Research Article

Enerji Dağılım X-Ray Floresan Spektroskopisi İle Bitki Besin Elementi Analizleri

Volume: 28 Number: 2 June 29, 2018
EN TR

Enerji Dağılım X-Ray Floresan Spektroskopisi İle Bitki Besin Elementi Analizleri

Öz

Son yıllarda tarımsal üretimde yaşanan küresel dalgalanmalar mevcut tarım teknolojilerin sorgulanmasına neden olmuştur. Özellikle ülkemizde bitki besin elementi analizleri konusunda halihazırda analiz yöntemlerinin ağır maliyeti ve hammadde konusunda dışa bağımlılık üretici ve araştırmacılarımızın belini bükmektedir. Bu sorunların çözümü adına alternatif teknolojilerin geliştirilmesi amaçlanarak yaptığımız çalışmada günümüzde popüler olan X-ışını teknolojisinden yararlanılmış, bitkilerin toplam besin elementi içeriklerinin belirlenmesinde mevcut yöntemlere göre daha düşük maliyetle ve pratik bir şekilde yapılabileceği hedeflenmiştir. Bu doğrultuda, ülkemizde yaygın olarak yetiştiriciliği yapılan çay, lahana ve mısır bitkilerinin X ışını floresan tekniğiyle çalışan EDXRF cihazıyla kuru bitki okumaları yapılmış Kalsiyum (Ca), Potasyum (K), Magnezyum (Mg), Kükürt (S), Demir (Fe), Bakır (Cu), Çinko (Zn), Mangan (Mn), Fosfor (P) elementlerinin mg/kg cinsinden değerleri tespit edilmiştir. Eş zamanlı olarak bu bitki örnekleri ICP cihazında da okutulmuştur. ICP okumaları referans kabul edilerek EDXRF cihazı ICP-OES cihazına göre korelasyonu sağlanmıştır. Bu korelasyonda her element için lineer regresyon analizi yapılarak re-slope ve intercept değerleri belirlenmiştir. Her bir bitki için belirlenen bu değerler EDXRF cihazına yüklenerek elde edilen formül yardımıyla tahmini ICP değerleri hesaplanmıştır. Yapılan istatistiki hesaplamalar sonucunda r2 değerleri p<0.05 p<0.01 düzeyinde yakınlık tespit edilmiştir. Sistemin doğruluğunu kontrol etmek amacı ile sertifikalı referans bitki materyalleri kullanılmış, yapılan analizler sonucunda %81-119 arasında geri kazanımlar elde edilmiştir. Bu oranlar sertifikalı materyaller ile EDXRF cihazı arasındaki okumalarda pozitif ilişkiler görmemize sebep olmuştur. Böylelikle bu teknolojinin entegrasyonu bitki besin elementi analizleri için laboratuvar bağımlılığı azaltmakta, aynı zamanda düşük maliyet ve zamandan tasarruf edilerek hem tarımsal yetiştiricilik açısından üretici ve araştırmacılar için önemli bir kaynak olma niteliği taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Aksoy, T. 1977. Artan Miktarlarda Verilen Fosfor ve Çinkonun Mısır Bitkisinin Demir ve Bakır Alımı Üzerine Etkisi. A.Ü. Ziraat Fakültesi Yıllığı, 27, 145-154.
  2. Aslan, A.; Budak, G.; Karabulut, A. 2004. The amounts of Fe, Ba, Sr, K, Ca and Ti in some lichens growing in Erzurum province (Turkey). Journal of Quantitative Spectroscopy and Radiative Transfer 88: 423-431.
  3. Barua, D. N., and S. B. Deb (1960). Variation in the nitrogen content of tea leaves. Jour. Sci. Food. Agr 11 : 366 – 370.
  4. Bohle, J. Jr. and Lindsay, W. L. 1969. Micronutrients. The Fertilizer Shoe-Nails, Part 6, in the Limelight-Zinc Fertilizer Solitions, 13, 6.
  5. Bowen, J.E. 1969. Absorption of Copper, Zinc and Manganese by Sugarcane Tissue. Plant Physiology, 44, 225.
  6. Chuparina, E.V.; Gunicheva, T.N. 2003. Nondestructive X-ray fluorescence determination of some elements in plant materials. Journal of Analytical Chemistry 58: 856-861.
  7. Clark, R.B.; Frank, K.D.; Zaifnejad, M.; Denning, J. 1992. X-ray fluorescence analysis of small leaf samples mixed with cellulose or boric acid. Communications in Soil Science and Plant Analysis 23: 569-583.
  8. De Vries, J.L.; Vrebos, B.A.R. 2002. Quantification of infinitely thick specimens by XRF analysis. p. 341-406. In: Grieken, R.E.van.; Markowicz, A.A., eds. Handbook of X-ray spectrometry. 2ed. Marcel Dekker, New York, NY, USA.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Authors

Müdahir Özgül
atatürk üniversitesi
Türkiye

Publication Date

June 29, 2018

Submission Date

February 12, 2018

Acceptance Date

May 18, 2018

Published in Issue

Year 2018 Volume: 28 Number: 2

APA
Cinisli, K. T., & Özgül, M. (2018). Enerji Dağılım X-Ray Floresan Spektroskopisi İle Bitki Besin Elementi Analizleri. Yuzuncu Yıl University Journal of Agricultural Sciences, 28(2), 226-233. https://doi.org/10.29133/yyutbd.393807
Creative Commons License
Yuzuncu Yil University Journal of Agricultural Sciences by Van Yuzuncu Yil University Faculty of Agriculture is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.