EN
TR
Tip 1 Diyabeti Olan Çocuk Ve Anneye Yönelik Girişimlerin Sağlığı Geliştirme Modeli’ne Göre Değerlendirilmesi: Olgu Sunumu
Abstract
Giriş: Tip 1 Diyabet, fiziksel olarak etkileniminin yanısıra psikososyal gelişim yönüyle de çocukları etkileyen bir hastalıktır. Hemşirelik modelleri, uygulamalara yön vererek bakım süreçlerinin daha tutarlı ve etkili yürütülmesini desteklemektedir. Bu doğrultuda, bireylerin hastalık yönetiminde aktif rol alması ve sağlıklı davranışları sürdürebilmesi amacıyla Sağlığı Geliştirme Modeli temel alınmıştır.
Olgu Sunumu: Bu çalışmada; Tip 1 diyabeti olan çocuğa ilaç uygulama ve anneye verilen beslenme eğitimlerinin Sağlığı Geliştirme Modeli çerçevesi temel alınarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Olguda 8 yaşında Tip 1 diyabetli bir çocuk ve annesi değerlendirilmiştir. Çocuk ile annesi Pender’in Sağlığı Geliştirme Modeli’ndeki bireysel özellikler ve deneyimler, davranışa özgü kavramlar ve etkiler ve davranışsal sonuçlar çerçevesinde ele alınmıştır.
Tartışma: Olguya yönelik uygulamalar sonucunda, annenin beslenme planına uyumunun arttığı ve çocuğun kan şekeri değerlerinde olumlu değişimler yaşandığı, aynı zamanda çocuğun ilaç uygulama süreçlerine daha aktif katılım sağladığı gözlemlenmiştir. Olguda hemşirelik bakımına rehberlik sağlamak amacıyla kullanılan Sağlığı Geliştirme Modeli, halk sağlığı hemşiresinin ev ziyaretleri ile hastalık yönetiminde sağlıkla ilgili sorumluluk alınmasını ve olumlu sağlık davranışları geliştirilmesini destekleyen bir çerçeve sunmuştur.
Keywords
References
- Atkinson MA, Eisenbarth GS, Michels AW. Type 1 diabetes. The Lancet 2014; 383(9911):69-82.
- Libman I, Haynes A, Lyons S, Pradeep P, Rwagasor E, Tung JYL et al. ISPAD clinical practice consensus guidelines 2022: Definition, epidemiology, and classification of diabetes in children and adolescents. Pediatr Diabetes 2022; 23(8):1160-74.
- International Diabetes Federation (IDF). IDF diabetes atlas. 10th ed. Brussels: IDF; 2021. Available from: https://diabetesatlas.org/idfawp/resource-files/2021/07/IDF_Atlas_10th_Edition_2021.pdf.
- Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD). Diabetes Mellitus ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu; 2019. Available from: http://www.temd.org.tr/admin/uploads/tbl_gruplar/20190819095924-2019tbl_gruplar9e6fbbc8c2.pdf
- Vurallı D, Kandemir N. Çocuk ve adolesanlarda diabetes mellitusun tanımı ve sınıflandırılması. In: Cinaz P, Daredeliler F, Akıncı A, Özkan B, Dündar BN, Abacı A, Akçay T, editors. Çocuk Endokrinolojisi. 1st ed. İstanbul: Nobel Tıp Kitapevleri; 2014. p.397-452.
- Al Ksir K, Wood DL, Hasni Y, Sahli J, Quinn M, Ghardallou M. Motivational interviewing to improve self-management in youth with type 1 diabetes: A randomized clinical trial. Journal of Pediatric Nursing. 2022; 66:e116-e121.
- Fallahi S, Farahani AS, Rasouli M, Sefidkar R, Khanali Mojen L. The effect of spiritual care on adjustment of adolescents with type 1 diabetes. International Journal of Pediatrics. 2019;7(4):9225-35.
- Mitchell AE, Morawska A, Lohan A, Filus A, Batch J. Randomised controlled trial of the healthy living triple p–positive parenting program for families of children with type 1 diabetes. Journal of Child Health Care. 2022;1-21.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Public Health Nursing
Journal Section
Case Report
Publication Date
April 1, 2026
Submission Date
May 17, 2025
Acceptance Date
December 5, 2025
Published in Issue
Year 2026 Volume: 7 Number: 1
APA
Kuzu, F., & Tapan, E. (2026). Tip 1 Diyabeti Olan Çocuk Ve Anneye Yönelik Girişimlerin Sağlığı Geliştirme Modeli’ne Göre Değerlendirilmesi: Olgu Sunumu. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7(1), 89-95. https://izlik.org/JA32WP28JN
AMA
1.Kuzu F, Tapan E. Tip 1 Diyabeti Olan Çocuk Ve Anneye Yönelik Girişimlerin Sağlığı Geliştirme Modeli’ne Göre Değerlendirilmesi: Olgu Sunumu. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2026;7(1):89-95. https://izlik.org/JA32WP28JN
Chicago
Kuzu, Firdevs, and Esranur Tapan. 2026. “Tip 1 Diyabeti Olan Çocuk Ve Anneye Yönelik Girişimlerin Sağlığı Geliştirme Modeli’ne Göre Değerlendirilmesi: Olgu Sunumu”. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 7 (1): 89-95. https://izlik.org/JA32WP28JN.
EndNote
Kuzu F, Tapan E (April 1, 2026) Tip 1 Diyabeti Olan Çocuk Ve Anneye Yönelik Girişimlerin Sağlığı Geliştirme Modeli’ne Göre Değerlendirilmesi: Olgu Sunumu. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 7 1 89–95.
IEEE
[1]F. Kuzu and E. Tapan, “Tip 1 Diyabeti Olan Çocuk Ve Anneye Yönelik Girişimlerin Sağlığı Geliştirme Modeli’ne Göre Değerlendirilmesi: Olgu Sunumu”, YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, vol. 7, no. 1, pp. 89–95, Apr. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA32WP28JN
ISNAD
Kuzu, Firdevs - Tapan, Esranur. “Tip 1 Diyabeti Olan Çocuk Ve Anneye Yönelik Girişimlerin Sağlığı Geliştirme Modeli’ne Göre Değerlendirilmesi: Olgu Sunumu”. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 7/1 (April 1, 2026): 89-95. https://izlik.org/JA32WP28JN.
JAMA
1.Kuzu F, Tapan E. Tip 1 Diyabeti Olan Çocuk Ve Anneye Yönelik Girişimlerin Sağlığı Geliştirme Modeli’ne Göre Değerlendirilmesi: Olgu Sunumu. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2026;7:89–95.
MLA
Kuzu, Firdevs, and Esranur Tapan. “Tip 1 Diyabeti Olan Çocuk Ve Anneye Yönelik Girişimlerin Sağlığı Geliştirme Modeli’ne Göre Değerlendirilmesi: Olgu Sunumu”. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, vol. 7, no. 1, Apr. 2026, pp. 89-95, https://izlik.org/JA32WP28JN.
Vancouver
1.Firdevs Kuzu, Esranur Tapan. Tip 1 Diyabeti Olan Çocuk Ve Anneye Yönelik Girişimlerin Sağlığı Geliştirme Modeli’ne Göre Değerlendirilmesi: Olgu Sunumu. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi [Internet]. 2026 Apr. 1;7(1):89-95. Available from: https://izlik.org/JA32WP28JN