Threshold Evaluation for the Walk-Down Survey Ranking Method in Risky Building Identification and Development of a Software Integration Infrastructure
Öz
This study investigates the relationship between field data obtained from reinforced concrete (RC) and masonry buildings damaged during past earthquakes and the performance scores calculated using the walk-down survey method defined in the Principles of Risky Buildings Identification (PRBI, 2019). The main objective of the study is to examine empirical threshold values that can be used for earthquake risk prioritization based on performance scores derived from the walk-down survey method. For this purpose, building data sets compiled from the January 24, 2020 Elazığ earthquake and the February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquakes were analyzed by comparing observed damage states with calculated performance scores. The results indicate that the walk-down survey method is effective in identifying buildings with high potential for severe damage, while greater uncertainty is observed for buildings with moderate and slight damage levels. In addition, to support practical implementation, the proposed threshold values were integrated into a geographic information systems (GIS)-based software infrastructure. The study provides a decision-support framework for local authorities by highlighting the strengths and limitations of the walk-down survey method for large-scale earthquake risk prioritization.
Anahtar Kelimeler
Earthquake Risk Prioritization Walk-Down Survey Method Reinforced Concrete and Masonry Buildings RYTEİE Geographic Information Systems
Etik Beyan
The authors declare that the materials and methods used in this study did not require ethics committee approval or any legal or specific permission.
Destekleyen Kurum
Muğla Metropolitan Municipality
Proje Numarası
-
Teşekkür
The authors would like to express their gratitude to the Muğla Metropolitan Municipality for its support in the realization of this study.
Kaynakça
- U.N. International Strategy for Risk Reduction. (2015). Sendai framework for disaster risk reduction 2015–2030. Geneva: UNISDR. https://www.unisdr.org/files/43291_sendaiframeworkfordrren.pdf
- AFAD. (2023). 06 Şubat 2023 Pazarcık- Elbistan Kahramanmaraş (Mw7.7 - Mw7.6) Depremleri Raporu. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürlüğü, Deprem Dairesi Başkanlığı.
- AFAD. (2025, Ağustos 1). T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://www.afad.gov.tr/
- Akansel, V. H., Öğünç, O., Şentümür, E., Baki, M. A., Yakut, A., & Gülkan, P. (2023). Simurg Resilience: Deprem Risk ve Dirençlilik Karar Destek Yazılımı. TGS - Mühendislikte Teknolojik Gelişmeler Sempozyumu. ANKARA: İnşaat Mühendisleri Odası.
- ArcGis (Version 3.2). (2023). [Computer Software]. Environmental Systems Research Institute (ESRI), Inc.
- ATC-21. (2002). Rapid Visual Screening of Buildings for Potential Seismic Hazards: A Handbook, FEMA-154. Applied Technology Council.
- Ceran, H. B. (2010). Seismic vulnerability of masonry structures in Turkey ( Yüksek lisans tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
- Coskun, O., & Aldemir, A. (2023). Machine learning network suitable for accurate rapid seismic risk estimation of masonry building stocks. Natural Hazards, 115(1), 261-287. https://doi.org/10.1007/s11069-022-05553-y
- Coskun, O., Aldemir, A., & Sahmaran, M. (2020). Rapid screening method for the determination of seismic vulnerability assessment of RC building stocks. Bulletin of Earthquake Engineering, 18(4), 1401-1416. https://doi.org/10.1007/s10518-019-00751-9
- DBYBHY. (2007). Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik. T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Afet İşleri Genel Müdürlüğü, Deprem Araştırma Dairesi.
- Demiraş, N., Ulucan, M., Demir, T., Bildik, A., Durucan, C., Durucan, A., . . . Alyamaç, K. (2020). 20 Ocak 2020 Mw 6.8 Sivrice Depremi Elazığ Bölgesi Yapısal Hasarlar İnceleme ve Değerlendirme Raporu. Fırat Üniversitesi Yapı ve Beton Uygulama ve Araştırma Merkezi. https://yabem.firat.edu.tr
- Hassan, A. F., & Sozen, M. A. (1997). Seismic vulnerability assessment of low-rise buildings in regions with infrequent earthquakes. ACI Structural Journal, 94(1), 31-39.
- İRAP. (2020, Kasım 1). İl Afet Risk Azaltma Planı. Ankara: AFAD. https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/Mevzuat/Kilavuzlar/IRAP-KILAVUZ_tum_v7.pdf
- Işık, E. (2013). Bitlis ili yapı stoğunun birinci kademe (sokak tarama yöntemi ile) değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 17(1), 173-178. https://doi.org/10.19113/sdufbed.55891
- Kyoto Protocol. (1997). Kyoto Protocol. -: Kyoto Protocol. https://unfccc.int/kyoto_protocol
- Okuyucu, D., Savaş, G. K., Gedik, B., Şuşarlıoğlu, M. F., & Kara, T. (2018). Sokaktan tarama yöntemiyle binaların bölgesel deprem risk dağılımının belirlenmesi: Erzurum–Yenişehir örneği. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 30(1), 219-231. https://izlik.org/JA58AF75AN
- Özkaynak, H., & Özbay, A. E. (2018). Seismic vulnarability assessment of reinforced concrete buildings located in Esenler district of İstanbul. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 18(1), 285-294. https://doi.org/10.5578/fmbd.66804
- Pujol, S., Bedirhanoglu, I., Donmez, C., Dowgala, D. J., Yıldırım, M. E., Klaboe, K., . . . Sonmez, E. (2024). Quantitative evaluation of the damage to RC buildings caused by the 2023 southeast Turkey earthquake sequence. Earthquake Spectra, 40(1), 505-530. https://doi.org/10.1177/87552930231211208
- RYTEİE. (2019). Riskli yapıların tespit edilmesine ilişkin esaslar. Ankara: T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğü).
- Sucuoğlu, H., Yazgan, U., & Yakut, A. (2007). A screening procedure for seismic risk assessment in urban building stocks. Earthquake Spectra, 23(2), 441-458. https://doi.org/10.1193/1.2720931
- Şahmaran, M., Anıl, Ö., Erberik, M. A., Askan, A., Aldemir, A., Koçkar, K., & Karimzadeh, S. (2021). Binaların Deprem Performansı İncelenmesi Esas Öncelik Belirleme Yöntemi. Ankara: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Proje Raporu.
- TBDY. (2018). Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği. Ankara: İçişleri Bakanlığı, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD).
- Yakut, A. (2004). Preliminary seismic performance assessment procedure for existing RC buildings. Engineering Structures, 26(10), 1447-1461. https://doi.org/10.1016/j.engstruct.2004.05.011
- Yakut, A., Sucuoğlu, H., & Akkar, S. (2012). Seismic risk prioritization of residential buildings in Istanbul. Earthquake Engineering & Structural Dynamics, 41(11), 1533-1547. https://doi.org/10.1002/eqe.2215
Riskli Yapıların Tespitinde Sokak Tarama Yöntemi Sınır Değerlerinin İrdelenmesi ve Yazılım Entegrasyonu Altyapısının Geliştirilmesi
Öz
Bu çalışmada, geçmiş depremlerde hasar görmüş betonarme (BA) ve yığma binalara ait saha verileri ile Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar (RYTEİE, 2019) kapsamında uygulanan sokak tarama yöntemiyle hesaplanan performans puanları ilişkilendirilmiştir. Çalışmanın temel amacı, sokak tarama yöntemi ile elde edilen performans puanlarının deprem risk önceliklendirmesinde kullanılabilmesine yönelik ampirik sınır değerlerin belirlenmesidir. Bu kapsamda, 24 Ocak 2020 Elazığ ve 06 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinde hasar görmüş binalardan oluşturulan veri setleri kullanılarak performans puanları ile gözlemlenen hasar durumları karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, sokak tarama yönteminin özellikle ağır hasar potansiyeli yüksek yapıların öncelikli olarak belirlenmesinde etkili olduğu, orta ve az hasarlı yapı gruplarında ise belirsizliklerin arttığı görülmüştür. Ayrıca, belirlenen sınır değerlerin uygulamada kullanılabilmesini sağlamak amacıyla coğrafi bilgi sistemleri (CBS) tabanlı bir yazılım altyapısına entegrasyon gerçekleştirilmiştir. Çalışma, sokak tarama yönteminin risk önceliklendirme amacıyla kullanımına yönelik güçlü ve sınırlı yönlerini ortaya koyarak, yerel yönetimler için karar destek niteliğinde bir yaklaşım sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Deprem Risk Önceliklendirmesi Sokak Tarama Yöntemi Betonarme ve Yığma Binalar RYTEİE Coğrafi Bilgi Sistemleri
Etik Beyan
Bu makalenin yazarları çalışmalarında araştırma ve yayın etiğine (YÖK Bilimsel Araştırma ve Etik Yönetmeliği (yok.gov.tr), Helsinki Deklarasyonu, Commitee on Publication Ethics (COPE), WAME) uyulduğunu beyan eder. Bu makalenin yazarları çalışmalarında kullandıkları materyal ve yöntemlerin etik kurul izni ve/veya yasal-özel bir izin gerektirmediğini beyan ederler.
Destekleyen Kurum
Muğla Büyükşehir Belediyesi
Proje Numarası
-
Teşekkür
Bu çalışmanın gerçekleşmesine katkı sağlayan Muğla Büyükşehir Belediyesine teşekkür ederiz
Kaynakça
- U.N. International Strategy for Risk Reduction. (2015). Sendai framework for disaster risk reduction 2015–2030. Geneva: UNISDR. https://www.unisdr.org/files/43291_sendaiframeworkfordrren.pdf
- AFAD. (2023). 06 Şubat 2023 Pazarcık- Elbistan Kahramanmaraş (Mw7.7 - Mw7.6) Depremleri Raporu. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürlüğü, Deprem Dairesi Başkanlığı.
- AFAD. (2025, Ağustos 1). T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://www.afad.gov.tr/
- Akansel, V. H., Öğünç, O., Şentümür, E., Baki, M. A., Yakut, A., & Gülkan, P. (2023). Simurg Resilience: Deprem Risk ve Dirençlilik Karar Destek Yazılımı. TGS - Mühendislikte Teknolojik Gelişmeler Sempozyumu. ANKARA: İnşaat Mühendisleri Odası.
- ArcGis (Version 3.2). (2023). [Computer Software]. Environmental Systems Research Institute (ESRI), Inc.
- ATC-21. (2002). Rapid Visual Screening of Buildings for Potential Seismic Hazards: A Handbook, FEMA-154. Applied Technology Council.
- Ceran, H. B. (2010). Seismic vulnerability of masonry structures in Turkey ( Yüksek lisans tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
- Coskun, O., & Aldemir, A. (2023). Machine learning network suitable for accurate rapid seismic risk estimation of masonry building stocks. Natural Hazards, 115(1), 261-287. https://doi.org/10.1007/s11069-022-05553-y
- Coskun, O., Aldemir, A., & Sahmaran, M. (2020). Rapid screening method for the determination of seismic vulnerability assessment of RC building stocks. Bulletin of Earthquake Engineering, 18(4), 1401-1416. https://doi.org/10.1007/s10518-019-00751-9
- DBYBHY. (2007). Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik. T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Afet İşleri Genel Müdürlüğü, Deprem Araştırma Dairesi.
- Demiraş, N., Ulucan, M., Demir, T., Bildik, A., Durucan, C., Durucan, A., . . . Alyamaç, K. (2020). 20 Ocak 2020 Mw 6.8 Sivrice Depremi Elazığ Bölgesi Yapısal Hasarlar İnceleme ve Değerlendirme Raporu. Fırat Üniversitesi Yapı ve Beton Uygulama ve Araştırma Merkezi. https://yabem.firat.edu.tr
- Hassan, A. F., & Sozen, M. A. (1997). Seismic vulnerability assessment of low-rise buildings in regions with infrequent earthquakes. ACI Structural Journal, 94(1), 31-39.
- İRAP. (2020, Kasım 1). İl Afet Risk Azaltma Planı. Ankara: AFAD. https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/Mevzuat/Kilavuzlar/IRAP-KILAVUZ_tum_v7.pdf
- Işık, E. (2013). Bitlis ili yapı stoğunun birinci kademe (sokak tarama yöntemi ile) değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 17(1), 173-178. https://doi.org/10.19113/sdufbed.55891
- Kyoto Protocol. (1997). Kyoto Protocol. -: Kyoto Protocol. https://unfccc.int/kyoto_protocol
- Okuyucu, D., Savaş, G. K., Gedik, B., Şuşarlıoğlu, M. F., & Kara, T. (2018). Sokaktan tarama yöntemiyle binaların bölgesel deprem risk dağılımının belirlenmesi: Erzurum–Yenişehir örneği. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 30(1), 219-231. https://izlik.org/JA58AF75AN
- Özkaynak, H., & Özbay, A. E. (2018). Seismic vulnarability assessment of reinforced concrete buildings located in Esenler district of İstanbul. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 18(1), 285-294. https://doi.org/10.5578/fmbd.66804
- Pujol, S., Bedirhanoglu, I., Donmez, C., Dowgala, D. J., Yıldırım, M. E., Klaboe, K., . . . Sonmez, E. (2024). Quantitative evaluation of the damage to RC buildings caused by the 2023 southeast Turkey earthquake sequence. Earthquake Spectra, 40(1), 505-530. https://doi.org/10.1177/87552930231211208
- RYTEİE. (2019). Riskli yapıların tespit edilmesine ilişkin esaslar. Ankara: T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğü).
- Sucuoğlu, H., Yazgan, U., & Yakut, A. (2007). A screening procedure for seismic risk assessment in urban building stocks. Earthquake Spectra, 23(2), 441-458. https://doi.org/10.1193/1.2720931
- Şahmaran, M., Anıl, Ö., Erberik, M. A., Askan, A., Aldemir, A., Koçkar, K., & Karimzadeh, S. (2021). Binaların Deprem Performansı İncelenmesi Esas Öncelik Belirleme Yöntemi. Ankara: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Proje Raporu.
- TBDY. (2018). Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği. Ankara: İçişleri Bakanlığı, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD).
- Yakut, A. (2004). Preliminary seismic performance assessment procedure for existing RC buildings. Engineering Structures, 26(10), 1447-1461. https://doi.org/10.1016/j.engstruct.2004.05.011
- Yakut, A., Sucuoğlu, H., & Akkar, S. (2012). Seismic risk prioritization of residential buildings in Istanbul. Earthquake Engineering & Structural Dynamics, 41(11), 1533-1547. https://doi.org/10.1002/eqe.2215
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Betonarme Yapılar, Deprem Mühendisliği, Yapı Mühendisliği |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Proje Numarası | - |
| Gönderilme Tarihi | 24 Ekim 2025 |
| Kabul Tarihi | 12 Şubat 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 29 Nisan 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.53433/yyufbed.1809982 |
| IZ | https://izlik.org/JA34PM36TM |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 31 |
Amaç ve Kapsam
Dergimiz, fen bilimleri alanında çalışan tüm araştırmacıların deneysel ve teorik bilgilerinin paylaşılmasına, geliştirilmesine ve artırılmasına katkıda bulunmayı ve en son bilimsel gelişmeleri okuyucularına sunmayı amaçlamaktadır.
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 1995 yılında yayımlanmaya başlamış bilimsel araştırma dergisidir. Dergimizde Türkçe veya İngilizce dilinde yazılmış bilimsel makaleler yayımlanmaktadır. Bu kategorideki makalelerin; üretilen bilginin yeni olması, yeni bir yöntem öne sürmesi ya da daha önce var olan bilgiye yeni bir boyut kazandırmış olması gibi niteliklere sahip olması beklenir. Dergimizde editöre mektup, tartışma, vaka takdimi türündeki yayınlara yer verilmez. Dergimizde 2026 yılı itibari ile derleme makalelere yer verilmeyecektir. Dergimiz 2018 yılından bu yana Nisan, Ağustos ve Aralık aylarında mühendislik ve mimarlık bilimleri, tarım, su ürünleri ve ormancılık bilimleri ile temel bilimler alanlarında düzenli olarak yayınlanmaktadır.
Yazım Kuralları
FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DERGİSİ
YAYIM İLKELERİ VE YAZIM KURALLARI
Yayım ilkeleri
1. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1992 yılında yayın hayatına başlamış bir bilimsel araştırma dergisidir. Dergimiz, mühendislik ve mimarlık bilimleri, tarım ve orman bilimleri ve temel bilimler alanlarında düzenli olarak Nisan, Ağustos ve Aralık aylarında yılda üç sayı yayımlanan ulusal hakemli bir dergidir.
2. Dergimizde Türkçe ve İngilizce yazılmış Araştırma Makalesi, Teknik Not ve Derlemeler yayımlanır.
3. Yayımlanmak üzere gönderilen makalelerin herhangi bir yerde yayımlanmamış veya yayımlanmak üzere herhangi bir dergiye gönderilmemiş olması zorunludur. On yıldan eski çalışmalar değerlendirmeye alınmaz.
4. Dergiye yayınlanmak üzere gönderilen bir araştırma makalesi; Başlık, Türkçe ve İngilizce Özet, Giriş, Materyal ve Yöntem, Bulgular, Tartışma ve Sonuç ve Kaynaklar ana başlıkları altında hazırlanmalıdır. Bulgular ve Tartışma kısmı birlikte de yazılabilir.
5. Her sayıda en fazla o sayıda basılan makale sayısının en fazla % 20’si kadar derlemeye yer verilir.
6. Araştırma makalesi olarak dergimize gönderilen çalışmalar lisansüstü tezlerden üretilmiş ise bu durum ilk sayfada dipnot olarak verilmelidir.
7. Dergimiz Açık Kaynak Yayın Politikasını benimsemektedir.
8. Dergimizde yayınlanacak makalelerin bilimsel etik kuralları içerisinde olması gerekmektedir. Makaleler, uluslararası kabul görmüş bilim etik kurallarına uygun olarak hazırlanmalıdır.
9. Etik Kurul Raporu gerekli hallerde, raporun bir kopyası metin ile birlikte gönderilmelidir. Etik kurul izni gerektiren çalışmalar aşağıdaki gibidir:
- Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar
- İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,
- İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,
- Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar,
- Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar,
- Ayrıca;
- Olgu sunumlarında “Aydınlatılmış onam formu”nun alındığının belirtilmesi,
- Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi,
- Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi
10. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisine gönderilen makaleler intihal raporu Turnitin ve/veya iThenticate yazılımı aracılığıyla kontrol edilir. Makalenin Benzerlik İndeksi (SI) % 20; Her bir benzerlik oranı (alıntı yapılan her bir kaynak) ise % 5'i geçmemelidir. Benzerlik indeksi belirtilen düzeylerin üzerinde ise ilgili yazar/yazarlara makale iade edilir. Bu konuda yeterli düzeltmelerin 10 gün içerisinde yapılmaması halinde makale reddedilir. İntihal, makalenin yayınlanmasından sonra ispatlanırsa, o makale derhal web sitesinden çekilecek ve kaldırılacaktır ve ilgili yazar/yazarlar, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisine beş yıl süre ile makale gönderemeyeceklerdir.
11. Makalede yer alan tüm yazarlar, çalışmalarının yayın haklarını Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi’ne verdiklerine dair Telif Hakları Formu’nu imzalamalıdırlar. Telif Hakkı Formu yazarlar tarafından gönderilmediği sürece çalışma değerlendirmeye alınmaz.
12. Değerlendirme süreci tamamlanan makaleler, geliş tarihi dikkate alınarak yayımlanır. Makaleler yayına hazır hale geldikleri andan itibaren yayınlanması planlanan ilk sayıya eklenirler; ancak tüm makaleler tamamlandıktan sonra ilgili sayı toplu halde yayınlanır.
13. Mizanpaj çalışması sırasında yazar(lar)a gönderilecek olan kontrol ve düzeltme amaçlı gönderilere (matbaa provası), belirtilen sürelerde cevap verilmelidir. Belirtilen sürelerde cevap vermeyen yazar(lar)ın makaleleri bir sonraki sayıda değerlendirilmek üzere ötelenir.
14. Basımına karar verilen eserde ekleme ve çıkarma yapılamaz. Bir yazarın aynı sayıda ilk isim olarak bir (1), ilk isim olmadan da bir (1) eseri olmak üzere en en fazla iki eseri basılabilir. Yayınlanan eserin tüm sorumluluğu yazar(lar)ına aittir.
Yazım kuralları
1. Dergimizde yayımlanmak üzere gönderilen eserler dergi yazım kurallarına göre hazırlanmalıdır.
Yazım ilkelerine uygun olmayan çalışmalar hakem değerlendirme sürecine alınmadan yazarlara iade edilir.
• Dergimize makale gönderirken Başlık Sayfası ve Makale Şablonu ayrı dosyalarda gönderilmeli, makale metnine yazar adları ve çalıştıkları kurum benzeri bilgiler kesinlikle yazılmamalıdır.
Yazar(lar)ın daha önceki çalışmalarına atıf yapılırken, çalışmanın kendilerine ait olduğunu belirten ifadeler kullanılmamalıdır.
Makale Şablonu için TIKLAYINIZ
Başlık Sayfası için TIKLAYINIZ
• Makale dili İngilizce ise
Template için TIKLAYINIZ
Title Page için TIKLAYINIZ
2. Dergimizde yazım dili Türkçe ve/veya İngilizce olup makale metni anlaşılabilir, yalın ve akıcı bir tarzda ilgili alandaki teknik ifadelerle kaleme alınmalıdır.
Gereksiz ve çok bilinen bilgilerden ve gereksiz kaynaklardan kaçınılmalır ve daha önce yayınlanmış veri, formül ve sonuçlara atıf yapılarak alıntı yapılmalıdır.
Zorunlu ya da istisnai haller dışında 15 yıldan eski kaynak kullanılmamalıdır. Kaynak sayısı her 1000 kelime için 10 adetten fazla olmamalıdır.
3. Makalede isim kısaltmaları " Web of Science Kısaltmaları " kullanılarak yapılmalıdır.
• Makaleye özgü veya ilgili alanda kullanılan kısaltmalar, ilk geçen yerde parantezde belirtilmelidir.
• Tüm makalelerde SI (International Systeme of Units) ölçü birimleri ve
• ondalık kesir olarak nokta kullanılmalıdır (1,25 yerine 1.25 gibi).
4. Baskı için, resimlerin kaliteli kopyaları (JPG veya TIFF formatında 300 dpi) ek dosya olarak gönderilmelidir.
5. Dergi yazım kuralları aynı zamanda baskı formatıdır. Bu nedenle yazım kurallarının yazarlarca dikkatle uygulanması gerekmektedir.
Yazım kurallarına uygun olmayan makaleler, yazarlara geri gönderilecektir.
6. Makalede APA 7. sürüm kaynak yazım yöntemi kullanılmalıdır.
Makalelerin Değerlendirilme Süreci
1. Dergimize gönderilen çalışmalar ilk olarak editörler tarafından değerlendirilir. Bu aşamada, derginin amaç ve kapsamına uymayan, Türkçe ve İngilizce olarak dil ve anlatım kuralları açısından zayıf, bilimsel açıdan kritik hatalar içeren, özgün değeri olmayan, istatistik analiz hataları içeren ve yayın politikalarını karşılamayan çalışmalar reddedilir. Reddedilen çalışmaların yazarları, gönderim tarihinden itibaren en geç iki hafta içerisinde bilgilendirilir. Uygun bulunan çalışmalar ise ön değerlendirme için çalışmanın ilgili olduğu alana yönelik bir alan ya da bölüm editörüne gönderilir.
2. Ön değerlendirme sürecinde alan ya da bölüm editörleri çalışmaların, giriş, materyal ve yöntem, bulgular, tartışma ve sonuç bölümlerini dergi yayın politikaları ve kapsamı ile özgünlük açısından ayrıntılı bir şekilde inceler. Bu inceleme sonucunda uygun bulunmayan çalışmalar en geç dört hafta içerisinde bölüm editörü değerlendirme raporu ile birlikte iade edilir.
3. Çalışmalar içeriğine ve hakemlerin uzmanlık alanlarına göre hakemlere gönderilir. Dergimizde makale değerlendirmelerinde kör hakemlik uygulanmaktadır. Makaleleri değerlendiren hakemlerin isimleri yazarlara bildirilmez. Hakemlerin de, yazar isimlerini görmeden makaleleri değerlendirmeleri sağlanır. Eğer makalenin yazar(lar)ı Van Yüzüncü yıl Üniversitesi'nden ise o zaman hakemler mutlaka üniversite dışından atanır. Makalenin yazar(lar)ı üniversite dışından ise hakemler üniversite içinden de atanabilir. Hakem havuzumuz, büyük çoğunluğu üniversite dışından ve yurtdışından olan hakemlerden oluşmaktadır.
4. Hakemlere gönderilen makalelerin 20 gün içerisinde değerlendirilmesi beklenir. Bu sürenin aşılması durumunda editör hakeme hatırlatma yaparak 7 gün ek süre verir. Bu sürenin de aşılması durumunda editör yeni hakem ataması yaparak eski hakemden isteği geri çeker.
5. Makale değerlendirmesinden iki olumlu hakem raporu alan yazı yayınlanmaya hak kazanır. Bir olumlu bir olumsuz hakem raporu alan yazı, üçüncü bir hakeme gönderilir.
6. Hakemlerden gelen görüşler, alan editörü tarafından en geç 2 hafta içerisinde incelenir. Bu inceleme sonucunda alan editörü çalışmaya ilişkin nihai kabul veya ret kararı verir.
7. Hakem önerileri doğrultusunda yeterli görülmeyen makalelere geliştirilmesi hususunda majör (değerlendirme için yeniden gönder) ya da minör (düzeltme gerekli) revizyon kararı verilir. İstenilen seviyeye ulaşmayan ve bilimsel açıdan yeterli görülmeyen makaleler reddedilir.
8. Makale hakkında verilen "değerlendirme için yeniden gönder" veya "düzeltme gerekli" kararından sonra gerekli değişikliklerin yazar tarafından" değerlendirme için yeniden gönder" kararı için 30 gün içerisinde, "düzeltme gerekli" kararı için 15 gün içerisinde yapılması beklenir. Aksi taktirde, makale reddedilir.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
ETİK İLKELER
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi,
- Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi (https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Kurumsal/mevzuat/bilimsel-arastirma-ve-etik-yonetmeligi.aspx)
- Helsinki Deklarasyonu (https://www.wma.net/wp-content/uploads/2018/07/DoH-Oct2008.pdf)
- Commitee on Publication Ethics (COPE) (https://publicationethics.org/about/guide)
- WAME (https://www.wame.org/)
temelinde etik görev ve sorumlulukları yerine getirmeyi taahhüt eder.
Yazar ve hakemlerin de bu çerçevede davranmasını bekler.
Dergiye gönderilen makalelerde etik kurul kararı gerektiren klinik ve deneysel insan ve hayvanlar üzerindeki çalışmalar için ayrı ayrı etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.
Editör ve yardımcı editörlerin etik sorumlulukları
Dergiye gönderilen çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine uygunluğu bakımından değerlendirerek olumlu ya da olumsuz karar vermelidirler. Makaleyi ilk inceleme sonucunda ret etme kararına varırsa yazarlara bunun nedenini açık bir şekilde bildirmekle yükümlüdürler.
Editör ve yardımcıları, dergiye yayınlanmak üzere gönderilen çalışmaların, 15 gün içinde, değerlendirmeye alınıp alınmadığını yazara bildirmelidir. Editör veya yardımcıları gönderilen çalışmaların hangilerinin yayınlanması gerektiğine karar vermekten sorumludur.
Dergiye gönderilen çalışmalar editör veya yardımcıları tarafından öncelikle intihal ihtimaline karşı kontrol edilmelidir. Bu aşamada intihal ihtimali olan çalışmalar, editör veya yardımcıları tarafından reddedilir.
Dergiye gönderilen çalışmalarda yer alan yayınlanmamış yöntem ve bilgiler, yazarların açık yazılı izni olmaksızın hiçbir kimse tarafından kendi çalışması içinde kullanılmamalıdır.
Dergiye gönderilen çalışmalar; yazarların sosyal, kültürel, ekonomik özellikleri ile dini inançları göz önüne alınmaksızın, sadece entelektüel değerleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Dergiye gönderilen çalışmalar, editör veya yardımcıları tarafından çalışmanın yazarları, hakemleri, yardımcı editörler ve yayıncı dışında hiç kimseye ifşa edilmemelidir.
Makaleleri bilgi uzmanlıklarına uygun olan hakemlere göndermelidirler.
Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidirler.
Hakem havuzunu oluşturmalı ve sürekli güncel tutmalıdırlar. Hakem havuzunda; makaleleri objektif değerlendiren, hakemlik sürecini zamanında yerine getiren, makaleyi yapıcı eleştirilerle değerlendiren ve etik kurallara uygun davranan bilim insanlarının olmasına özen göstermelidirler.
Editör veya yardımcıları tarafından dergiye gönderilen çalışmaların başka bir yazar ve/veya kurum ile çıkar çatışmasının olduğunu tespit etmesi halinde, çalışma yayın/değerlendirme sürecinden çekilmelidir.
Dergiye gönderilen çalışmaların kabulü veya reddi ile ilgili son görüş editöre aittir. Editör çalışmanın özgünlüğü ve önemi gibi hususları dikkate alarak kararını vermelidir.
Editör, dergiye gönderilen çalışmaların kabulü için yazarlara dergideki herhangi bir makaleye veya başka bir çalışmaya atıf yapması konusunda telkinde bulunmamalıdır.
Hakemlerin etik sorumlulukları
Editör veya yardımcıları tarafından kendisine değerlendirme için gönderilen çalışmayı değerlendirme konusunda çalışma ile ilgili yeterli bilgiye sahip olmadığını hisseden ya da ivedi bir değerlendirme yapamayacak durumda olan bir hakem, editörü bu durumdan haberdar ederek değerlendirme görevinden ayrılmalıdır.
Hakemler, gizlilik ilkesine riayet ederek değerlendirmesini yapmalıdır. Editör veya yardımcıları dışındaki kişilere çalışmalar gösterilmemeli ve başkalarıyla çalışma hakkında tartışma yapılmamalıdır.
Hakemler, inceleme sürecinde elde etmiş olduğu ayrıcalıklı bilgi ve fikirleri gizli tutmalı ve kişisel çıkarı için kullanmamalıdır. Ayrıca hakemler, değerlendirmesini yaptığı ve henüz yayınlanmamış çalışmanın verilerinin herhangi bir parçasını kullanmamalıdır.
Hakem eleştirileri nesnel olarak yapılmalıdır. Yazara karşı hiçbir kişisel eleştiri yöneltilmemelidir. Hakemler, fikirlerini açık biçimde destekleyen argümanlarla ifade etmelidir.
Hakemler değerlendirilen çalışmanın daha önce yayınlanmış başka bir çalışma ile arasında esaslı bir benzerlik veya örtüşmeyi tespit etmeleri halinde, durumu editöre iletmelidirler.
Hakemler, yazarı ile aralarında rekabet, işbirliği veya başka türlü ilişki veya bağlantılar bulunduğunu tespit ettiği çalışmaları değerlendirmemelidir.
Yazarların etik sorumlulukları
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi’ne gönderilen makaleler belirtilen çalışma alanlarına uygun özgün çalışmalar olmalıdır.
Yazarlar yayınlanması amacıyla gönderilen makalelerini aynı anda başka bir dergiye gönderemezler. Aynı araştırmayı birden fazla dergide yayınlayamazlar.
Yazarlar çalışmalarına ilişkin verileri etik ilkeler çerçevesinde toplamalıdır. Çalışmanın dayanağını oluşturan ham veriler talep edildiği takdirde yazarlar yayımcı, editör ve hakemlere iletmekle yükümlüdür.
Kaynak listesi belirtilmelidir.
Yayınlanmak amacıyla gönderilen makaleler bilimsel yayın etiğine (intihal, sahtecilik, çarpıtma, tekrar yayın, dilimleme, haksız yazarlık, destekleyen kuruluşu belirtmemek, hayvanlar üzerindeki çalışmalarda etik kurallara uymamak) aykırı olmamalıdır.
Dergiye gönderilen çalışmalar, yeterli düzeyde kaynak bilgisi ve ayrıntı içermelidir. Hileli ve bilinçli yanlış ifadeler etik olmayan durumlara yol açacağından kabul edilemez. Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tezler veya çalışmalar, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanılamaz. Kaynak listesi belirtilmelidir.
Yazarların potansiyel çıkar çatışmaları belirtilmelidir. Yazarlar gönderdikleri çalışmaları destekleyen kuruluşları, finansal kaynakları veya çıkar çatışmasını beyan etmekle yükümlüdür.
Dergiye gönderilen çalışmanın tasarımına, uygulanmasına veya yorumuna katkı sağlayan her kişi, çalışmada belirtilmelidir. Önemli katkıda bulunan tüm katılımcılar ilk yazarı takiben listelenmelidir. Bunun dışındaki kişiler ise çalışmanın “Teşekkür(Acknowledgement)” kısmına ilave edilmelidir.
Yayın sürecinde, ilgili dergi/kurum ile yazışmaları yapan “Sorumlu Yazar” olarak kabul edilir. Sorumlu yazar, yaptığı yazışmaları diğer yazarlarla paylaşmalı, gerekli işlemleri zamanında ve doğru olarak yapmalıdır.
Yazar, dergide yayınlanmış çalışması içerisinde önemli bir yanlışlık veya kusur tespit ederse, bu durumu acil olarak dergi editörüne veya yayıncıya bildirmek ve mevcut yanlışlığın veya kusurun düzeltilmesi için editörle işbirliği yapmak yükümlülüğündedir.
Tüm yazarların makalenin içeriği konusunda sorumluluk aldığı kabul edilir. Bir makalede herhangi bir katkısı olmayan bir kişinin yazar olması etik dışıdır. Aynı şekilde yayına önemli katkısı olan birinin yazarlar arasında yer almaması da etik dışıdır.
Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler
Uydurma: Bir bilimsel araştırma yapılmadan yapılmış gibi veriler uydurmak, bunları rapor etmek veya yayınlamak,
Çarpıtma: Araştırma kayıtları ve elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan yöntem, cihaz ve materyalleri kullanılmış gibi göstermek, araştırma hipotezine uygun olmayan verileri değerlendirmeye almamak, ilgili teori veya varsayımlara uydurmak için veriler ve/veya sonuçlarla oynamak, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
İntihal (Aşırma): Başkalarının fikirlerini, yöntemlerini, verilerini, uygulamalarını, yazılarını, şekillerini veya eserlerini sahiplerine bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseriymiş gibi sunmak,
Sahtecilik: Araştırmaya dayanmayan veriler üretmek, sunulan veya yayınlanan eseri gerçek olmayan verilere dayandırarak düzenlemek veya değiştirmek, bunları rapor etmek veya yayımlamak, yapılmamış bir araştırmayı yapılmış gibi göstermek,
Tekrar yayım (Dublikasyon): Bir araştırmanın sonuçlarını, ilk yayınlandığı derginin editöründen izin almaksızın başka dergide tekrar yayınlamak,
Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde, uygun olmayan biçimde parçalara ayırarak ve birbirine atıf yapmadan çok sayıda yayın yaparak doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,
Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek, aktif katkısı olan kişileri yazarlar arasına dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini yayım sırasında veya sonraki baskılarda eserden çıkarmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,
Diğer etik ihlali türleri: Destek alınarak yürütülen araştırmaların yayınlarında destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile onların araştırmadaki katkılarını açık bir biçimde belirtmemek, insan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, yayınlarında hasta haklarına saygı göstermemek, hakem olarak incelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri yayınlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak, bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak, tamamen dayanaksız, yersiz ve kasıtlı etik ihlali suçlamasında bulunmak.
Ücret Politikası
All expenses of the journal are covered by the Van Yüzüncü Yil University. Processing and publication are free of charge with the journal.
There is no article processing charges or submission fees for any submitted or accepted articles.
Dizinler
Atıf Dizinleri
Diğer Dizinler
Dergi Kurulları
Editör
Yardımcı Editörler
Yayın Kurulu
Dr. Sema Alaçam, İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nde öğretim üyesi olup Oyun ve Etkileşim Teknolojileri Yüksek Lisans Programı koordinatörüdür. Çalışmaları hesaplamalı tasarım, dijital üretim ve yapay zekâ destekli mimarlık yaklaşımlarına odaklanmaktadır. Doktorasını İTÜ’de tamamlamış; TU Delft, ETH Zürih, University of Oregon ve Université de Versailles Saint-Quentin-en-Yvelines’te araştırmalar yürütmüştür. arfLAB’in kurucu ortaklağıdır.
2025-, Profesör, Tam Zamanlı, Kastamonu Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Coğrafya Bölümü, Türkiye
Prof. Dr. Selçuk SAĞIR, 1983 yılında Elaziğ’ın Palu ilçesinde doğdu. İlk, Orta ve lise öğrenimini Kovancılar’da tamamladı. 2001 yılında Fırat Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fizik Bolümünde lisans öğrenimine başladı ve 2005 yılında mezun oldu. Yüksek lisans öğrenimini yine aynı üniversitenin Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalında 2008 yılında tamamladı. 2009 yılında Muş Alparslan Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümünde araştırma görevlisi olarak göreve başladı. 2013 yılında Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı Yüksek Enerji ve Plazma Fiziği bilim dalında doktorasını tamamladı. 2013 yılında Yardımcı Doçent, 2018 yılında Doçent ünvanını aldı. 100 e yakın ulusal ve uluslararası bilimsel çalışmasına 300 den fazla atıf yapılmıştır. Uluslararası işbirliği kapsamında projelerde Yürütü ve Araştırmacı olarak görev almıştır.
Between 2010 and 2020, he worked as a full-time faculty member at the Department of Interior Architecture and Environmental Design at Istanbul Kultur University. In 2020, he joined Digital Fabrication Laboratory (DFL) at the Faculty of Architecture of the University of Porto (FAUP) as a Post Doctoral Researcher and completed Post-Doctoral Program in Architecture in 2021. Currently, he is an associate professor at ITU Department of Interior Architecture and a researcher at UPorto (FAUP+DFL/CEAU).
