Carmine and Shellac as Food Colorants: An Evaluation from the Perspective of Halal Understanding in Islamic Law

Abstract

Carmine (E120) and shellac (E904), widely used additives in the food industry, are insect-derived natural colorants and coating agents that hold a significant place in debates on halal food. This study examines the sources, production processes, and applications of carmine and shellac and analyzes them in light of the views of the major schools of Islamic jurisprudence and various contemporary fatwas. In addition, data concerning the safety of these additives are reviewed, with particular attention to consumer health and perception. The biological nature of these substances is also addressed, emphasizing that carmine is derived from body pigment rather than insect blood, while shellac is a resinous secretion rather than insect excrement. The findings indicate that no chemical transformation (istihālah) occurs during the production of carmine and shellac. While the study argues for the permissibility of their direct use based on their sources and original nature, it also considers the place of the concept of istihlāk in Islamic jurisprudence and its value as a secondary argument in comparison with the predominant view. The extracted carmine pigment and shellac resin are obtained solely through separation processes that do not alter the legal status of the source insect under Islamic law. According to the majority of Islamic jurists, insects other than locusts are considered khabīth; therefore, their direct consumption is not deemed permissible. However, certain views based on the Maliki school maintain that the use of insects is permissible unless explicitly prohibited. The findings suggest that there are significant grounds for the permissibility of using carmine and shellac. The approval of their use in the regulations of halal certification bodies, often with reference to local fatwas, demonstrates the practical implications of this evaluation. Although differing views exist regarding the halal status of carmine and shellac, this study argues that these substances have an important place in the food industry as natural and functional additives and may be used in halal food production. Nevertheless, where alternatives are available, a cautious approach and adequate consumer information are recommended.

Keywords

• Islamic Law
• Halal Food
• Colorants
• Carmine
• Shellac

Gıda Renklendiricilerinden Karmin (Carmin/Carmine) ve Şellak: İslam Hukukunda Helal Anlayışı Perspektifinde Bir Değerlendirme

Abstract

Gıda endüstrisinde yaygın olarak kullanılan karmin (E120) ve şellak (E904) katkı maddeleri, böcek kaynaklı doğal renklendirici ve kaplama ajanları olup helal gıda tartışmalarında önemli bir yer tutmaktadır. Araştırmada karmin ve şellak maddelerinin kaynakları, üretim süreçleri ve kullanım alanları incelenerek temel fıkıh ekollerinin görüşleri ve bazı güncel fetvalar üzerinden analiz edilmiştir. Ayrıca bu katkı maddelerinin sağlık açısından güvenilirliğine ilişkin veriler gözden geçirilerek tüketici sağlığı ve algısına değinilmiştir. Karminin biyolojik yapısına da işaret edilerek böcek kanı olmayıp vücut pigmentinden elde edildiği, şellak maddesinin ise böceğin dışkısı değil, reçinemsi bir salgısı olduğu hususları vurgulanmıştır. Elde edilen bulgular, karmin ve şellak maddelerinin üretiminde herhangi bir kimyasal dönüşümün (istihâle) gerçekleşmediğini göstermektedir. Çalışmada, maddelerin bizzat kaynağı ve asli yapısı üzerinden doğrudan kullanılabilirliği savunulurken, fıkıh literatüründeki istihlâk kavramının bu tartışmalardaki yeri ve hâkim teze kıyasla ikincil bir argüman olarak değeri de dikkate alınmıştır. Elde edilen karmin pigmenti ve şellak reçinesi, kaynak alındığı böceğin hükmünü fıkhen değiştirmeyecek şekilde yalnızca ayrıştırma yoluyla elde edilmektedir. İslam hukukçularının çoğunluğuna göre çekirge dışındaki böcekler habis kabul edildiği için doğrudan yenmeleri caiz görülmemiştir. Bununla birlikte, Maliki mezhebi temelli bazı görüşlerde böceklerin açık bir yasaklama bulunmadıkça kullanımının helal olduğu belirtilmektedir. Elde edilen bulgular, karmin ve şellak maddelerinin kullanılabilirliği yönünde önemli gerekçelerin bulunduğunu göstermektedir. Helal sertifikasyon kurumlarının düzenlemelerinde yerel fetva kararlarına vurgu yapılarak karmin ve şellak kullanımına onay verilmesi, bu değerlendirmenin pratik yansımalarını ortaya koymaktadır. Karmin ve şellak kullanımının helalliği konusunda farklı görüşler bulunmakla birlikte, bu maddelerin doğal ve işlevsel katkılar olarak gıda sektöründe önemli bir yere sahip olduğu ve helal gıda üretiminde kullanılabileceği savunulmaktadır. Bununla birlikte, alternatiflerin bulunması hâlinde ihtiyatlı davranılması ve tüketicinin bilgilendirilmesi önerilmektedir.

Keywords

• İslam Hukuku
• Helal Gıda
• Renklendirici
• Karmin
• Şellak

References

1. Aguilar-Toalá, J. E., Cruz-Monterrosa, H. A. ve Liceaga, A. M. (2022). Beyond human nutrition of edible insects: Health benefits and safety aspects. Insects, 13(11), Makale 1007. https://doi.org/10.3390/insects13111007
2. Ahterî, M. E. (2016). Ahterî-i Kebîr. Çamlıca Basım.
3. Ahuja, A. ve Rastogi, V. K. (2023). Shellac: From isolation to modification and its untapped potential in the packaging application. Sustainability, 15(4), 3110. https://doi.org/10.3390/su15043110
4. AnimalWised (AW). (t.y.). Do insects have blood? 10 Şubat 2024 tarihinde erişildi. https://www.animalwised.com/do-insects-have-blood-4806.html
5. Azeredo, H. M. C. (2009). Betalains: Properties, sources, applications, and stability - A review. International Journal of Food Science and Technology, 44(11), 2365-2376. https://doi.org/10.1111/j.1365-2621.2007.01668.x
6. Bâcî, E. V. S. (1332). el-Münteḳā (3. Cilt). Matbaatü’s-Saâde.
7. Balfour-Paul, J. (2011). Indigo: Egyptian mummies to blue jeans. Firefly Books.
8. Başyiğit Kılıç, G., Bilecen Şen, D., Alnakdali, D. ve Gülşen, M. (2020). Aloe vera’nın gıda endüstrisinde kullanımı. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 8(1), 326-339. https://doi.org/10.21923/jesd.561600

9. Berbers, S. V. J. (2019). Historical formulations of lake pigments and dyes derived from lac: A study of compositional variability. Dyes and Pigments, 170, Makale 107579. https://doi.org/10.1016/j.dyepig.2019.107579
10. Brunei Müftülük Dairesi. (2015). Karmin boyasının hükmü. Pelita Brunei Resmî Sitesi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2025, https://www.pelitabrunei.gov.bn/Lists/Agama/NewDisplayForm.aspx?ID=219&ContentTypeId=0x0100F6D57A3EFF61B0428F673FEADAB5CF1E
11. Cüveynî, İ. E. R. (1997). el-Burhân fî usûli’l-fıkh (S. b. M. b. Avîda, Tahk.; 2. Cilt). Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye.
12. Da-Costa-Rocha, I., Bonnlaender, B., Sievers, H., Pischel, I. ve Heinrich, M. (2014). Hibiscus sabdariffa L. - A phytochemical and pharmacological review. Food Chemistry, 165, 424-443. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2014.05.002
13. Dârü’l-İftâ. (2011). Fetva No: 868. Mısır Fetva Kurulu.
14. Deliza, R. ve MacFie, H. J. H. (1996). The generation of sensory expectation by external cues and its effect on sensory perception and hedonic ratings: A review. Journal of Sensory Studies, 11(2), 103-128. https://doi.org/10.1111/j.1745-459X.1996.tb00036.x
15. Derry, J. (2012). Investigating shellac: Documenting the process, defining the product [Yüksek lisans tezi, University of Oslo]. https://files01.core.ac.uk/download/pdf/30827448.pdf
16. Di Mattia, C., Sacchetti, G., Mastrocola, D. ve Serafini, M. (2019). Antioxidant activities in vitro of water and liposoluble extracts obtained by different species of edible insects and invertebrates. Frontiers in Nutrition, 6, Makale 106. https://doi.org/10.3389/fnut.2019.00106
17. Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB). (t.y.). Bazı yiyeceklerde renklendirici olarak kullanılan karmin (kırmızı boya) helal midir? İçinde bu tür renklendirici olan yiyecekleri tüketmek caiz midir? 24 Kasım 2023 tarihinde erişildi. https://kurul.diyanet.gov.tr/Cevap-Ara/Karar/38185/bazi-yiyeceklerde-renklendirici-olarak-kullanilan-karmin-kirmizi-boya-helal-midir-icinde-bu-tur-renklendirici-olan-yiyecekleri-tuketmek-caiz-midir
18. Dutta, D., Raychaudhuri, U. ve Chakraborty, R. (2005). Structure, health benefits, antioxidant property and processing and storage of carotenoids. African Journal of Biotechnology, 4(13), 1510-1520. https://doi.org/10.4314/ajfand.v4i13.71773
19. Endonezya Ulema Konseyi [MUI]. (2011). MUI cochineal fatwa: Decision taken from the opinions of many experts (Fetva No: 33). Erişim tarihi: 20 Ağustos 2024, https://halalmui.org/en/mui-cochineal-fatwa-decision-taken-from-the-opinions-of-many-experts/
20. European Food Safety Authority (EFSA). (2015). Scientific opinion on the re-evaluation of cochineal, carminic acid, carmines (E 120) as a food additive. EFSA Journal, 13(11), Makale 4288. https://media.ellinikahoaxes.gr/uploads/2023/04/EFSA-Journal-2015-Scientific-Opinion-on-the-re%E2%80%90evaluation-of-cochineal-carminic-acid-carmines-E-120-as-a-food.pdf
21. Ferreyra-Suarez, D., Rodríguez-Batiller, M. J. ve Álvarez, M. M. (2024). Extraction pathways and purification strategies towards carminic acid as natural based food colorant: A comprehensive review. Advances in Colloid and Interface Science, 323, Makale 103052. https://doi.org/10.1016/j.cis.2023.103052
22. Fütûhî, E. B. T. (2008). Müntehe’l-irâdât fî cemʿi’l Muḳniʿ maʿa’t-Tenḳīḥ ve ziyâdât (A. b. A. Dehiş, Tahk.; 11. Cilt). Mektebetü’l-Esedî.
23. Giusti, M. M. ve Wrolstad, R. E. (2003). Acylated anthocyanins from edible sources and their applications in food systems. Biochemical Engineering Journal, 14(3), 217-225. https://doi.org/10.1016/S1369-703X(02)00221-8
24. Hasan, A. Y. (1986). Islamic technology: An illustrated history. Cambridge University Press.
25. Hattâb, E. A. Ş. (1992). Mevâhibü’l-celîl li şerḥi Muḫtaṣarı Ḫalîl (3. Cilt). Dâru’l-Fikr.
26. İbn Hübeyre, E. M. A. (2002). İhtilâfu’l-eimmeti’l-ulemâ (S. Y. Ahmed, Tahk.; 2. Cilt). Dâru’l-Kütübi’l İlmiyye.
27. İbn Mâce, E. A. M. (2009). Sünen (Ş. el-Arnaût, Tahk.; 4. Cilt). Dâru’r Resâle el-Âlemiyye.
28. İbn Manzûr, C. M. (1993). Lisânü’l-Arab (3. Basım; 4. Cilt). Dâr Sâdır.
29. İbn Rüşd. (2004). Bidâyetü’l-müctehid ve nihâyetü’l-muḳteṣid (3. Cilt). Dârü’l-Hadîs.
30. Kaldırım, Ş. N. ve Keser, A. (2023). Besin kaynağı olarak yenilebilir böcekler. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10(1), 54-61. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1070550
31. Karabulut, S. (2009). Koşinilden karminik asit pigmenti üretimi [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=OGUFNDJuN9huF4J-5GP80w&no=UkN4dVu1bmSUmyscyKOFjg
32. Kâsânî, A. E. B. (1986). Bedâʾiʿu’ṣ-ṣanâʾiʿ fî tertîbi’ş-şerâʾiʿ (5. Cilt). Dâru’l Kütübi’l-İlmiyye. Kayrevânî, E. M. A. (1994). Hâşiyetü’l-ʿAdavî alâ Şerhi Kifâyeti’t-Tâlibi’r-Rabbânî (Y. Ş. M. el-Bekaî, Tahk.; 2. Cilt). Dâru’l-Fikr.
33. Küçüköner, E. (2020). Koşineal (karmin) ve şellak üretimi ve helallik açısından bir değerlendirme. Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi, 2(1), 43-52. https://dergipark.org.tr/en/pub/head/article/738839
34. Lecnetü’d-Dâime li’l-Buḥûsi’l-ʿİlmiyye ve’l-İftâʾ. (t.y.). Fetâvâ el-Lecnetü’d-Dâime – el-Mecmûʿa el-Ûlâ (A. b. A. ed-Duvayş, Thk.; Cilt 22, ss. 259, 309). Riyasetü’l-Buḥûsi’l-ʿİlmiyye ve’l-İftâʾ.
35. Malezya Ulusal Fetva Komitesi [JAKIM]. (2012). Karmin boyasının gıda maddelerinde kullanım hükmü (Fetva No: 10301). Erişim tarihi: 20 Ağustos 2024, http://esmaf.islam.gov.my/e-smaf/index.php/main/mainv1/fatwa/pr/10301
36. Mâverdî, E. H. (1999). el-Hâvi’l-kebîr (A. M. Maʿvaz ve A. A. Abdulmecîd, Tahk.; 15. Cilt). Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye.
37. Méndez-Gallegos, S. J., Pletsch-Rivera, J. D. ve González-Romo, R. A. (2002). Carmine cochineal Dactylopius coccus Costa (Rhynchota: Dactylopiidae): Significance, production and use. Acta Horticulturae, 581, 75-89.
38. National Center for Biotechnology Information (NCBI). (t.y.). Carminic acid. 3 Şubat 2025 tarihinde erişildi. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Carminic-acid
39. New World Encyclopedia (NWE). (t.y.). Shellac. 10 Mayıs 2024 tarihinde erişildi. https://www.newworldencyclopedia.org/entry/Shellac
40. Pashova, S. (2023). Application of plant waxes in edible coatings. Coatings, 13(5), 911. https://doi.org/10.3390/coatings13050911
41. Patel, S. (2015). Applications of natural polymer gum arabic: A review. International Journal of Food Properties, 18(5), 986-998. https://doi.org/10.1080/10942912.2013.809541
42. Pekyaman, A. ve Curoğlu, Ö. B. (2021). Alternatif gıda kaynağı olarak yenilebilir böceklerin kullanım alanları üzerine bir araştırma. INGANT Uluslararası Turizmde Yeni Jenerasyonlar ve Yeni Trendler Kongresi içinde (ss. 254-265).
43. Premalatha, M., Abbasi, T., Abbasi, T. ve Abbasi, S. A. (2011). Energy-efficient food production to reduce global warming and ecodegradation: The use of edible insects. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 15(9), 4357-4360. https://doi.org/10.1016/j.rser.2011.07.115
44. Resmî Gazete. (2011, 29 Aralık). Türk Gıda Kodeksi gıda katkı maddeleri yönetmeliği (Sayı: 28157).
45. Resmî Gazete. (2013, 30 Haziran). Türk Gıda Kodeksi gıda katkı maddeleri yönetmeliği (Sayı: 28693).
46. Rîmî, C. (1999). el-Meʿânî’l-bedîʿa fî maʿrifeti ihtilâfi ehli’ş-Şerîa (S. M. Mehne, Tahk.; 1. Cilt). Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye.
47. Rûyânî, E. F. (2009). Baḥrü’l-meẕheb fî fürûʿı meẕhebi’l-İmâm eş-Şâfiʿî (T. F. Seyyid, Tahk.; 4. Cilt). Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye.
48. Sâbık, S. (1977). Fıḳhü’s-sünne (3. Cilt). Dâru’l-Kitâbi’l Arabî.
49. Serahsî, E. B. Ş. (t.y.). el-Mebsûṭ (11. Cilt). Dâru’l-Maʿrife.
50. Shibayama, N. (2018). John Singer Sargent’s Mrs. Hugh Hammersley: Colorants and technical choices to depict an evening gown. Metropolitan Museum Journal, 53, 172-179. https://cdn.sanity.io/files/cctd4ker/production/f0f9c4a545a1e8e57683df65af714c08bde40d62.pdf
51. Srivastava, S. ve Thombare, N. (2017). Safety assessment of shellac as food additive through long term toxicity study. Trends in Biosciences, 10(2), 733-740.
52. Suğdî, E. R. (1984). en-Nütef fi’l-fetâvâ (S. Nâhî, Tahk.; 1. Cilt). Müessesetü’r-Risâle.
53. Şâşî, E. B. F. (1980). Ḥilyetü’l-ʿulemâʾ fî maʿrifeti meẕâhibi’l-fuḳahâʾ (Y. A. İbrâhim, Tahk.; 3. Cilt). Müessesetü’r-Risâle. Şemseddin Sâmî. (1901). Kâmûs-ı Türkî. Kâmûs Matbaası.
54. Şimşek, M. (2013). Helal belgelendirme ve SMIIC standardı. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, (22), 37-54. https://isamveri.org/pdfdrg/D02533/2013_22/2013_22_SIMSEKM.pdf
55. Şîrâzî, E. İ. (t.y.). el-Müheẕẕeb fî fıḳhi’l-İmâm eş-Şâfiʿî (1. Cilt). Dâru’l Kütübi’l-İlmiyye.
56. Tahâvî, E. C. (1996). İhtilâfü’l Ulemâ (A. N. Ahmed, Tahk.; 3. Cilt). Dâru’l-Beşâir el-İslâmiyye.
57. Takeo, N., Okamoto, C., Yagami, A. ve Matsunaga, K. (2018). Cochineal dye-induced immediate allergy: Review of Japanese cases and proposed new diagnostic chart. Allergology International, 67(4), 496-505. https://doi.org/10.1016/j.alit.2018.02.012
58. Türkiye Bilimler Akademisi [TÜBA]. (2024). Alternatif gıda kaynakları (Rapor No: 52). K. Şahin (Ed.). TÜBA Yayınları. https://doi.org/10.53478/TUBA.978-625-6110-00-7
59. U.S. Food and Drug Administration (FDA). (2020). Listing of color additives exempt from certification. Code of Federal Regulations, 21 CFR Part 73.
60. Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi [IIFA]. (2024). Böceklerin gıda olarak tüketimi sempozyum bildirisi. IEFpedia veri tabanından erişildi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2025, https://iefpedia.com/arab/wp-content/uploads/2024/09/3rd-1.pdf
61. Volza. (t.y.). Shellac import in Turkey. 4 Nisan 2025 tarihinde erişildi. https://www.volza.com/p/shellac/import/import-in-turkey/#:~:text=match%20at%20L109%20Turkey%20imports,from%20India%2C%20Germany%2C%20and%20Japan
62. Wüthrich, B. (1997). Anaphylactic reactions to ingested carmine (E120). Allergy, 52(11), 1136-1137. https://doi.org/10.1111/j.1398-9995.1997.tb00189.x
63. Yerlikaya, S. (2019). Doğal bir renk maddesi: Karmin. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(87), 159-166. https://doi.org/10.16992/ASOS.14650
64. Zewdie, B., Gebreselassie, W. ve Abera, S. (2022). Shelf life and quality of tomato (Lycopersicon esculentum Mill.) fruits as affected by neem leaf extract dipping and beeswax coating. International Journal of Food Properties, 25(1), 577-592. https://doi.org/10.1080/10942912.2022.2053709