Çeşitli Yöntemlerin Karşılaştırılması ile Görsel Estetik Kalite Değerlendirilmesi
Öz
Peyzajın görsel estetik kalitesi, günümüz
koşullarında korunmaya değer bir kaynak olarak görülmektedir. İnsan ve çevre ilişkisinden
oluşan peyzaj insanların algısı ile ifade edilir. Ancak bu sadece görsel
algıdan ya da çevremizi nasıl gördüğümüzden ibaret değildir; ayrıca duyduğumuz,
kokusunu aldığımız, çevrenin bize hissettirdikleri, bize çağrıştırdığı duygular
ve anılar da peyzaj algısını oluştururlar. Çoğunlukla peyzaj algısı ile çevre
tercihleri arasındaki ilişkiye odaklanan görsel kalite analizi çalışmalarında,
belli bir değerlendirme standardı bulunmamaktadır. Bu nedenle, görsel kaliteyi
belirlemeye yönelik daha önce yapılmış çalışmalarda birbirinden farklı analiz
ve değerlendirme yöntemlerinin kullanılmış olduğu belirlenmiştir. İnsan
zihninde algının gelişim sürecinde, görsel deneyimlerin baskın olması
nedeniyle, kalitesi ölçümlenmek istenen alanların fotoğrafları üzerinden
çeşitli değerlendirme yöntemleri geliştirilmiştir. Yapılan çalışmaların bir
bölümü, kullanıcıların demografik özellikleri ve çevre tercihleri arasındaki
ilişki üzerine yoğunlaşırken; bazı çalışmalarda ise yalnızca peyzaj karakter
alanları ve görsel kaliteyi etkileyen estetik kuramlar arasındaki ilişki incelenmiştir.
Her iki yöntemin birlikte kullanıldığı çalışmalarda ise peyzajın potansiyel
kalitesi; algıyı etkileyen parametreler ve estetik kuramları ele almanın yanı sıra,
kullanıcıların bakış açısı da bütünleştirilerek ele alınmıştır. Bu derlemede,
peyzajın görsel kalitesini etkileyen parametreler, çevre tercihlerinin
şekillenmesinde etkili olan unsurlar ve görsel kalite değerlendirmesinde kullanılan
yöntemler karşılaştırılmış ve ileriye yönelik planlama ve tasarım çalışmaları için
önerilere yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler
References
- Ak, M. K., 2010. Akçakoca Kıyı Bandı Örneğinde Görsel Kalitenin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi Üzerine Bir Araştırma (doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Ankara.
- Ak, M. K., 2013. Visual Quality Assessment Methods in Landscape Architecture Studies, 11. Advances in Landscape Architecture (Murat Özyavuz). IntechOpen Limited, İngiltere.
- Anonim, 2018. https://m.coe.int/CoERMPublicCommonSearchServices/DisplayDCTMContent?documentId=09000016802faf1f. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Ankara. Erişim Tarihi: 21.03.2018
- Berlyne, D. E. 1960. Conflict, Arousal, and Curiosity. McGraw-Hill, New York.
- Berlyne, D. E. 1971. Aesthetics and Psychobiology. Appleton-Century-Crofts, New York.
- Bulut, Z., Yılmaz, H., 2008. ”Determination of Landscape Beauties Through Visual Quality Assessment Method: A Case Study For Kemaliye (Erzincan/Turkey)”, İnönü Üniversitesi Sanat Ve Tasarım Dergisi , 141:121–129.
- Clay G. R., Daniel T. C., 2000. “Scenic Landscape Assessment: The Effects of Land Management Jurisdiction on Public Perception of Scenic Beauty”, Landscape and Urban Planning, 49: 1-13.
- Çakcı, I., 2007. Peyzaj Planlama Çalışmalarında Görsel Peyzaj Değerlendirmesine Yönelik Bir Yöntem Çalışması (doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Ankara.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Review
Publication Date
March 29, 2019
Submission Date
June 11, 2018
Acceptance Date
February 21, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 29 Number: 1
Cited By
Türkiye’de Görsel Kalite Analizi Yönteminin Peyzaj Araştırmalarına Yansımaları
Kent Akademisi
https://doi.org/10.35674/kent.990468Visual Perception Evaluation with Semantic Differentiation Technique in Design Disciplines: Elazig Balakgazi Park
Artium
https://doi.org/10.51664/artium.1170754Bilecik Selöz Baraj Göleti’nin Görsel Peyzaj Kalitesi Ve Peyzaj Duyarlılığı Açısından İncelenmesi
Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi
https://doi.org/10.58816/duzceod.1269504
