Topraksız Çilek Yetiştiriciliğinde Fide Tipi ve Yetiştirme Ortamının Meyve Kalitesi Üzerine Etkileri
Öz
B u çalışmada, örtüaltında topraksız çilek (Fragaria×ananassa Duch.) yetiştiriciliğinde, değişik fide tipleri ile yetiştirme ortamlarının meyve kalite kriterleri (meyve iç ve dış renk L, C ve H; kaliksin kopma durumu, meyve eni, meyve boyu, meyve eti sertliği, SÇKM, asit, C vitamini ve pH) üzerine etkileri incelenmiştir. Denemede fide tipi olarak, tüplü fide ile frigo fide; yetiştirme ortamı olarak ise torf (T), perlit (P), Hindistan cevizi torfu (H), volkanik tüf (V) ve bunların karışımları denenmiştir. Araştırma sonucunda, deneme yıllarına ve yetiştirme ortamlarına göre değişmekle beraber, meyve dış rengi L değeri 25.69 ile 32.36; C değeri 28.36 ile 41.63; H değeri 1.35 ile 2.33; meyve iç rengi L değeri ise 41.28 ile 53.03; C değeri 39.16 ile 49.35 ve H değeri 0.93 ile 1.24 arasında değişim göstermiştir. Frigo fidede kaliksin kopma direnci, meyve eti sertliği, meyve eni ve boyu, SÇKM değerleri, tüplü fideden daha yüksek belirlenmiştir. Titre edilebilir asitlik, C vitamini ve pH değerleri bakımından fide tipleri arasında çok büyük farklılıklar saptanmamıştır. Denemede ayrıca kaliksin kopma direnci ile meyve eti sertliği bakımından yetiştirme ortamları arasında farklılık belirlenmemiştir. Ortalama meyve boyu, meyve eni ve SÇKM değerleri ise en yüksek H+V ortamında belirlenirken, en düşük V ve P ortamlarında saptanmıştır. Titre edilebilir asitlik, C vitamini ve pH miktarı ise yetiştirme ortamlarına göre büyük farklılıklar göstermemiştir. 2006-2007 deneme yılında, meyve eti sertliği ile SÇKM arasında negatif yönde ve SÇKM ile C vitamini arasında ise pozitif yönde bir korelasyon belirlenmiştir. 2007-2008 deneme yılında ise sadece SÇKM ile titre edilebilir asitlik arasında negatif yönde bir korelasyon saptanmıştır. Araştırma sonucunda fide tipi bakımından frigo fidenin, yetiştirme ortamı bakımında ise H ve H+V ortamlarının avantajlı olduğu belirlenmiştir
Anahtar Kelimeler
References
- Adak, N. 2009. Topraksız kültürde yetiştirilen çileklerin verim ve kalitesi üzerine değişik yetiştirme ortamlarının etkileri. Doktora Tezi, Ağustos 2009, 232 sayfa.
- Barkham, J.P. 1993. For peat´s sake: conservation or exploitation? Biodiv. Conserv. 2, 556–566.
- Benton, J.J. 2004. Hydroponics: a Practical Guide for the Soilless Grower. 2 nd ed. CRC Press, Boca Raton, FL, USA.
- Cantliffe, D.J., J.Z. Castellanos and A.V. Paranjpe. 2008. Yield and
- quality of greenhouse grown strawberries as affected by
- nitrogen level in coco coir and pine bark media.
- Proc.Fla.State Hort Soc., 120:157-161.
- Çincaner, T. 1999. Farklı ekolojilerin bazı gün nötr ve kısa gün çilek çeşitlerinde çiçek tozu, meyve verim ve kalite kriterleri üzerine etkileri. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Adana, Yüksek Lisans Tezi, 105ss.
- Çolak, A. 2000. Bazı çilek çeşitlerinde farklı ortamların verim ve kaliteye etkisi. KSÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Bölümü, Kahramanmaraş, Yüksek Lisans Tezi, 74 ss.
- Dijkstra, J., J. De Bruijn, A. Scholtens and J.M. Wijsmuller. 1993. Effects of planting distance and peat volume on strawberry production in bag and bucket culture. Acta Horticulture, 348:180–184.