The impact of inclusive landscape spaces on well-being: The case of Kapias Gardens (Poland)

Objective: This study aims to examine the physical, sensory, and social dimensions of design, revealing how universal design in demonstration gardens provides accessible and multi-sensory experiences for diverse user groups. Material and Methods: The sub-spaces and user profiles of Kapias Gardens were observed, and the functions, universal design approaches, and effects on well-being were analyzed using a monographic method. Spaces were evaluated according to universal design principles, with user experiences supported through qualitative observation and spatial assessment. Results: Inclusive landscape design ensures equal opportunities for diverse users through physical accessibility, orientation, circulation, and sensory features. Spaces are effective when they provide comfort and functionality; spaces that encourage social interaction enhance user satisfaction and social integration. Conclusion: This study shows that inclusive landscape design enhances spatial quality and user experience. Approaches supporting accessibility, sensory diversity, and social interaction facilitate usage and positively affect psychological and social well-being. Thus, landscapes integrated with universal design serve as exemplary models for inclusivity and spatial quality, guiding contemporary space production.

Amaç: Araştırma, tasarımın fiziksel, duyusal ve sosyal boyutlarını inceleyerek, gösteri bahçelerinde evrensel tasarımın farklı kullanıcılar için erişilebilir ve çok duyulu deneyimler sunma yollarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Materyal ve Yöntem: Araştırma alanı olan Kapias Bahçeleri’nin alt mekânları ve kullanıcı profilleri gözlemlenmiş; mekânların işlevleri, evrensel tasarım yaklaşımları ve bireylerin iyi oluşuna etkileri monografik yöntemle incelenmiştir. Mekânlar, evrensel tasarım ilkeleri doğrultusunda analiz edilmiş; kullanıcı deneyimleri nitel gözlem ve mekânsal değerlendirme yöntemleriyle desteklenmiştir. Araştırma Bulguları: Analizler, kapsayıcı peyzaj tasarımının fiziksel erişilebilirlik, yönlendirme ve dolaşım imkânları ile duyusal deneyim unsurları aracılığıyla farklı kullanıcı gruplarına eşit fırsatlar sunduğunu göstermektedir. Mekânlar, tüm kullanıcılar için konforlu ve işlevsel kullanım olanakları sağladığında, tasarım amaçlarını etkin biçimde gerçekleştirmiş olmaktadır. Bunun yanı sıra, sosyal etkileşimi teşvik eden alanların varlığı, mekânların toplumsal bütünleşme ve kullanıcı memnuniyeti açısından taşıdığı önemi artırmaktadır. Sonuç: Bu çalışma, kapsayıcı peyzaj tasarımının mekân kalitesini ve kullanıcı deneyimini artırıcı etkilerini ortaya koymaktadır. Erişilebilirlik, duyusal çeşitlilik ve sosyal etkileşimi destekleyen tasarım yaklaşımları, mekânların yalnızca fiziksel kullanımını değil, aynı zamanda bireylerin psikolojik ve sosyal iyi oluşunu da olumlu yönde etkilemektedir. Bu bağlamda, evrensel tasarım ilkeleriyle bütünleşen peyzaj uygulamaları hem kapsayıcılık hem de mekânsal kalite açısından örnek teşkil eden bir yaklaşım sunmakta ve çağdaş mekân üretimi için rehber niteliği taşımaktadır.