Yaprak lahana (Brassica oleracea L. var. acephala) Yapraklarının Fitokimyasal İçeriği ve Antioksidan Aktivitenin Mevsimsel Değişimi
Öz
Yaprak lahana (Brassica oleracea L. var. acephala), antioksidan ve fitokimyasal özellikleri ile birçok kanser türünün ve kalp hastalığı riskinin azaltılmasına yardımcı olmaktadır. Bu çalışmada, bir Akdeniz bitkisi olmasına rağmen Karadeniz bölgesine has olarak bilinen yaprak lahananın yapraklarındaki doğal glukozinolat, toplam fenolik ve flavonoid içerik, antioksidan aktivite ve yaprak ekstraktlarının yağ içeriği incelenmiştir. Kahramanmaraş koşullarında yetiştirilen yaprak lahana yaprakları 28 Kasım 2014’den başlayarak 24 Mart 2015’e kadar iki hafta aralıklarla toplanmış, liyofilizatörde kurutulmuş ve metanol ile ekstrakte edilmiştir. HPLC analizleri sonucunda bitkide doğal glukozinolatlardan sinigrin, progoitrin, epiprogoitrin, glukonapin, glukoerusin, glukobrassisin olmak üzere altı farklı glukozinolat farklı miktarlarda belirlenmiştir. Yaprak lahana yapraklarından elde edilen yağda yapılan GC-MS analizi sonucunda 33 farklı yağ asidi belirlenmiş, bu yağ asitleri içinden en yüksek oranda bulunanları sırasıyla trikosanoik asit (%28.25), cis-11-eikosanoik asit (%24.01), linoleik asit (%10.13), palmitik asit (%9.35) ve bütirik asit (%7.76) olmuştur. Yaprak lahana yapraklarının antioksidan kapasitesi Ocak ayının sonuna kadar artmış, daha sonra düşüşe geçmiştir. Bu tarihlerdeki sıcaklıklar ise Ocak ayına kadar düşmüş, bu aydan sonra yükselmeye başlamıştır. Bu tarihler arasında toplanan kurutulmuş bitki yapraklarının toplam fenolik madde değeri 7.32-11.63 mg GAE g-1, toplam flavonoid miktarı 2.01-3.96 µg QE g-1, FRAP değeri 13.43-29-77 µg AAE g-1 ve DPPH %’ın IC50 değeri 1.31-1.91 mg dw g-1 arasında bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
References
- Aberoumand, A., and S.S. Deokule. 2009. Studies on nutritional values of some wild edible plants from Iran and India. Pakistan Journal of Nutrition, 8(1): 26-31.
- Adachi, K., Tamai, H. and M. Sadai. 1989. U.S. Patent No. 4,874,791. Washington, DC: U.S. Patent and Trademark Office.
- Agarwal, A., Raj, N. and N. Chaturvedi. 2017. A Comparative Study on Proximate and Antioxidant Activity of Brassica oleracea (Kale) and Spinacea oleracea (Spinach) Leaves. International Journal of Advanced Research in Biological Sciences, 4(4): 22-29.
- Akdaş, Z. Z. and E. Bakkalbaşı. 2017. Influence of different cooking methods on color, bioactive compounds, and antioxidant activity of kale. International Journal of Food Properties, 20(4): 877-887.
- Alibas, I. 2009. Microwave, vacuum, and air drying characteristics of collard leaves. Drying Technology, 27(11): 1266-1273.
- Asif, M. 2011. Health effects of omega-3, 6, 9 fatty acids: Perilla frutescens is a good example of plant oils. Oriental Pharmacy & Experimental Medicine, 11(1): 51-59.
- Ayaz, F. A., Glew, R. H., Millson, M., Huang, H. S., Chuang, L. T., Sanz, C. and S. Hayırlıoglu-Ayaz. 2006. Nutrient contents of kale (Brassica oleraceae L. var. acephala DC.). Food Chemistry, 96(4): 572-579.
- Balkaya, A., Yanmaz, R., Okumuş, A., Demir, E. and A. Ergün. 2004. Karadeniz Bölgesindeki Yaprak Lahana Gen Kaynaklarının Toplanması, Karakterizasyonu ve Değerlendirilmesi. Tübitak Projesi Sonuç Raporu, Proje No: TOGTAG-2826.
- Balkaya, A. and R.Yanmaz. 2005. Promising kale (Brassica oleracea var. acephala) populations from Black Sea region, Turkey. New Zealand Journal of Crop and Horticultural Science, 33(1): 1-7.
- Brand-Williams, W., Cuvelier, M. E. and C.L.W.T. Berset. 1995. Use of a free radical method to evaluate antioxidant activity. LWT-Food Science Technology, 28(1): 25-30.