Teksel Seleksiyon Yoluyla Elde Edilen Börülce (Vigna unguiculata L. Walp) Genotiplerinin Agronomik Özelliklerinin Belirlenmesi
Abstract
Amaç: Çiftçiler tarafından, tüketici tercihleri göz önünde bulundurularak yapılan seleksiyonlar börülce populasyonları arasında morfolojik yönden varyabilitenin oluşmasını sağlamıştır. Börülce genotiplerinin genetik çeşitliliğinin belirlenmesi ve genotipler arasındaki ilişkilerin ortaya konması gen havuzunun agromorfolojik karakterlerinin tespiti bakımından oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı Türkiye’nin farklı lokasyonlarından toplanmış börülce populasyonlarından teksel seleksiyon ile elde edilen börülce genotiplerinin agronomik özelliklerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Seleksiyon yoluyla elde edilen toplam 15 börülce genotipi çiçeklenme özellikleri, bakla özellikleri, verim ve verim komponentleri yönünden değerlendirilmiş, mevcut gen havuzunda yer alan genotipler ile yetiştiriciliği devam eden çeşitler karşılaştırılmıştır. Bulgular: Börülcenin bakla özellikleri üretici ve tüketiciler açısından en önemli kalite parametresi iken incelenen genotiplerin bakla uzunluğu 12.9-16.6 cm, bakla genişliği 5.1-6.2 mm, bakla çapı 6-7 mm, bakla ağırlığı 2.9-3.9 g, 1000 tohum ağırlığı 120-250.3 g, bakla kuru madde miktarı 12.3-15.3% olarak belirlenmiştir. Verim değerleri 235.5-832.4 kg/da arasında yer alırken en yüksek verim BC 31 genotipinden elde edilmiştir.
Sonuç: Elde edilen sonuçlar agronomik özellikler arasında yüksek varyabilite olduğunu gösterirken, istenen tüketim kalitesine sahip ve üstün verimli genotiplerin yerel börülce genotipleri arasındaki genotipik farklıklar kullanılarak elde edilebileceğini ortaya koymaktadır.Keywords
References
- Adewale, B.D., O.O. Adeigbe, C.O. Aremu. 2011. Genetic distance and diversity among some cowpea (Vigna unguiculata (L.) Walp.) genotypes. International Journal of Research in Plant Science 1(2): 9-14.
- Aremu, C.O., O.J. Ariyo, B.D. Adewale. 2007. Assessment of selection techniques in genotype X environment interaction in cowpea (Vigna unguiculata (L.) walp.) African Journal of Agricultural Research 2(8): 352-355.
- Başaran, U., I, Ayan, Z. Acar, H. Mut, O.O. Aşçı. 2011. Seed yield and agronomic parameters of cowpea (Vigna unguiculata (L.) Walp.) genotypes grown in the Black Sea Region of Turkey. African Journal of Biotechnology 10: 13461–13464.
- Bozokalfa, M.K., T. Kaygısız Aşçıoğul, D. Eşiyok. 2017. Genetic diversity of farmer-preferred cowpea (Vigna unguiculata L. Walp) landraces in Turkey and evaluation of their relationships based on agromorphological traits. Genetika 47(3): 935-957.
- Ceylan, A., H. Sepetoğlu. 1980. Farklı kökenli börülcelerin (Vigna sinensis Endi) Bornova ekolojik koşullarında bazı agronomik özelliklerinin saptanması üzerine araştırma, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No: 387 İzmir.
- Ceylan, A., H. Sepetoğlu. 1983. Börülce (Vigna unguiculata (L.) Walp.) çeşit-ekim zamanı üzerinde araştırma. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 20(1): 25-40.
- Davis, D. W., E. A. Oelke, E. S. Oplinger, J. D. Doll, C. V. Hanson, D. H. Putnam. 1991. Cowpea, Alternative field crops manual. University of Wisconsin Cooperative Extension Service, Co-operative Extension, University of Minnesota, Center for Alternative Plant and Animal Products. Minnesota Extension Service.
- Ehlers, J.D. E. Hall. 1997. Cowpea (Vigna unguiculata (L.) Walp.) Field Crops Research 53: 187-204.
- Eşiyok, D., M.K. Bozokalfa, T. Kaygısız Aşçıoğul. 2011. Türkiye’nin farklı bölgelerinden toplanmış yerel börülce (Vigna unguiculata (L.) Walp.) genotiplerinin agro-morfolojik karakterizasyonu 9. Ulusal Sebze Tarımı Sempozyumu 12-14 Eylül 2012 Konya.
- Fang, J., C.T. Chao, A. Robert, J.D. Ehler. 2007. Genetic diversity of cowpea (Vigna unguilata (L.) Walp.) in four West African and USA breeding programs determined by AFLP analysis. Genetic Resources and Crop Evolution 54: 1197-1209.