İSMET ÖZEL'İN ŞİİRLERİNDE BİREYSEL VE TOPLUMSAL DEĞİŞİM
Öz
İsmet Özel; yazdığı şiirlerle, ifade ettiği toplumsal meseleler hakkındaki fikirleri ile Türk toplumunun toplumsal özelliklerine odaklanan bir şairdir. Özel’in kendi yaşamöyküsü dikkate alındığında yaşadığı dönüşümlerin şiirine ve düşüncelerine yansıdığını söylemek mümkündür. Bu açıdan 1974 yılında Diriliş Dergisinde yayınladığı Amentü şiiri özel bir anlam taşır. Bu şiir İsmet Özel’in bu tarihten önceki şiirlerinin olgunluğunu taşımasının yanında bu tarihten sonraki şiirlerinin yöneleceği düşünsel mecrayı da hissettirir. Sanatın toplum karşısındaki sorumluluğunu önemseyen bir şair olarak İsmet Özel’in şiirlerinde ideolojik ve toplumsal fikirlerin açarı olabilecek birçok imge, kelime ve kullanım gözlemlenebilir. Toplumsal dönüşüm gibi ayrıntılı bir konuyu şiir metinleri üzerinden okuma konusunda bu ipuçlarının önemli bir işlev gördüğü söylenebilir. İsmet Özel’in şiirleri sanatsal duyarlılık taşıyan bir zihnin toplumsal olanı kaynağından algılama çabası içerisinde Türk toplumundaki büyük dönüşümlere de tanıklık eden bir metin olma özelliği taşır. Hem şairinin bireysel düşünsel ve estetik macerasını hem de şairin içinde yaşadığı toplumun temel kırılma noktalarını ihtiva eden ismet Özel’in şiiri toplumsal psikoloji konusunda oldukça verimli bir çalışma sahası olarak belirlenebilir. Bu çalışmada İsmet Özel’in şiirlerinde toplumsal psikoloji ile toplumsal değişimin izleri estetik düzlemde yorumlanmaya çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Cebeci, Oğuz (2004). Psikanalitik Edebiyat Kuramı, İstanbul: İthaki.
- Eagleton, Terry (2007). Şiir Nasıl Okunur?, Agora Kitaplığı: İstanbul.
- Etil, Hüseyin (2017). İsmet Özel: Şairin Kıyamı ya da Aynı Adamın Öyküsü. Cumhuriyet Dönemi Türk Düşüncesi: İsimler, Yönelimler, Bakışlar. Öner Buçukçu (Editör). Ankara: Bibliyotek.
- Özel, İsmet (1990). Şiir Okuma Kılavuzu, İstanbul: Şule.
- Özel, İsmet (1999). Tavşanla Randevu, İstanbul: Şule.
- Özel, İsmet (2001). Erbain: Kırk Yılın Şiirleri, İstanbul: Şule.
- Özel, İsmet (2005). Türk Edebiyatı Vakfı Konuşması, http://istiklalmarsidernegi.org.tr/Yazi.aspx?YID=438&KID=37&PGID=0
- Özel, İsmet (2011). Of Not Being A Jew, İstanbul: Şule.
- Özel, İsmet (2016). Waldo Sen Neden Burada Değilsin, İstanbul: TİYO.
- Özel, İsmet (2015). Güncellenmiş Kalın Türk, Günce Ellenmiş Kalın Türk, İstanbul: TİYO.
