Research Article

Sağlık Kurumlarında Ultrason Cihazı Seçimi: Bulanık DEMATEL ve Bulanık MULTIMOORA Yöntemleri ile Analizi

Volume: 33 Number: 2 June 18, 2026
TR EN

Sağlık Kurumlarında Ultrason Cihazı Seçimi: Bulanık DEMATEL ve Bulanık MULTIMOORA Yöntemleri ile Analizi

Abstract

Bu çalışma, sağlık kurumlarında ultrason cihazı seçim sürecini sistematik ve bilimsel bir yaklaşımla ele almak amacıyla Bulanık DEMATEL ve Bulanık MULTIMOORA yöntemlerini kullanarak kapsamlı bir analiz gerçekleştirmiştir. Ultrason cihazları, sağlık hizmetlerinde teşhis ve tedavi süreçlerinde kritik bir rol oynadığından, cihaz seçimi yapılırken teknik, klinik ve ekonomik kriterlerin çok yönlü olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Geleneksel karar verme yöntemleri, kriterler arasındaki etkileşimleri yeterince ele alamadığı için bulanık mantık tabanlı çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleri bu tür seçim süreçlerinde önemli avantajlar sunmaktadır. Öncelikle, Bulanık DEMATEL yöntemi kullanılarak, ultrason cihazı seçiminde en etkili kriterlerin belirlenmesi ve kriterler arası neden-sonuç ilişkilerinin analizi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, “Ekran ve Görsel Özellikler”, “Güvenilirlik ve Kalite Standartları”, “Kullanıcı Dostu Arayüz” ve “Uyumluluk & Entegrasyon” kriterleri en yüksek etkiye sahip faktörler olarak belirlenmiştir. Daha sonra, Bulanık MULTIMOORA yöntemi uygulanarak alternatif cihazlar Oran Yöntemi, Tam Çarpımsal Yöntem ve Referans Noktası Yaklaşımı ile sıralanmış ve en uygun cihaz belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, ultrason cihazı seçiminde çok kriterli karar verme yöntemlerinin kullanımının önemini ve güvenilirliğini ortaya koymaktadır. Çalışma sonucunda en uygun cihazın yüksek görüntü kalitesi, kullanıcı dostu tasarım ve teknik güvenilirlik açısından en iyi performansı gösteren cihaz olduğu belirlenmiştir. Bu çalışma, sağlık yöneticileri ve karar vericiler için sistematik bir karar destek modeli sunarak, tıbbi cihaz seçiminde daha bilinçli kararlar alınmasını sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Ultrason cihazı seçimi, Bulanık DEMATEL, Bulanık MULTIMOORA, Çok Kriterli Karar Verme

Keywords

References

  1. Abdel-Basset, M., Manogaran, G., Gamal, A., & Smarandache, F. (2019). A group decision making framework based on neutrosophic TOPSIS approach for smart medical device selection. Journal of medical systems, 43, 1-13.
  2. Adunlin, G., Diaby, V., & Xiao, H. (2015). Application of multicriteria decision analysis in health care: a systematic review and bibliometric analysis. Health Expectations, 18(6), 1894-1905.
  3. Ağaç, G., & Baki, B. (2016). Sağlık alanında çok kriterli karar verme teknikleri kullanımı: Literatür incelemesi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 19(3).
  4. Ahmadi, H., Nilashi, M., & Ibrahim, O. (2015). Organizational decision to adopt hospital information system: An empirical investigation in the case of Malaysian public hospitals. International Journal of Medical Informatics, 84, 166–188.
  5. Arslan, H. M. Determination of the Most Appropriate Ultrasound Device in Healthcare Institutions with the Critic-GRA Hybrid Method. Medical Records, 5(3), 541-8.
  6. Awasthi, A., & Baležentis, T. (2017). A hybrid approach based on BOCR and fuzzy MULTIMOORA for logistics service provider selection. International Journal of Logistics Systems and Management, 27(3), 261–282.
  7. Aydin, S. (2018). Augmented reality goggles selection by using neutrosophic MULTIMOORA method. Journal of Enterprise Information Management, 31(4), 565–576.
  8. Baran-Kooiker, A., Czech, M., & Kooiker, C. (2018). Multi-criteria decision analysis (MCDA) models in health technology assessment of orphan drugs—a systematic literature review. Next steps in methodology development? Frontiers in public health, 6, 287. Barber, C., Azrael, D., Berrigan, J., Betz, M., Brandspigel, S., Runyan, C., … &

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Strategy, Management and Organisational Behaviour (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 18, 2026

Submission Date

March 14, 2025

Acceptance Date

May 21, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 33 Number: 2

APA
Durmuş, A. (2026). Sağlık Kurumlarında Ultrason Cihazı Seçimi: Bulanık DEMATEL ve Bulanık MULTIMOORA Yöntemleri ile Analizi. Yönetim Ve Ekonomi Dergisi, 33(2), 251-288. https://doi.org/10.18657/yonveek.1657789
AMA
1.Durmuş A. Sağlık Kurumlarında Ultrason Cihazı Seçimi: Bulanık DEMATEL ve Bulanık MULTIMOORA Yöntemleri ile Analizi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi. 2026;33(2):251-288. doi:10.18657/yonveek.1657789
Chicago
Durmuş, Alkan. 2026. “Sağlık Kurumlarında Ultrason Cihazı Seçimi: Bulanık DEMATEL Ve Bulanık MULTIMOORA Yöntemleri Ile Analizi”. Yönetim Ve Ekonomi Dergisi 33 (2): 251-88. https://doi.org/10.18657/yonveek.1657789.
EndNote
Durmuş A (June 1, 2026) Sağlık Kurumlarında Ultrason Cihazı Seçimi: Bulanık DEMATEL ve Bulanık MULTIMOORA Yöntemleri ile Analizi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 33 2 251–288.
IEEE
[1]A. Durmuş, “Sağlık Kurumlarında Ultrason Cihazı Seçimi: Bulanık DEMATEL ve Bulanık MULTIMOORA Yöntemleri ile Analizi”, Yönetim ve Ekonomi Dergisi, vol. 33, no. 2, pp. 251–288, June 2026, doi: 10.18657/yonveek.1657789.
ISNAD
Durmuş, Alkan. “Sağlık Kurumlarında Ultrason Cihazı Seçimi: Bulanık DEMATEL Ve Bulanık MULTIMOORA Yöntemleri Ile Analizi”. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 33/2 (June 1, 2026): 251-288. https://doi.org/10.18657/yonveek.1657789.
JAMA
1.Durmuş A. Sağlık Kurumlarında Ultrason Cihazı Seçimi: Bulanık DEMATEL ve Bulanık MULTIMOORA Yöntemleri ile Analizi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi. 2026;33:251–288.
MLA
Durmuş, Alkan. “Sağlık Kurumlarında Ultrason Cihazı Seçimi: Bulanık DEMATEL Ve Bulanık MULTIMOORA Yöntemleri Ile Analizi”. Yönetim Ve Ekonomi Dergisi, vol. 33, no. 2, June 2026, pp. 251-88, doi:10.18657/yonveek.1657789.
Vancouver
1.Alkan Durmuş. Sağlık Kurumlarında Ultrason Cihazı Seçimi: Bulanık DEMATEL ve Bulanık MULTIMOORA Yöntemleri ile Analizi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi. 2026 Jun. 1;33(2):251-88. doi:10.18657/yonveek.1657789