Research Article

EDEBİ METİNLERDEKİ EDİMSİZ KARAKTERLER ÜZERİNE BİR İNCELEME

Volume: 11 Number: 22 December 1, 2019
EN TR

EDEBİ METİNLERDEKİ EDİMSİZ KARAKTERLER ÜZERİNE BİR İNCELEME

Abstract

Felsefik düzlemde insan bilincinin bir amaca yönelik davranış biçimi “edim” olarak tanımlanırken, bilincin amaçsız olarak sürüklendiği davranış biçimine ise “edimsizlik” denir. Edebi dünyadaki karakter yaratımları genel olarak edimli bir davranış biçimi sergilerken nadiren de olsa bazı karakterlerin edimsiz olarak kurgusal dünyanın içerisinde salındığı görülmektedir. Edebi dünyadaki edimsiz karakterlere girmeden önce edimsizliğin sadece karakterle sınırlı olmadığını belirtmek gerekir. Temel anlamı olaysızlık anlamına gelse de edebi perspektifte uyumsuzluk ve nedensizlik olarak metne yansır. Bu bir karakter olabileceği gibi tüm karakterleri de kapsayabilir hatta yaratılan dünyanın tamamını da için alabilir. Edebi dünyada her karakterin bir işlevi vardır ya da her karakter insani bir davranışı yansıtacak şekilde edimlidir şeklindeki söylem sınırlıdır ve genel-geçer bir kabuldür. Aslında gerek gerçek gerekse kurmaca dünyadaki karakterler edimsizliğe sürüklenebilir. Karakteri bu edimsizliğe iten şey nedir ya da nelerdir? Burada temel problem ontolojik olarak görünse de toplum sosyolojisi önemli etkendir. Toplum içerisinde farklı olarak görülen ötekileştirilen, yabancılaştırılan karakterler yaşadığı çevreye karşı uyumsuz, nedensiz ve edimsiz davranarak tepkilerini gösterirler. Bunu yaptıklarında ise karşınıza ikiye bölünmüş bir bilinç ya da tamamen edimsizleşmiş karakterler çıkar. Bu bağlamda makale de ikiye bölünen karakterin bilincinden hareketle dünya edebiyattaki edimsiz karakterlerin bazıları irdelenerek edimsizlik üzerine bir yol haritası çıkarılmaya çalışılacaktır.

Keywords

References

  1. Beckett, Samuel (1998). Mercier ile Camier. Uğur Ün (çev.). İstanbul: Ayrıntı.
  2. Beckett, Samuel (2012). Watt. Uğur Ün (çev.). İstanbul: Ayrıntı.
  3. Calvino, İtalo (2000). İkiye Bölünen Vikont. Rekin Teksoy (çev.). İstanbul: Can.
  4. Camus, Albert (2003). Yabancı. Vedat Günyol (çev.). İstanbul: Can.
  5. Camus, Albert (2009). Başkaldıran İnsan. Tahsin Yücel (çev.). İstanbul: Can.
  6. Erhat, Azra (1996). Mitoloji Sözlüğü. İstanbul: Remzi.
  7. Gide, Andre (1989). Vatikan’ın Zindanları. Tahsin Yücel (çev.). İstanbul: Can.
  8. Girard, Rene (2005). Günah Keçisi. Işık Ergüden (çev.). İstanbul: Kanat.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Linguistics

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 1, 2019

Submission Date

June 20, 2019

Acceptance Date

November 1, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 11 Number: 22

APA
Dilber, K. C. (2019). EDEBİ METİNLERDEKİ EDİMSİZ KARAKTERLER ÜZERİNE BİR İNCELEME. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, 11(22), 155-169. https://izlik.org/JA78XX57LA
AMA
1.Dilber KC. EDEBİ METİNLERDEKİ EDİMSİZ KARAKTERLER ÜZERİNE BİR İNCELEME. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları. 2019;11(22):155-169. https://izlik.org/JA78XX57LA
Chicago
Dilber, Kadir Can. 2019. “EDEBİ METİNLERDEKİ EDİMSİZ KARAKTERLER ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları 11 (22): 155-69. https://izlik.org/JA78XX57LA.
EndNote
Dilber KC (December 1, 2019) EDEBİ METİNLERDEKİ EDİMSİZ KARAKTERLER ÜZERİNE BİR İNCELEME. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları 11 22 155–169.
IEEE
[1]K. C. Dilber, “EDEBİ METİNLERDEKİ EDİMSİZ KARAKTERLER ÜZERİNE BİR İNCELEME”, Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, vol. 11, no. 22, pp. 155–169, Dec. 2019, [Online]. Available: https://izlik.org/JA78XX57LA
ISNAD
Dilber, Kadir Can. “EDEBİ METİNLERDEKİ EDİMSİZ KARAKTERLER ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları 11/22 (December 1, 2019): 155-169. https://izlik.org/JA78XX57LA.
JAMA
1.Dilber KC. EDEBİ METİNLERDEKİ EDİMSİZ KARAKTERLER ÜZERİNE BİR İNCELEME. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları. 2019;11:155–169.
MLA
Dilber, Kadir Can. “EDEBİ METİNLERDEKİ EDİMSİZ KARAKTERLER ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, vol. 11, no. 22, Dec. 2019, pp. 155-69, https://izlik.org/JA78XX57LA.
Vancouver
1.Kadir Can Dilber. EDEBİ METİNLERDEKİ EDİMSİZ KARAKTERLER ÜZERİNE BİR İNCELEME. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları [Internet]. 2019 Dec. 1;11(22):155-69. Available from: https://izlik.org/JA78XX57LA

The work titled Modern Turkish Literature Researches" by the author YTEA is licensed under this Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License. Based on the work at www.ytearastirmalari.com.

Creative Commons Lisansı