The local residents’ perceptions of natural and cultural resources in the context of ecotourism: Akdağmadeni/Yozgat (Türkiye)

Amaç: Küçük yerleşimlerde, yerel halkın doğaya ve kültürel mirasa yönelik algıları, turizm potansiyelinin değerlendirilmesinde belirleyici bir faktör olmaktadır. Bu çalışma, Yozgat ili Akdağmadeni ilçesinin sahip olduğu doğal ve kültürel peyzaj elemanlarının ekoturizm potansiyeli ve kent kimliği üzerindeki etkilerini kapsamlı biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Materyal ve Yöntem: Araştırma kapsamında 383 bireye anket uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler korelasyon ve çoklu regresyon analizleri ile, demografik değişkenlere göre ortaya çıkan farklılıklar ise bağımsız örneklem t-testi ve ANOVA analizleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma Bulguları: Faktör analizi sonuçlarına göre kültürel kaynak değeri, peyzaj kaynak değeri ve ekoturizm tutumu olmak üzere üç temel boyut ortaya konulmuştur. Kadıpınarı Tabiat Parkı (Ort.=4.85) ve Göndelen Vadisi (Ort.=4.79) gibi doğal alanların yüksek peyzaj değeri algısına sahip olduğunu, Muşali Behramşah Kalesi’nin ise (Ort.=4.81) kimlik değeri açısından öne çıktığını göstermektedir. Ayrıca doğa temelli etkinliklere katılım sıklığı ile ekoturizm tutumu arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki belirlenmiştir (r=0.46; p<0.001). Sonuç: Elde edilen sonuçlar, ekoturizmin yalnızca çevresel sürdürülebilirliği destekleyen bir faaliyet olmadığını; aynı zamanda kültürel değerlerin korunması, toplumsal aidiyetin güçlendirilmesi ve yerel ekonomik kalkınmanın teşvik edilmesi açısından da önemli bir potansiyel sunduğunu göstermektedir.

Objective: Natural and cultural landscape components play a role in ecotourism and the development of urban identity. This study aimed to comprehensively determine the effects of the natural and cultural landscape components of Akdağmadeni district in Yozgat province on ecotourism potential and urban identity. Materials and Methods: A survey was administered to 383 participants. Relationships among the variables were examined using correlation and multiple regression analyses, while differences based on demographic variables were evaluated using independent-samples t-tests and ANOVA. Results: According to the factor analysis, three main dimensions have been identified: cultural resource value, landscape resource value, and attitude toward ecotourism. It indicates that natural areas such as Kadıpınarı Nature Park (Mean=4.85) and Göndelen Valley (Mean=4.79) are perceived to have high landscape value, while Muşali Behramşah Castle (Mean=4.81) stands out for its identity value. Additionally, a positive and significant relationship was found between the frequency of participation in nature-based activities and ecotourism attitude (r=0.46; p<0.001). Conclusion: The results showed that ecotourism is not only an activity that supports environmental sustainability; it also offers significant potential in terms of preserving cultural values, strengthening social belonging, and promoting local economic development