“Balcı” Aspir (Carthamus tinctorius L.) Çeşidinin in vitro Sürgün Uçlarının Mikroçoğaltımı ve Köklendirilmesi Üzerine Oksin ve Sitokininlerin Etkisi
Öz
Bu çalışmada, linoleik tipte olan Balcı aspir çeşidinin, mikroçoğaltımı ve
köklendirilmesi üzerine bazı sitokinin (BAP ve Kin) ve oksinlerin (NAA ve IAA)
etkisi incelenerek in vitro çoğaltım
protokolünün geliştirilmesi amaçlanmıştır. Başlangıç materyali olarak, in vitro koşullarda çimlendirilen olgun
tohumlardan elde edilen steril fidelerin sürgün uçları kullanılmıştır. Sürgün uçları
mikroçoğaltım için, BAP ve Kin’in farklı konsantrasyonlarının
(0.0, 0.5, 1.0, 2.0 ve 4.0 mg/L) bulunduğu MS besi ortamında kültüre
alınmıştır. Elde edilen sürgünler köklendirme aşamasında farklı NAA ve IAA
(0.0, 0.5, 1.0 ve 2.0 mg/L) konsantrasyonlarını içeren MS besi ortamına
transfer edilmiştir. BAP konsantrasyonları arasında en iyi sürgün çoğaltımı,
eksplant başına 5.33 adet sürgün ile 0.5 mg/L BAP’lı ortamdan elde edilirken,
Kin uygulamalarında ise 3.75 adet sürgün ile 0.5 mg/L Kin ve 3.33 adet sürgün
ile 4.0 mg/L Kin içeren ortamdan elde edilmiştir. Ancak BAP uygulamalarının
genelinde ve 4.0 mg/L Kin uygulamasında oluşan sürgünlerde vitrifikasyon olduğu
belirlenmiştir. Bu nedenle, 0.5 mg/L Kin ile desteklenmiş MS besi ortamının
Balcı aspir çeşidinin in vitro sürgün
çoğaltımı için en ideal ortam olduğu tespit edilmiştir. En iyi kök oluşumunun,
eksplant başına 20 adet ile 2.0 mg/L NAA içeren ortamda kültüre alınan
sürgünlerde olduğu saptanmıştır. Elde edilen köklü fideler torf – perlit
karışımı içeren saksılara dikilerek toprağa adaptasyonu sağlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
References
- Başalma D, Uranbey S, Mirici S, Kolsarici Ö (2007). TDZ x IBA induced shoot regeneration from cotyledonary leaves and in vitro multiplication in safflower (Carthamus tinctorius L.). African Journal of Biotechnology, 8: 960–966.
- Birben F (2015). Doğal Vejetasyondan Seçilen Aspir (Carthamus tinctorius L.) Hatlarında Verim, Kalite Ve Bazı Bitkisel Özelliklerin Belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, 63 s., Konya.
- Culpan E (2015). Gibberellik Asit Ve Salisilik Asit Uygulamalarının Aspir (Carthamus tinctorius L.)’in Tohum Verimi Ve Kalite Özelliklerine Etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü,58 s., Tekirdağ.
- Fan L, Guo M (2013). Progress of Safflower (Carthamus tinctorius L.) Regeneration through Tissue Culture. Journal of Medical Colleges of Pl. 289-301.
- Ghasempour HR, Soheilikhah Zh, Zeberjadi AR, Ghasempour S, Karimi N (2014). In vitro Micropropagation, Callus İnduction and Shoot Regeneration in Safflower L. cv. Lesaf. Iranian Journal Of Plant Physiology. 4 (2): 999-1004.
- Kanar Y (2016). Kahramanmaraş Koşullarında Bazı Aspir (Carthamus tinctorius) Çeşitlerinin Verim ve Verim Unsurlarının Belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. 56 s., Kahramanmaraş.
- Karaaslan D, Hakan M (2007). Diyarbakır Koşullarında Aspir İçin En Uygun Yazlık Ekim Zamanının Ve Çeşitlerinin Belirlenmesi. Türkiye VII. Tarla Bitkileri Kongresi. 665-668. Erzurum.
- Kaya Ş (2017). Aspir (Carthamus Tinctorius L.) Bitkisi Balcı Çeşidinin Doku Kültürüyle In Vıtro Çoğaltımı. Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. 59 s., İstanbul.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 31, 2018
Submission Date
July 12, 2018
Acceptance Date
November 28, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 28 Number: 4
Cited By
Tuz Stresine Maruz Bırakılan Aspir (Carthamus tinctorius L.)’in verdiği Morfolojik, Fizyolojik ve Biyokimyasal Cevaplar
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi
https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1008284
