Samsun ili tarım işletmelerinin sigortalanabilir risklerinin belirlenmesi ve tarım sigortası yaptırma durumu
Öz
Amaç: Samsun ilindeki çiftçilerin riske karşı tutumlarını ortaya koymak, karşılaşılan riskleri belirlemek, karşılaşılan risklerin sigortalanabilir olup olmadığını ortaya koymak, işletme tipleri itibariyle sigortalılık oranını tespit etmek ve tarım sigortası yaptıran ve yaptırmayan işletmeleri sosyo-ekonomik özellikler açısından karşılaştırmak amaçlanmıştır.
Materyal ve Yöntem: Araştırma verileri 223 işletmeden anket yoluyla elde edilmiştir. Riske karşı tutumlarının belirlenmesinde von Neumann-Morgenstern (N-M) modelinden yararlanılmıştır. Riske karşı olma dereceleri Arrow-Pratt mutlak risk karşıtlığı katsayısı ile saptanmıştır. Riskin sigortalanabilirliği karşılaşma sıklıkları ve oluşan kayıp miktarları dikkate alınarak belirlenmiştir.
Araştırma Bulguları: Yöneticilerin %78’i riskten kaçınmaktadır. İhtisaslaşmış hayvancılık ve arıcılık işletmeleri en büyük işletme riskine sahiptir. İşletmelerin %72.6’sı sigortalanabilir riske sahiptir. Sigortalanabilir riske sahip olup, sigorta yaptırmayan hayvancılık, örtüaltı ve arıcılık işletmelerinin tarımsal geliri, sigorta yaptıranlara göre daha düşüktür. Sigortalanabilir riske sahip olan ve sigorta yaptırmayan işletmelerin sigorta yaptırabilecek düzeyde geliri elde edeceği yeterli işletme büyüklüğüne sahip olmadıkları saptanmıştır.
Sonuç: Tarım sigortası yaptırma oranını artırmak için kamu ve özel sektörün işletme büyüklüğünü ve geliri artırmak için ortak eylem planı oluşturması önerilmektedir. Ayrıca temel risk analizi konuları ile sigortalanabilir risk kavramına odaklanmış eğitimlerin düzenlenmesi ve sigorta şirketlerinde/kamuda çalışan uzmanlar ile karar alıcıların bu eğitimlere katılması yararlı olacaktır.
Anahtar Kelimeler
Riske karşı tutum , risk karşıtlığı , sigortalanabilir risk , tarım sigortası
References
- Akçaöz, H. ve B. Özkan, 2005. Determining risk sources and strategies among farmers of contrasting risk awareness: a case study for Çukurova region of Turkey. Journal of Arid Environments, 62, 661-675.
- Arrow, K.J. 1964. The role of securities in the optimal allocation of risk bearing. The Review of Economic Studies, 31, 91-96.
- Aslan, A., S. Atay, & M. Paksoy, 2012. “Malatya ilinde bitkisel ürün sigortaları uygulamalarına çiftçilerin yaklaşımı, 1156-1160” 10. Tarım Ekonomisi Kongresi. 5-7 Eylül 2012, Konya.
- Aydoğan, M., N. Topçu, G. Özyazıcı, & V. Ceyhan, 2013. “Samsun ili meyve üreticilerinin tarım sigortalarına eğilimlerinin belirlenmesi, 145-158” İç Anadolu Bölgesi Birinci Tarım ve Gıda Kongresi. 2-4 Ekim, Niğde.
- Bharati, R.C., N.K. Azad, K.M., Singh, S. Chakraborti, N. Chandra, & S.P. Singh, 2014. Factors affecting adoption of crop ınsurance in bihar. Journal of Agri Search 1(2): 102-107.
- Binici, T., A. Koç, C.R. Zulauf, & A. Bayaner, 2003. Risk attitudes of farmers in terms of risk aversion: a case study of lower seyhan plain farmers in Adana province. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 27, 305-312.
- Binswanger, H.P. 1980. Attitudes toward Risk: Experimental measurement in rural India. American Journal of Agricultural Economics, 62(3): 395-407.
- Bozoğlu M., V. Ceyhan & H.A. Cinemre, 2001. Tonya ı̇lçesinde süt ı̇şletmelerinin ekonomik yapısı ve karşılaştıkları riskler: risk ölçümü ve uygun risk yönetim stratejileri. Ziraat Odaları Birliği Yayın No: 228, Ankara.
- Ceyhan, V., H.A. Cinemre, & K. Demiryürek, 1996. Samsun ili terme ilçesinde çiftçilerin risk davranışlarının belirlenmesi. OMÜ Araştırma Serisi, 3, 45-53.
- Çevrimli, M.B. & E. Sakarya, 2017. Tarsim Arılı Kovan Sigortası Uygulamaları; TR32 Bölgesi Örneği. Mehmet Akif Ersoy Universitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(1):1-10.