Ekmeklik Buğdayda Sulu Koşullarda Verim ve Kalite İçin Seleksiyon Üzerine Genotip x Lokasyon İnteraksiyonunun Etkisi
Öz
Ekmeklik buğdayda sulu koşullarda yapılacak seleksiyon üzerine genotip x lokasyon interaksiyonun etkisini belirlemek amacıyla 24 ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) genotipi 2004-2005 üretim döneminde İzmir ili Bornova lokasyonunda kuru koşullarda ve Aydın lokasyonunda sulu koşullarda yürütülen iki denemede bazı verim ve kalite özellikleri yönünden değerlendirilmiştir. Lokasyonlar üzerinden birleştirilmiş varyans analizleri tane verimi ve başakta tane sayısı dışındaki özellikler için genotip x lokasyon (sulama) interaksiyonunun önemli olduğunu göstermiştir. m2’de başak sayısı, sedimantasyon değeri ve düşme sayısı bakımından genotipik varyanstan daha büyük genotip x lokasyon interaksiyonu varyans tahminleri elde edilmiştir. Her özellik için sulu koşullardaki (Aydın lokasyonu) verilerin kullanıldığı lokasyon içi varyans öğeleri analizine göre diğerlerine oranla düşme sayısı ve sedimentasyon değeri için daha yüksek; birleştirilmiş analizde genotip x lokasyon interaksiyonu varyansları görece az olan tane verimi ve protein oranı için de daha düşük genetik ilerleme değerleri tahmin edilmiştir. İncelenen buğday populasyonunda verim ve kalite için sulu koşullarda yapılacak bir seleksiyondan beklenen genetik kazançların belirli bir kısmının eş zamanlı olarak sağlanabileceği sonucuna varılmıştır
Anahtar Kelimeler
Ekmeklik buğday, genotip x lokasyon interaksiyonu, sulu koşullar, verim ve kalite, genetik ilerleme
References
- Akdemir, H., A. Gürel ve B. İzci, 2003. Pamuk eğitim Semineri, İzmir.
- Akıncı, C., M. Yıldırım ve N. Sönmez, 2001. Diyarbakır sulu koşullarına uygun ekmeklik buğday çeşit ve hatlarının belirlenmesi, S. 69-74. Türkiye 4. Tarla Bitkileri Kongresi (17-21 Eylül 2001, Tekirdağ) Bildirileri (Cilt I).
- Atlin, G.N. and K.J. Frey, 1990. Selecting oat lines for yield in low-productivity environments. Crop Sci., 30: 556-561.
- Aydemir, T., A. Barut, K. Yılmaz ve N. Sezer, 2001. 2001 Yılı milli çeşit listesinde yer alan ekmeklik buğdayların bölgeler bazında verim ve kalite yönünden irdelenmesi, S. 37-45. Türkiye 4. Tarla Bitkileri Kongresi (17-21 Eylül 2001, Tekirdağ) Bildirileri (Cilt I).
- Baker, R.J., V.M. Bendelow and M.L. Kaufmann, 1968. Inheritance of and interrelationships among yield and several quality traits in common wheat. Crop Sci., 8: 725-728.
- Benziger, M., F.J. Bertan and H.R. Lafitte, 1997. Efficiency of high-nitrogen selection environments for improving maize for low-nitrogen target environments. Crop Sci., 37: 1103-1109.
- Bhatt, G.M. and N. F. Derera, 1975. Genotype x environment interactions for heritabilities, and correlations among quality traits in wheat. Euphytica, 24: 597- 604.
- Boerma, H.R. and R.L. Cooper, 1975. Effectiveness of early-generation yield selection of heterogeneous lines in soybeans. Crop Sci., 15: 313-315.
- Calhoun, D.S., G. Gebeyehou, A. Miranda, S. Rajaram and M. Van. Ginkel, 1994. Choosing evaluation environments to increase wheat grain yield under drought conditions. Crop Sci., 34: 673-678.
- Carter, Jr. T.E., and H. R. Boerma, 1979. Implications of genotype x planting date and row spacing interactions in double-cropped soybean cultivar development. Crop Sci., 19: 607-610