EN
TR
Enerji Dağılım X-Ray Floresan Spektroskopisi İle Bitki Besin Elementi Analizleri
Öz
Son yıllarda tarımsal üretimde yaşanan küresel dalgalanmalar mevcut
tarım teknolojilerin sorgulanmasına neden olmuştur. Özellikle ülkemizde bitki
besin elementi analizleri konusunda halihazırda analiz yöntemlerinin ağır
maliyeti ve hammadde konusunda dışa bağımlılık üretici ve araştırmacılarımızın
belini bükmektedir. Bu sorunların çözümü adına alternatif teknolojilerin
geliştirilmesi amaçlanarak yaptığımız çalışmada günümüzde popüler olan X-ışını
teknolojisinden yararlanılmış, bitkilerin toplam besin elementi içeriklerinin
belirlenmesinde mevcut yöntemlere göre daha düşük maliyetle ve pratik bir
şekilde yapılabileceği hedeflenmiştir. Bu doğrultuda, ülkemizde yaygın olarak yetiştiriciliği
yapılan çay, lahana ve mısır bitkilerinin X ışını floresan tekniğiyle çalışan
EDXRF cihazıyla kuru bitki okumaları yapılmış Kalsiyum (Ca), Potasyum (K),
Magnezyum (Mg), Kükürt (S), Demir (Fe), Bakır (Cu), Çinko (Zn), Mangan (Mn),
Fosfor (P) elementlerinin mg/kg cinsinden değerleri tespit edilmiştir. Eş
zamanlı olarak bu bitki örnekleri ICP cihazında da okutulmuştur. ICP okumaları
referans kabul edilerek EDXRF cihazı ICP-OES cihazına göre korelasyonu
sağlanmıştır. Bu korelasyonda her element için lineer regresyon analizi
yapılarak re-slope ve intercept değerleri belirlenmiştir. Her bir bitki için
belirlenen bu değerler EDXRF cihazına yüklenerek elde edilen formül yardımıyla
tahmini ICP değerleri hesaplanmıştır. Yapılan istatistiki hesaplamalar sonucunda
r2 değerleri p<0.05 p<0.01 düzeyinde yakınlık tespit edilmiştir. Sistemin
doğruluğunu kontrol etmek amacı ile sertifikalı referans bitki materyalleri
kullanılmış, yapılan analizler sonucunda %81-119 arasında geri kazanımlar elde
edilmiştir. Bu oranlar sertifikalı materyaller ile EDXRF cihazı arasındaki
okumalarda pozitif ilişkiler görmemize sebep olmuştur. Böylelikle bu
teknolojinin entegrasyonu bitki besin elementi analizleri için laboratuvar
bağımlılığı azaltmakta, aynı zamanda düşük maliyet ve zamandan tasarruf
edilerek hem tarımsal yetiştiricilik açısından üretici ve araştırmacılar için
önemli bir kaynak olma niteliği taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler
References
- Aksoy, T. 1977. Artan Miktarlarda Verilen Fosfor ve Çinkonun Mısır Bitkisinin Demir ve Bakır Alımı Üzerine Etkisi. A.Ü. Ziraat Fakültesi Yıllığı, 27, 145-154.
- Aslan, A.; Budak, G.; Karabulut, A. 2004. The amounts of Fe, Ba, Sr, K, Ca and Ti in some lichens growing in Erzurum province (Turkey). Journal of Quantitative Spectroscopy and Radiative Transfer 88: 423-431.
- Barua, D. N., and S. B. Deb (1960). Variation in the nitrogen content of tea leaves. Jour. Sci. Food. Agr 11 : 366 – 370.
- Bohle, J. Jr. and Lindsay, W. L. 1969. Micronutrients. The Fertilizer Shoe-Nails, Part 6, in the Limelight-Zinc Fertilizer Solitions, 13, 6.
- Bowen, J.E. 1969. Absorption of Copper, Zinc and Manganese by Sugarcane Tissue. Plant Physiology, 44, 225.
- Chuparina, E.V.; Gunicheva, T.N. 2003. Nondestructive X-ray fluorescence determination of some elements in plant materials. Journal of Analytical Chemistry 58: 856-861.
- Clark, R.B.; Frank, K.D.; Zaifnejad, M.; Denning, J. 1992. X-ray fluorescence analysis of small leaf samples mixed with cellulose or boric acid. Communications in Soil Science and Plant Analysis 23: 569-583.
- De Vries, J.L.; Vrebos, B.A.R. 2002. Quantification of infinitely thick specimens by XRF analysis. p. 341-406. In: Grieken, R.E.van.; Markowicz, A.A., eds. Handbook of X-ray spectrometry. 2ed. Marcel Dekker, New York, NY, USA.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Research Article
Publication Date
June 29, 2018
Submission Date
February 12, 2018
Acceptance Date
May 18, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 28 Number: 2
