Mısırın Su Kullanım Etkinliği ile Bazı Fizyolojik Parametrelerinin Tarla Koşullarında Karşılaştırılması
Öz
Bu araştırmada, bazı hibrit mısır çeşitlerinin su kullanım etkinlikleri (SKE) açısından karşılaştırılması ve mısırda SKE ile ilgili bazı fizyolojik özelliklerin incelenmesi amaçlanmıştır. Deneme, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü’ne ait deneme alanlarında, 10 farklı at dişi hibrit mısır çeşidi ile kısıtlı ve tam sulama olmak üzere iki farklı çevrede yürütülmüştür. Çalışmada, ele alınan mısır çeşitlerinin, toplam tane verimi, tek bitki kuru ağırlığı, bin tane ağırlığı, transpirasyon miktarı ve kanopi içi evaporasyon miktarları, su kullanım etkinlikleri ve prolin içerikleri incelenmiştir. Kısıtlı sulama sonucu, çeşitlere ait ortalama toplam tane verimi, toplam kuru ağırlık ve bin dane ağırlıklarında istatistikî olarak önemli bir farklılık tespit edilmemiştir. Tam ve kısıtlı olmak üzere uygulanan iki farklı sulamanın, çeşitlerin ortalama transpirasyon miktarları üzerine etkisi önemsizken, ortalama evaporasyon değerleri arasında ki farklar önemli bulunmuştur. Gerçekleştirilen % 20’lik su kısıtlaması sonucu hem transpirasyona dayalı (SKETr) hem de sulama miktarına dayalı (SKEIr) su kullanım etkinliği değerlerinde artış meydana gelmiş olup tam ve kısıtlı sulama koşullarında ortalama SKETr değerleri sırası ile 3.97 mg/g ve 4.42 mg/g olarak gerçekleşmiştir. SKEIr değerinde de benzer artış kaydedilmiş olup tam ve kısıtlı sulama koşullarında sırası ile 1.77 kg/ton ve 2.04 kg/ton değerleri elde edilmiştir. XTH8406 hibrit mısır çeşidi, hem SKETr hem de SKEIr değerleri açısından öne çıkan çeşit olmuş ve su kullanım etkinliğini arttırmaya yönelik ıslah çalışmalarında kullanılabilme potansiyeline sahip olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Mısır, su kullanım etkinliği, evaporasyon, prolin, transpirasyon
References
- Asraf, M., and M.R. Foolad, 2007. Roles of glycinebetaine and proline in improving plant abioticstress resistance. Envir. and Exp.Bot., 59: 206-216pp.
- Bates, L.S., R.P. Waldern, and I.D. Teare, 1973. Rapid determination of free proline for water-stress studies. Plant and Soil, 39: 205-207pp.
- Belfield, S., and C. Brown, 2008. A Guide to Upland Production in Cambodia. Field Crop Manuel: Maize, ISBN 978 0 7347 1882 2.
- Benjamin, J. G., D. C. Nielsen, M. F. Vigil, M.M. Mikha, and F. Calderon, 2014. Water Deficit Stress Effects on Corn (Zea mays, L.) Root:Shoot Ratio. Open Journal of Soil Science, 4, 151-160pp.
- Bond, J.J., and W.O. Willis, 1970. Soil evaporation: first stage drying as influenced by surface residue and evaporation potential. Soil Science Society of America Proceedings, Madison, v.34, n.6, p.924-928.
- Cakir, R., 2004. Effect of water stress at different development stages on vegetative and reproductive growth of corn. Field Crops Research 89 (1), 1-16.
- Çakaloğulları, U., 2015. Bazı pamuk çeşitlerinin tarla koşullarında su kullanım etkinliklerinin belirlenmesi ve ilişkili fizyolojik parametrelerin incelenmesi. Ege Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı.
- Çamoğlu G., L. Genç, ve Ş. Aşık, 2011, Tatlı Mısırda (Zea mays saccharata Sturt) Su Stresinin Fizyolojik ve Morfolojik Parametreler Üzerine Etkisi. Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 48 (2): 141-149s.
- Dagdelen, N., E. Yılmaz, F. Sezgin, and T. Gürbüz, 2006. Water-yield relation and water use efficiency of cotton (Gossypium hirsutum L.) and second crop corn (Zea mays L.) in western Turkey. Agricultural Water Management 82 (2006) 63-85.
- Erice, G., S. Louahlia, J.J. Irigoyen, M. Sanchez-Diaz, I.T. Alami, and J.C. Avice, 2011. Water use efficiency, transpiration and net CO2 exchange of four alfalfa genotypes submitted to progressive drought and subsequent recovery. Environmental and Experimental Botany 72 (2011) 123–130pp.