BUDAKLI (BİTLİS) KAPLICASININ JEOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ İLE ALANIN JEOLOJİK VE COĞRAFİ YAPISI ARASINDAKİ İLİŞKİ
Abstract
Termal kaynaklar, magma haznesine yakın olan ya da tektonik olarak aktif bölgelerdeki yer altı sularının magma nedeniyle ısınarak yeryüzüne çıkması ile oluşmaktadır. Bu süreçte, magma içerisinde eriyik halde bulunan maddeler ile suyun temas ettiği kayaçlardaki çeşitli elementlersıcak suya karışarak, kaynakların insan sağlığı için şifalı ya da zararlı olmasına neden olabilmektedir. Dolayısıyla kaplıca, ılıca gibi isimler de verilen bu kaynaklar, sodyum, flor, kalsiyum gibi faydalı elementlerin yanı sıra, cıva, uranyum, arsenik gibi ağır metaller de içerebilmektedir. Türkiye, aktif tektonik bir ülke olması nedeniyle çok sayıda termal kaynağa sahiptir. Araştırma alanı olarak seçilen Budaklı kaplıcası daBitlis ili, Güroymak ilçesi sınırları içerisinde, Nemrut kraterinin batısında yer almaktadır.
Bu araştırma, yıllardır yoğun şekilde kullanılan Budaklı kaynağının jeokimyasal özelliklerini tespit etmek, kaynağın içerdiği elementlerin zarar ya da faydalarını ortaya koyarak hangi hastalıkların tedavisinde kullanılabileceğini analiz etmek, Budaklı kaplıcasınınolanaklarının geliştirilmesine katkıda bulunmak amacıyla ele alınmıştır. Bu kapsamda gerçekleştirilen arazi ve büro çalışmaları neticesinde, alanın coğrafi ve jeolojik yapısının sıcak su kaynağının oluşumu ve yeryüzüne ulaşmasındaki rolü incelenmiş, kaplıcadan alınan su numunelerinin kimyasal analizleri yapılarak element özellikleri belirlenmiştir. Buna göre Budaklı kaplıcası, önemli miktardakalsiyum, sodyum, potasyum ve flor içermektedir.
Keywords
References
- Akbulut, G. (2010). Türkiye’de Kaplıca Turizmi ve Sorunları. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9 (1), 35-54. Atalay, İ. (1983). Muş Ovası ve Çevresinin Jeomorfolojisi ve Toprak Coğrafyası. İzmir, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.
- Boysan, F. ve Şengörür, B. (2009). Su Sertliğinin İnsan Sağlığı İçin Önemi. SAÜ Fen Bilimleri Dergisi, 13, 7-10.
- Çevre Sağlığı Raporu. (2011). Kaplıca, Kaynak ve Doğal Mineralli Sular. Ankara, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
- Demer, S. ve Memiş, Ü. (2015). Afyonkarahisar Jeotermal Sahalarının Hidrojeokimyası ve Jeotermometre Uygulamaları. SDÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 19, 66- 77.
- Doğanay, H. (1989). Erzurum’un Termal Turistik Potansiyeli. Turizm Yıllığı, 156-174.
- Dündar, Y. ve Aslan, R., (2005). Yaşamı Kuşatan Ağır Metal Kurşunun Etkileri. Kocatepe Tıp Dergisi, 6, 1-5.
- Googleearth güncel uydu görüntüleri (2019).
- Harita Genel Komutanlığı, 1/100.000 ölçekli topografya haritası, K 48 paftası
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 30, 2019
Submission Date
November 1, 2019
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2019 Number: 0
APA
Avşin, N., Kıvrak, A., & Kavak, E. (2019). BUDAKLI (BİTLİS) KAPLICASININ JEOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ İLE ALANIN JEOLOJİK VE COĞRAFİ YAPISI ARASINDAKİ İLİŞKİ. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 105-124. https://izlik.org/JA29TP45AT
AMA
1.Avşin N, Kıvrak A, Kavak E. BUDAKLI (BİTLİS) KAPLICASININ JEOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ İLE ALANIN JEOLOJİK VE COĞRAFİ YAPISI ARASINDAKİ İLİŞKİ. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Published online December 1, 2019:105-124. https://izlik.org/JA29TP45AT
Chicago
Avşin, Nurcan, Arif Kıvrak, and Emrah Kavak. 2019. “BUDAKLI (BİTLİS) KAPLICASININ JEOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ İLE ALANIN JEOLOJİK VE COĞRAFİ YAPISI ARASINDAKİ İLİŞKİ”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, December 1, 105-24. https://izlik.org/JA29TP45AT.
EndNote
Avşin N, Kıvrak A, Kavak E (December 1, 2019) BUDAKLI (BİTLİS) KAPLICASININ JEOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ İLE ALANIN JEOLOJİK VE COĞRAFİ YAPISI ARASINDAKİ İLİŞKİ. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 105–124.
IEEE
[1]N. Avşin, A. Kıvrak, and E. Kavak, “BUDAKLI (BİTLİS) KAPLICASININ JEOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ İLE ALANIN JEOLOJİK VE COĞRAFİ YAPISI ARASINDAKİ İLİŞKİ”, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, pp. 105–124, Dec. 2019, [Online]. Available: https://izlik.org/JA29TP45AT
ISNAD
Avşin, Nurcan - Kıvrak, Arif - Kavak, Emrah. “BUDAKLI (BİTLİS) KAPLICASININ JEOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ İLE ALANIN JEOLOJİK VE COĞRAFİ YAPISI ARASINDAKİ İLİŞKİ”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. December 1, 2019. 105-124. https://izlik.org/JA29TP45AT.
JAMA
1.Avşin N, Kıvrak A, Kavak E. BUDAKLI (BİTLİS) KAPLICASININ JEOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ İLE ALANIN JEOLOJİK VE COĞRAFİ YAPISI ARASINDAKİ İLİŞKİ. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2019;:105–124.
MLA
Avşin, Nurcan, et al. “BUDAKLI (BİTLİS) KAPLICASININ JEOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ İLE ALANIN JEOLOJİK VE COĞRAFİ YAPISI ARASINDAKİ İLİŞKİ”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Dec. 2019, pp. 105-24, https://izlik.org/JA29TP45AT.
Vancouver
1.Nurcan Avşin, Arif Kıvrak, Emrah Kavak. BUDAKLI (BİTLİS) KAPLICASININ JEOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ İLE ALANIN JEOLOJİK VE COĞRAFİ YAPISI ARASINDAKİ İLİŞKİ. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi [Internet]. 2019 Dec. 1;105-24. Available from: https://izlik.org/JA29TP45AT