human Resources Management. Business Ethics and Leadership, 2020; 4(1): 17-34.
- 6. Freudenberger HJ. Staff Burnout. Journal of Social Issues, 1974;30(1): 159- 165.
- 7. Kaçan CY, ÖRSAL Ö. Yoğun Bakım Hemşirelerinde Tükenmişliği Etkileyen Faktörler: Sistematik Derleme. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, 2018;22(1): 25-36.
- 8. Hacer TY, Ali A. Burnout in Physicians Who Are Exposed to Workplace Violence. Journal of Forensic and Legal Medicine, 2020;69, 101874.
- 9. Patrick HA, Mukherjee U. Work Engagement: A Crosssectional Study of Employees in the Healthcare Sector. Journal of Contemporary Management Research, 2018;12(1): 60-79.
- 10. Sayılan AA, Aydın A. Mobbing Among Healthcare Workers: A Review of Research Findings and Methods of Struggling. Journal of Human Sciences, 2020;17(1):185-193.