Research Article

Serbest Cumhuriyet Fırkası Kastamonu Teşkilatı ve 1930 Belediye Seçimleri

Number: 54 December 31, 2021
TR EN

Serbest Cumhuriyet Fırkası Kastamonu Teşkilatı ve 1930 Belediye Seçimleri

Abstract

Mustafa Kemal Paşa, demokrasiye olan inancı gereği, kurucusu olduğu Türkiye Cumhuriyeti’nde çok fırkalı siyasi yapıyı yerleştirebilmek amacıyla Serbest Cumhuriyet Fırkasını (SCF) kurdurdu. SCF, kuruluşundan kısa bir süre sonra yurt genelinde teşkilatlanma çalışmalarına başladı. SCF’nin kuruluşu ile birlikte muhalifler bu siyasi fırkanın çatısı altında toplandı. Hedeflerinin iktidara yürümek olduğunu açıklayan SCF, süreç içinde yıpranmış olan Cumhuriyet Halk Fırkasını (CHF) iktidardan uzaklaştırmak için popülist propagandalarla 1930 Belediye Seçimleri için meydanlara indi. SCF teşkilatlanma çalışmaları kapsamında Kastamonu’da müteşebbislerin girişimleri ile vilayet ve kaza teşkilatlarını kurdu. CHF, Kastamonu’da SCF teşkilatlarını kuran muhalifler hakkında istihbarat raporları hazırlayarak bu şahısları kapatılmış olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası yanlısı, Millî Mücadele aleyhtarı, Damat Ferit Paşa’nın adamları, Hürriyet ve İtilaf Fırkası mensubu olmakla itham edip halk nezdinde itibarsızlaştırmaya çalıştı. Bu makale, Cumhuriyet tarihinin ilk çok fırkalı seçimi olan 1930 Belediye Seçimleri öncesinde kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın, Kastamonu’da teşkilatlanması ve 1930 Belediye Seçimlerinde muhalefet iktidar çatışmasının Kastamonu’daki yansımalarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Makalenin oluşturulmasında başta Cumhurbaşkanlığı Cumhuriyet Arşivi, Başbakanlık Cumhuriyet Arşivleri (BCA) Amerika Ulusal Arşivi (NARA) olmak üzere yerel, ulusal gazeteler, hatıralar ve konu ile ilgili telif eserlerden yararlanılmıştır.

Keywords

References

  1. Açıksöz, H. (1933). İstiklâl Harbinde Kastamonu. Kastamonu: Vilayet Matbaası.
  2. Ağaoğlu, A. (1969). Serbest Fırka Hatıraları. İstanbul: Baha Matbaası.
  3. Balkaya, İ. S. (2006). Serbest Cumhuriyet Fırkası Arşiv Belgelerine Göre 1930 Belediye Seçimleri. Erzurum: Güneş Vakfı Yayınları. Çaparlar, M. (2020). Serbest Cumhuriyet Fırkası Akdeniz Teşkilatlanması ve Faaliyetleri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi) Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Van.
  4. Emrence, C. (2006). 99 Günlük Muhalefet Serbest Cumhuriyet Fırkası. İstanbul: İletişim Yayınları.
  5. Goloğlu, M. (2011). Devrimler ve Tepkiler. İstanbul: İş Bankası Kültür Ya¬yınları.
  6. Grew J. C. (2000). İlk ABD Büyükelçisinin Türkiye Hatıraları Atatürk ve İnönü. İstanbul: Çağdaş Yayınları.
  7. Kabasakal, M. (1991). Türkiye’de Siyasal Fırka Örgütlenmesi (1908-1960).İstanbul: Tekin Yayınevi.
  8. Karaosmanoğlu, Y. K. (1984). Politikada 45 Yıl. İstanbul: İletişim Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2021

Submission Date

September 24, 2021

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2021 Number: 54

APA
Çaparlar, M. (2021). Serbest Cumhuriyet Fırkası Kastamonu Teşkilatı ve 1930 Belediye Seçimleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 54, 427-458. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1052702
AMA
1.Çaparlar M. Serbest Cumhuriyet Fırkası Kastamonu Teşkilatı ve 1930 Belediye Seçimleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021;(54):427-458. doi:10.53568/yyusbed.1052702
Chicago
Çaparlar, Mehmet. 2021. “Serbest Cumhuriyet Fırkası Kastamonu Teşkilatı Ve 1930 Belediye Seçimleri”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 54: 427-58. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1052702.
EndNote
Çaparlar M (December 1, 2021) Serbest Cumhuriyet Fırkası Kastamonu Teşkilatı ve 1930 Belediye Seçimleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 54 427–458.
IEEE
[1]M. Çaparlar, “Serbest Cumhuriyet Fırkası Kastamonu Teşkilatı ve 1930 Belediye Seçimleri”, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 54, pp. 427–458, Dec. 2021, doi: 10.53568/yyusbed.1052702.
ISNAD
Çaparlar, Mehmet. “Serbest Cumhuriyet Fırkası Kastamonu Teşkilatı Ve 1930 Belediye Seçimleri”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 54 (December 1, 2021): 427-458. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1052702.
JAMA
1.Çaparlar M. Serbest Cumhuriyet Fırkası Kastamonu Teşkilatı ve 1930 Belediye Seçimleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021;:427–458.
MLA
Çaparlar, Mehmet. “Serbest Cumhuriyet Fırkası Kastamonu Teşkilatı Ve 1930 Belediye Seçimleri”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 54, Dec. 2021, pp. 427-58, doi:10.53568/yyusbed.1052702.
Vancouver
1.Mehmet Çaparlar. Serbest Cumhuriyet Fırkası Kastamonu Teşkilatı ve 1930 Belediye Seçimleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021 Dec. 1;(54):427-58. doi:10.53568/yyusbed.1052702

Journal of Yüzüncü Yıl University Graduate School of Social Sciences is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY NC).