Riskli Yapıların Tespitinde Sokak Tarama Yöntemi Sınır Değerlerinin İrdelenmesi ve Yazılım Entegrasyonu Altyapısının Geliştirilmesi
Abstract
Bu çalışmada, geçmiş depremlerde hasar görmüş betonarme (BA) ve yığma binalara ait saha verileri ile Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar (RYTEİE, 2019) kapsamında uygulanan sokak tarama yöntemiyle hesaplanan performans puanları ilişkilendirilmiştir. Çalışmanın temel amacı, sokak tarama yöntemi ile elde edilen performans puanlarının deprem risk önceliklendirmesinde kullanılabilmesine yönelik ampirik sınır değerlerin belirlenmesidir. Bu kapsamda, 24 Ocak 2020 Elazığ ve 06 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinde hasar görmüş binalardan oluşturulan veri setleri kullanılarak performans puanları ile gözlemlenen hasar durumları karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, sokak tarama yönteminin özellikle ağır hasar potansiyeli yüksek yapıların öncelikli olarak belirlenmesinde etkili olduğu, orta ve az hasarlı yapı gruplarında ise belirsizliklerin arttığı görülmüştür. Ayrıca, belirlenen sınır değerlerin uygulamada kullanılabilmesini sağlamak amacıyla coğrafi bilgi sistemleri (CBS) tabanlı bir yazılım altyapısına entegrasyon gerçekleştirilmiştir. Çalışma, sokak tarama yönteminin risk önceliklendirme amacıyla kullanımına yönelik güçlü ve sınırlı yönlerini ortaya koyarak, yerel yönetimler için karar destek niteliğinde bir yaklaşım sunmaktadır.
Keywords
Deprem Risk Önceliklendirmesi, Sokak Tarama Yöntemi, Betonarme ve Yığma Binalar, RYTEİE, Coğrafi Bilgi Sistemleri
Supporting Institution
Ethical Statement
Thanks
References
- U.N. International Strategy for Risk Reduction. (2015). Sendai framework for disaster risk reduction 2015–2030. Geneva: UNISDR. https://www.unisdr.org/files/43291_sendaiframeworkfordrren.pdf
- AFAD. (2023). 06 Şubat 2023 Pazarcık- Elbistan Kahramanmaraş (Mw7.7 - Mw7.6) Depremleri Raporu. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürlüğü, Deprem Dairesi Başkanlığı.
- AFAD. (2025, Ağustos 1). T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://www.afad.gov.tr/
- Akansel, V. H., Öğünç, O., Şentümür, E., Baki, M. A., Yakut, A., & Gülkan, P. (2023). Simurg Resilience: Deprem Risk ve Dirençlilik Karar Destek Yazılımı. TGS - Mühendislikte Teknolojik Gelişmeler Sempozyumu. ANKARA: İnşaat Mühendisleri Odası.
- ArcGis (Version 3.2). (2023). [Computer Software]. Environmental Systems Research Institute (ESRI), Inc.
- ATC-21. (2002). Rapid Visual Screening of Buildings for Potential Seismic Hazards: A Handbook, FEMA-154. Applied Technology Council.
- Ceran, H. B. (2010). Seismic vulnerability of masonry structures in Turkey ( Yüksek lisans tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
- Coskun, O., & Aldemir, A. (2023). Machine learning network suitable for accurate rapid seismic risk estimation of masonry building stocks. Natural Hazards, 115(1), 261-287. https://doi.org/10.1007/s11069-022-05553-y
- Coskun, O., Aldemir, A., & Sahmaran, M. (2020). Rapid screening method for the determination of seismic vulnerability assessment of RC building stocks. Bulletin of Earthquake Engineering, 18(4), 1401-1416. https://doi.org/10.1007/s10518-019-00751-9
- DBYBHY. (2007). Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik. T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Afet İşleri Genel Müdürlüğü, Deprem Araştırma Dairesi.