Research Article

SERGÜZEŞT ROMANINDA ESTETİK UNSURLAR

Volume: 12 Number: 23 June 1, 2020
EN TR

SERGÜZEŞT ROMANINDA ESTETİK UNSURLAR

Abstract

Bir dil/edebiyat sanatı olan roman, estetik yönüyle öne çıkan anlatma esasına bağlı bir türdür. Bu türün yazımında estetik ve güzellik başat unsur olarak kabul edilir. Samipaşazâde Sezai’nin belirgin bir sanatsal duyarlılık çevresinde kaleme aldığı Sergüzeşt de Tanzimat dönemi Türk edebiyatında esaret temasını gerçekçi yönüyle işlemesiyle ve sanatkârane anlatımıyla öne çıkan bir eserdir. Bu anlamda çoğu eleştirmenin devrinin romantizmden realizme geçiş eseri olarak nitelediği romanda, estetik unsurlar göze çarpmaktadır. Roman, özellikle vakanın ele alınışı, kişiler, mekân, dil, üslup, anlatım biçimleri ve teknikleri açısından estetik yönüyle dikkati çekmektedir. Yazar, esaret temasına eklediği acıklı ve duygusal aşk macerası çevresinde başta resim olmak üzere şiir, müzik gibi sanatlara yer vererek estetik unsurları öncelemiştir. Aynı zamanda tabiat, dekor, eşya, nesne betimlemelerini de estetik ölçütleri göz önünde bulundurarak yapmıştır. Bu çalışmada Sergüzeşt romanı içerdiği estetik unsurlar bağlamında incelenmiştir. Yazının giriş kısmında estetik kavramı açıklanmış, roman türünün estetikle olan ilişkisine değinilmiştir. Ardından Tanzimat romanındaki estetik tavır, bakış açısı tartışılmış ve Samipaşazâde Sezai’nin estetik duyarlılığı ve güzellik unsuruna yaklaşımı üzerinde durulmuştur. Devamında roman kişiler, mekân, aşk, tabiat, güzel sanatlar, dil ve üslup gibi başlıklar altında içerdiği estetik öğeler bağlamında incelenmiştir. Sergüzeşt romanı her ne kadar gerçekçi tarafıyla öne çıksa da yazarın, kişileri daha çok duygusallıklarıyla ele alması; mekâna, tabiata, eşyaya estetik bir bütünlük içinde yaklaşması bakımından değerlidir. Ayrıca roman başkişisinin ressam oluşu, şiirin ve müziğin anlatımda/aktarımda benimsenmesi eserde estetiğin ve güzellik duygusunun öncelendiğini göstermektedir.

Keywords

References

  1. Antakyalıoğlu, Zekiye (2013). Roman Kuramına Giriş. İstanbul: Ayrıntı.
  2. Bakırcıoğlu, N. Ziya (1999). Başlangıcından Günümüze Türk Romanı. İstanbul: Ötüken.
  3. Booth, Wayne C. (2012). Kurmacanın Retoriği. Bülent O. Doğan (çev.). İstanbul: Metis.
  4. Bozkurt, Nejat (1995). Sanat ve Estetik Kuramları. İstanbul: Sarmal.
  5. Çetin, Nurullah (2003). Roman Çözümleme Yöntemi. Ankara: Akçağ.
  6. Çoruk, Ali (2007). “Oryantalizmin Sergüzeşt’i”. İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, 36: 79-100.
  7. Dino, Güzin (1954). “Samipaşazâde Sezai Bey’in ‘Sergüzeşt’ İsimli Romanında Gerçekçiliğin Payı”. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 2: 39-152.
  8. Eagleton, Terry (2010). Estetiğin İdeolojisi. Bülent Gözkân vd. (çev.). İstanbul: Doruk.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Creative Arts and Writing

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 1, 2020

Submission Date

October 30, 2019

Acceptance Date

November 25, 2019

Published in Issue

Year 2020 Volume: 12 Number: 23

APA
Şimşek, Y. (2020). SERGÜZEŞT ROMANINDA ESTETİK UNSURLAR. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, 12(23), 25-66. https://izlik.org/JA68AZ26XH
AMA
1.Şimşek Y. SERGÜZEŞT ROMANINDA ESTETİK UNSURLAR. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları. 2020;12(23):25-66. https://izlik.org/JA68AZ26XH
Chicago
Şimşek, Yaşar. 2020. “SERGÜZEŞT ROMANINDA ESTETİK UNSURLAR”. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları 12 (23): 25-66. https://izlik.org/JA68AZ26XH.
EndNote
Şimşek Y (June 1, 2020) SERGÜZEŞT ROMANINDA ESTETİK UNSURLAR. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları 12 23 25–66.
IEEE
[1]Y. Şimşek, “SERGÜZEŞT ROMANINDA ESTETİK UNSURLAR”, Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, vol. 12, no. 23, pp. 25–66, June 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA68AZ26XH
ISNAD
Şimşek, Yaşar. “SERGÜZEŞT ROMANINDA ESTETİK UNSURLAR”. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları 12/23 (June 1, 2020): 25-66. https://izlik.org/JA68AZ26XH.
JAMA
1.Şimşek Y. SERGÜZEŞT ROMANINDA ESTETİK UNSURLAR. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları. 2020;12:25–66.
MLA
Şimşek, Yaşar. “SERGÜZEŞT ROMANINDA ESTETİK UNSURLAR”. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, vol. 12, no. 23, June 2020, pp. 25-66, https://izlik.org/JA68AZ26XH.
Vancouver
1.Yaşar Şimşek. SERGÜZEŞT ROMANINDA ESTETİK UNSURLAR. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları [Internet]. 2020 Jun. 1;12(23):25-66. Available from: https://izlik.org/JA68AZ26XH

The work titled Modern Turkish Literature Researches" by the author YTEA is licensed under this Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License. Based on the work at www.ytearastirmalari.com.

Creative Commons Lisansı