Some phenotypical characteristics of Norduz sheep raised in Norduz region within scope of the ‘Protecting gen resources in situ’ program

Sinan Hakan; Ayşe Özge Demir; Ayşegül Öner

doi:10.20289/zfdergi.1699717

EN TR

Some phenotypical characteristics of Norduz sheep raised in Norduz region within scope of the ‘Protecting gen resources in situ’ program

Abstract

Objective: This study aims to document the phenotypic diversity, morphometric characteristics and conservation status of the Norduz sheep breed in order to provide essential data for future genetic conservation and breeding strategies. Material and Method: The study sample consisted of Norduz sheep raised in the Norduz region of Gürpınar, Van province. Field studies conducted in 2024 identified morphological traits suitable for purebred breeding and phenotypic traits were generated using standard forms. Furthermore, the current conservation status was assessed through observation and breeder information. Results: The data obtained demonstrate that Norduz sheep are exceptionally well adapted to regional conditions. However, observations and breeder data have shown a significant decline in the purebred Norduz sheep population in recent years. Despite this decline, concrete steps have been taken to prevent genetic erosion as part of the "In-Situ Conservation" program launched by the Ministry of Agriculture and Forestry. Conclusion: The Norduz sheep represents a valuable local genetic resource with high adaptive and productive potential. The documentation of its phenotypic and morphometric characteristics is crucial for informing future breeding and conservation programs.

Keywords

Case study , descriptive qualitative field study , native sheep gene source , Norduz sheep

‘Gen kaynaklarının yerinde korunması’ programı kapsamında Norduz bölgesinde yetiştirilen Norduz koyunlarının bazı fenotipik özellikleri

Öz

Amaç: Bu çalışma, Doğu Anadolu’ya özgü yerli bir genotip olan Norduz koyununun fenotipik çeşitliliğini, morfometrik özelliklerini ve mevcut koruma durumunu ortaya koyarak, ırkın sürdürülebilirliği için gerekli olan gen koruma ve yetiştirme stratejilerine bilimsel altyapı sağlamayı amaçlamaktadır. Materyal ve Metod: Çalışmanın materyalini Van ili Gürpınar ilçesi Norduz yöresinde yetiştirilen Norduz koyunları oluşturmuştur. 2024 yılında yapılan arazi çalışmaları ile safkan yetiştiriciliğine uygun morfolojik özellikler belirlenmiş ve fenotipik özellikler standart formlar kullanılarak oluşturulmuştur. Ayrıca, mevcut koruma durumu gözlem ve yetiştirici bilgileri kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Elde edilen veriler, Norduz koyununun bölge koşullarına son derece iyi uyum sağladığını ortaya koymuştur. Bununla birlikte, yapılan gözlemler ve yetiştirici verileri, son yıllarda safkan Norduz koyunu popülasyonunda belirgin bir düşüş yaşandığını göstermiştir. Bu düşüşe karşın, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından başlatılan “Yerinde Koruma” programı kapsamında, gen erozyonun önlenmesine yönelik somut adımlar atılmıştır. Sonuç: Çalışma bulguları, Norduz koyununun bölgeye özgü üstün verim özelliklerine sahip önemli bir yerli genetik kaynak olduğunu ve korunması gerektiğini ortaya koymaktadır. Irkın fenotipik ve morfometrik olarak ayrıntılı şekilde tanımlanması, gelecekteki ıslah ve koruma çalışmalarına yön verecek niteliktedir.

Anahtar Kelimeler

Vaka çalışması , tanımlayıcı nitel saha çalışması , yerli koyun gen kaynağı , Norduz koyunu

References

Anonymous, 2025a. Notification Regarding the Registration of Native Animal Breeds and Lines Notification No: 2004/39 Official Gazette dated 12.12.2004 and numbered 25668. (Web page: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2004/12/20041212.htm#4) (Date accessed: June 2025)
Anonymous, 2025b. Resmî Gazete (Issue: 2011/12). (Web page: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111222.htm) (Date accessed: June 2025)
Anonymous, 2025c. Communication on the Implementation Principles for the Support of Livestock Farming (Communication No: 2006/9) Official Gazette dated 08.03.2006 and numbered 26102. (Web page: https://www.tarimorman.gov.tr/SGB/Belgeler/2006) (Date accessed: June 2025)
Anonymous, 2025d. Livestock Support Measures Implementation Circular (Circular No: 2024/23) 17 August 2024 and Official Gazette No. 32635. (Web page: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/08/20240817-11.htm) (Date accessed: June 2025)
Anonymous, 2025e. Livestock Support Measures Implementation Circular (Circular No: 2021/43) 7 December 2021 and Official Gazette No. 31682. (Web page: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/12/20211207-4.htm) (Date accessed: June 2025)
Anonymous, 2025f. Van İl Tarım ve Orman Müdürlüğü. (Web page: https://van.tarimorman.gov.tr/Sayfalar/Detay.aspx?SayfaId=24) (Date accessed: June 2025)
Anonymous, 2025g. Evcil hayvan Genetik Kaynakları Tanıtım Kataloğu. (Web page: https://www.tarimorman.gov.tr/TAGEM/Belgeler/yayin/Katalog%20T%C3%BCrk%C3%A7e.pdf) (Date accessed: June 2025)
Anderson, M. E., 2016. A Quantitave Study of Animal-Assisted Interventions with Youth Who Have Experienced Maltreatment. Electronic Thesis, Projects and Dissertations, 345 pp. (Web page: https://scholarworks.lib.csusb.edu/etd/345) (Date accessed: January 2026)
Aysan Dayan, Y. & M. Bingöl, 2008. Norduz koyunu yetiştiriciliği yapılan kimi işletmelerin yapısal özellikleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 13 (1): 31-34.
Demir, A. Ö. & N. Mert, 2014. The haemoglobin, transferrin, ceruloplasmin and glutathione polymorphism of native goat breeds of Turkey, I-Kilis and Honamlı. Scientific Papers Series D, Animal Science, 57: 50-56.

FAO, 2012. Phenotypic characterization of animal genetic resources (FAO Animal Production and Health Guidelines No. 11). Food and Agriculture Organization of the United Nations. (Web page: https://www.fao.org/4/i2686e/i2686e00.pdf.) (Date accessed: June 2025)
Kara Uzun, H.Ş., 2008. Türkiye Yerli Koyun Irkları ve Bazı Melez Koyun Genotiplerinin Yapağı Özellikleri ve Yapağılarının Sanayide Kullanılabilirliği Üzerine Bir Araştırma. Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, (Unpublished) Doktora Tezi, 139 s.
Kaymakçı, M., N. Koşum, T. Taşkın, Y. Akbaş & F. Ataç, 2006. Menemen koyunlarında kimi verim özelliklerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 43 (1): 63-74.
Kaymakçı, M., T. Taşkın & N. Koşum, 2002. Sönmez koyunlarında tip sabitleştirilmesi (1. döl verimi ve gelişme özellikleri). Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 39 (2): 87-94.
Mwacharo J.M. & A.G. Drucker, 2005. Production objectives and management strategies of Livestock Keepers south-east Kenya: Implications for a breeding programme. Tropical Animal Health and Production, 37: 635-652
Sönmez, R., A.G. Alpbaz & M. Kaymakçı, 1975. Kıvırcık koyunlarının kimi özellikleri arasında fenotipik ilişkiler üzerine bir araştırma. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 12 (3) :181-192
Taşkın, T. & Ç. Kandemir, 2022. Türkiye’de koyun ırklarının mevcut durumu ve geleceği: Ege Bölgesi. Journal of Agriculture Faculty of Ege University, 59 (3): 485-498. https://doi.org/10.20289/zfdergi.1058959
TUIK, 2024. Türkiye İstatistik Kurumu. (Web page: https://www.TUIK.gov.tr) (Date accessed: June 2025)
Uzunoz, M. & Y. Akcay, 2009. Publication profitability analysis of sheep farming in Turkey: A case study. Journal of Applied Sciences Research 5 (7): 815-819
Ünal, M. & F. Özgökçe, 2009. Norduz Yaylası (Van) florası (TÜBİTAK Project No. 106 T 173). (Web page: https://pdf.trdizin.gov.tr/pdf/S25nSlNlb21jdDBlZFQ5SFhGL2YrL05hV3hVR29qYXFheG44NnJLMTUrc3dzaldTam8vNy9HUWRpeWxjZEdkanUyQWNoYkpRZys0enBJRnpibE5ibWMveDYvMjQwVTVxeG5hZjFTNU9oSHMzaTdRZzNDQitBM056SUVLRitqN1BRTy9SazNHaHF0cnNkQ1Nia1VVTGN0NlBnL1FWMlNCbExwODJHRWdpS0NLclFuUXdLd05SdTVYVDk0WThyMERWUTVZM2VpNjFOcmhJa3BhMUxnTk9RR3RsMlNzYUVDY0t5TXBqdUYrSTVhcz0) (Date accessed: June 2025)
Yin, R. K., 2018. “Designing Case Studies: Identifying Your Case(s) and Establishing the Logic of Your Case Study, 25–80”. In: Case Study Research and Applications: Design and Methods (Eds. R. K. Yin). Sage Publications, Thousand Oaks, CA, 352 pp.

Details

Primary Language

English

Subjects

Sheep and Goat Breeding and Treatment

Journal Section

Research Article

Authors

Sinan Hakan
0009-0001-0468-2091
Türkiye

Ayşe Özge Demir ^*
0000-0001-7203-4734
Türkiye

Ayşegül Öner
0000-0002-2906-3035
Türkiye

Publication Date

April 17, 2026

Submission Date

May 15, 2025

Acceptance Date

March 13, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 63 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.20289/zfdergi.1699717

IZ

https://izlik.org/JA89RA99GP

APA

Hakan, S., Demir, A. Ö., & Öner, A. (2026). Some phenotypical characteristics of Norduz sheep raised in Norduz region within scope of the ‘Protecting gen resources in situ’ program. Journal of Agriculture Faculty of Ege University, 63(1), 95-111. https://doi.org/10.20289/zfdergi.1699717

Some phenotypical characteristics of Norduz sheep raised in Norduz region within scope of the ‘Protecting gen resources in situ’ program

Abstract

Keywords

‘Gen kaynaklarının yerinde korunması’ programı kapsamında Norduz bölgesinde yetiştirilen Norduz koyunlarının bazı fenotipik özellikleri

Öz

Anahtar Kelimeler

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite