Deneysel Araştırmalarda STEM Eğilimi

Öz

Bu çalışma ile STEM yaklaşımını konu alan deneysel araştırmalar farklı açılardan incelenerek STEM yaklaşımı üzerine gerçekleştirilen deneysel araştırmaların eğiliminin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, içerik analizinden yararlanılmıştır. Bu çalışmaya dahil edilmesi amacı ile YÖK Ulusal Tez Merkezi, ULAKBİM ve Google Akademik veri tabanlarından “STEM” ve “FeTeMM” anahtar kelimeleri kullanılarak STEM’e yönelik gerçekleştirilen araştırmalara ulaşılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi ile incelenmiştir. Bu incelemelerin sonucunda STEM’e yönelik gerçekleştirilen deneysel araştırmaların 2018 yılında yoğunlaştığı ve yapılan çalışmaların çoğunlukla yüksek lisans tezi olduğu bunu sırasıyla makale ve doktora tezlerinin izlediği belirlenmiştir. Büyük bir bölümü ortaokul öğrencileri ile gerçekleştirilen bu deneysel araştırmalarda akademik başarı, problem çözme beceri/algı ve yansıtıcı düşünme, derse yönelik tutum ve bilimsel süreç becerileri bağımlı değişken olarak sıklıkla ele alınmıştır. Araştırmaların büyük bir çoğunluğunun kontrol gruplu deneysel çalışmalardan oluştuğu görülürken tek denekli araştırmaya yalnızca bir kez rastlanmıştır. Deneysel çalışmalarda uygulamaların çoğunlukla 1-5 hafta ile 6-10 haftalık süreler içerisinde gerçekleştirildiği görülmüştür. İncelenen araştırmaların yaklaşık yarısının karma araştırma yöntemi kullanılarak geri kalanların ise sadece nicel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Karma araştırma yöntemlerinden ise gömülü desenin (iç içe desen) yoğunlukla kullanıldığı görülmüştür. Tüm bölgelerde yürütülmüş olan STEM’e yönelik deneysel araştırmaların İstanbul İli’nde çoğunlukta olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• STEM,Deneysel Araştırmalar,içerik analizi

STEM Tendency in Experimental Researches

Abstract

In this study, the experimental researches about STEM are examined from different perspectives and it is aimed to determine the tendency of experimental researches on STEM. For this purpose, content analysis was utilized. For the purpose of inclusion in this study, researches were conducted  by using “STEM” and “FeTeMM" keywords from National Thesis Center of Council of Higher Education (CHE), ULAKBIM (Turkish academic network and information centre) and Google Scholar databases. The data were analyzed by content analysis. As a result of these investigations, it was determined that the experimental researches conducted for STEM were concentrated in 2018 and the studies were mostly master's thesis followed by articles and doctoral theses respectively. Academic success, problem solving skills / perception and reflective thinking, attitudes towards the course and scientific process skills are frequently considered as dependent variables in these experimental studies, which are mostly conducted with secondary school students. While the majority of the studies consisted of experimental studies with control groups, the single-subject study was found only once. In experimental studies, it was observed that the applications were mostly performed within 1-5 weeks and 6-10 weeks. It was determined that approximately half of the researches were conducted by using mixed research method and the rest of the researches were conducted by using only quantitative research method. It has been determined that the experimental researches for STEM conducted in all regions are in the majority in Istanbul.

Keywords

• STEM,Experimental Research,content analysis

References

1. Acar, D. (2018). FeTeMM eğitiminin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin akademik başarı, eleştirel düşünme ve problem çözme becerisi üzerine etkisi (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
2. Akar, H. (2019). Fen, teknoloji, mühendislik ve matematik (FeTeMM) temelli etkinliklerin 5. sınıf öğrencilerinin madde ve değişim ünitesindeki kavramları günlük yaşamla ilişkilendirmelerine etkisi (Yüksek lisans tezi). Aksaray Üniversitesi, Aksaray.
3. Akçay, S. (2018). Robotik FeTeMM uygulamalarının fen bilgisi öğretmen adaylarının akademik başarısı, bilimsel süreç becerileri ve motivasyonları üzerine etkileri (Yüksek lisans tezi). Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Muğla.
4. Akçay, B. (2019). STEM etkinliklerinin anaokulunu devam eden 6 yaş çocukların problem çözme becerilerine etkisi (Yüksek lisans tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
5. Akın, V. (2019). FeTeMM uygulamalarının 7. sınıf öğrencilerinin FeTeMM’e yönelik tutumlarına, bilimsel süreç becerilerine ve meslek seçimlerine etkisi (Yüksek lisans tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyonkarakisar.
6. Alan, B. (2017). Fen bilgisi öğretmen adaylarının bütünleşik öğretmenlik bilgilerinin desteklenmesi: STEM uygulamalarına hazırlama eğitimi (Yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi, Elazığ.
7. Alıcı, M. (2018). Probleme dayalı öğrenme ortamında STEM eğitiminin tutum, kariyer algı ve meslek ilgisine etkisi ve öğrenci görüşleri (Yüksek lisans tezi). Kırıkkale Üniversitesi, Kırıkkale.
8. Altaş, S. (2018). STEM eğitimi yaklaşımının sınıf öğretmeni adaylarının mühendislik tasarım süreçlerine, mühendislik ve teknoloji algılarına etkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Muş Alparslan Üniversitesi, Muş.

9. Arslan, Ö. (2018). Fen, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) uygulamalarının farklı bağlamlı değişkenler üzerinden incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Muş Alparslan Üniversitesi, Muş.
10. Aslan-Tutak, F., Akaygun, S., & Tezsezen, S. (2017). İşbirlikli FeTeMM (Fen, Teknoloji, Mühendislik, Matematik) eğitimi uygulaması: Kimya ve matematik öğretmen adaylarının FeTeMM farkındalıklarının incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(4), 794-816.
11. Asığığan, S. İ. (2019). Oyunlaştırılmış STEM uygulamalarının öğrencilerin içsel motivasyon düzeyleri, eleştirel düşünme eğilimi ve problem çözme becerisi algıları üzerine etkisi (Yüksek lisans tezi). Bahçeşehir Üniversitesi.
12. Aygen, M. B. (2018). Fen bilgisi öğretmen adaylarının bütünleşik öğretmenlik bilgilerinin desteklenmesine yönelik STEM uygulamaları (Yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi, Elazığ.
13. Ayverdi, L. (2018). Özel yetenekli öğrencilerin fen eğitiminde teknoloji, mühendislik ve matematiğin kullanımı: FeTeMM yaklaşımı (Doktora tezi). Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir.
14. Bal, E. (2018). FeTeMM (Fen, teknoloji, mühendislik, matematik) etkinliklerinin 48-72 aylık okul öncesi çocuklarının bilimsel süreç ve problem çözme becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
15. Baydar, Z. (2018). Elektrik enerjisi ünitesinin FeTeMM ve argümantasyona dayalı işlenmesinin öğrencilerin yaratıcılık, tutum, beceri ve öğretim hakkındaki görüşlerine etkisi ( Yüksek lisans tezi ). Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.
16. Becker, K., & Park, K. (2011). Effects of integrative approaches among science, technology, engineering, and mathematics (STEM) subjects on students' learning: A preliminary meta-analysis. Journal of STEM Education: Innovations & Research, 12.
17. Belek, F. (2018). FeTeMM etkinliklerinin, fen bilgisi öğretmen adaylarının öz- yeterlilik inançlarına, FeTeMM eğitim yaklaşımına ve fen öğretimine yönelik düşüncelerine etkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
18. Biçer, A. (2019). STEM yaklaşımına dayalı elektrik devre elemanları konusu öğretiminin 5. sınıf özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin akademik başarılarına ve kalıcılığına etkisi (Yüksek lisans tezi ). Aksaray Üniversitesi, Aksaray.
19. Bilekyiğit, Y. (2018). Biyoloji dersinde STEM etkinliğinin mesleki ve teknik Anadolu lisesi öğrencilerinin akademik başarılarına ve kariyer ilgilerine etkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi, Karaman.
20. Büyükdede, M. (2018). İş- enerji ve itme- momentum konularına yönelik FeTeMM etkinliklerinin akademik başarı ve kavramsal anlama düzeyi üzerine etkisi (Yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
21. Ceylan, S. (2014). Ortaokul fen bilimleri dersindeki asitler ve bazlar konusunda fen, teknoloji, mühendislik ve matematik (FeTeMM) yaklaşımı ile öğretim tasarımı hazırlanmasına yönelik bir çalışma (Yüksek lisans tezi). Uludağ Üniversitesi, Bursa.
22. Çakır, R. ve Ozan, C. E. (2018). FeTeMM etkinliklerinin 7. sınıf öğrencilerinin akademik başarı, yansıtıcı düşünme becerileri ve motivasyonlarına etkisi. Gazi University Journal of Gazi Educational Faculty (GUJGEF), 38(3), 1077-1100.
23. Çakır, Z. (2018).Montessori yaklaşım temelli STEM etkinliklerinin okul öncesi öğretmen adayları üzerindeki etkilerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Erzincan Binali Yıldırım üniversitesi, Erzincan.
24. Çalışıcı, S. (2018). FeTeMM uygulamalarının 8. Sınıf öğrencilerinin çevresel tutumlarına, bilimsel yaratıcılıklarına, problem çözme becerilerine ve fen başarılarına etkisi (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
25. Çevik, M. (2018). Impacts of the project based (pbl) science, technology, engineering and mathematics (stem) education on academic achievement and career ınterests of vocational high school students. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 8(2), 281-306.
26. Çimentepe, E. (2019). STEM etkinliklerinin akademik başarı, bilimsel süreç becerlileri ve bilgisayarca düşünme becerilerine etkisi (Yüksek lisans tezi). Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Niğde.
27. Damar, A., Durmaz, C. ve Önder, İ. (2017). Ortaokul öğrencilerinin FeTeMM uygulamalarına yönelik tutumları ve bu uygulamalara ilişkin görüşleri. Journal of Multidisciplinary Studies in Education , 1(1), 47-65.
28. Daymaz, B. (2019). Bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) etkinliklerinin 7. sınıf öğrencilerinin matematik başarı, motivasyon ve STEM kariyer alanlarına etkisi (Yüksek lisans tezi ). Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.
29. Dedetürk, A. (2018). 6. sınıf ses konusunda FeTeMM yaklaşımı ile öğretim etkinliklerinin geliştirilmesi, uygulanması ve başarıya etkisinin araştırılması (Yüksek lisans tezi). Erciyes Üniversitesi, Kayseri.
30. Doğanay, K. (2018). Probleme dayalı STEM etkinlikleriyle gerçekleştirilen bilim fuarlarının ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersi akademik başarılarına ve fen tutumlarına etkisi (Yüksek lisans tezi). Kastamonu Üniversitesi, Kastamonu.
31. Dugger, W. E. (2010, December). Evolution of STEM in the United States. In the 6th Biennial International Conference on Technology Education Research’nda sunulmuş bildiri, Gold Coast, Queensland, Australia.
32. Dumanoğlu, F. (2018). Fen, teknoloji, mühendislik ve matematik uygulamalarının yedinci sınıf öğrencilerinin akademik başarısına ve tutumlarına etkisi (Yüksek lisans tezi). İstanbul üniversitesi, İstanbul.
33. Durmaz, B. (2018). Aynalar konusunun öğretiminde FeTeMM yaklaşımının öğrencilerin beceri, tutum, yaratıcılık ve öğretim hakkındaki görüşlerine etkisi (Yüksek lisans tezi). Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.
34. Duygu, E. (2018). Simülasyon tabanlı sorgulayıcı öğrenme ortamında FeTeMM eğitiminin bilimsel süreç becerileri ve FeTeMM farkındalıklarına etkisi (Yüksek lisans tezi). Kırıkkale Üniversitesi, Kırıkkale.
35. Eroğlu, S. (2018). Atom ve periyodik sistem ünitesindeki STEM uygulamalarının akademik başarı, bilimsel yaratıcılık ve bilimin doğasına yönelik düşünceler üzerine etkisi (Doktora tezi). Erciyez üniversitesi, Kayseri.
36. Eroğlu, S., ve Bektaş, O. (2016). STEM eğitimi almış fen bilimleri öğretmenlerinin stem temelli ders etkinlikleri hakkındaki görüşleri. Eğiitimde Nitel Araştırmalar Dergisi - Journal of Qualitative Research in Education, 4(3), 43-67. [Online] www.enadonline.com DOI :10.14689/issn.2148-2624.1.4c3s3m.
37. Ersoy, Z. (2018). İlkokullar için STEM programını uygulayan okulöncesi ve sınıf öğretmenlerinin STEM öğretimi özyeterliliklerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Bahçeşehir Üniversitesi.
38. Flanders State of Art. (2018). STEM Framework for Flemish Schools Principles and Objectives. https://onderwijs.vlaanderen.be/sites/default/files/atoms/files/STEMkader%20%28Engels%29.pdf
39. Furner, J. M., & Kumar, D. D. (2007). The mathematics and science integration argument: a stand for teacher education. Eurasia journal of mathematics, science & technology education, 3(3).
40. Gazibeyoğlu, T. (2018). STEM uygulamalarının 7. sınıf öğrencilerinin kuvvet ve enerji ünitesindeki başarılarına ve fen bilimleri dersine karşı tutumlarına etkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Kastamonu üniversitesi, Kastamonu.
41. Gökbayrak, S. ve Karışan, D. (2017). STEM etkinliklerinin fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerilerine etkisi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(2), 63-84.
42. Gülhan, F. (2016). Fen- teknoloji- mühendislik- matematik entegrasyonunun (STEM) 5. sınıf öğrencilerinin algı, tutum, kavramsal anlama ve bilimsel yaratıcılıklarına etkisi (Doktora tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
43. Gülhan, F. ve Şahin, F. (2018). STEAM (STEM+sanat) etkinliklerinin 7. sınıf öğrencilerinin akademik başarı, STEAM tutum ve bilimsel yaratıcılıklarına etkisi. International Journal of Human Sciences, 15 (3), 1675- 1699.
44. Gülhan, F. ve Şahin, F. (2016). Fen-teknoloji-mühendislik-matematik entegrasyonunun (STEM) 5. sınıf öğrencilerinin kavramsal anlamalarına ve mesleklerle ilgili görüşlerine etkisi.Pegem Atıf İndeksi, 283-302.
45. Güven, Ç.,Selvi, M. ve Benzer, S. (2018). 7e öğrenme modeli merkezli stem etkinliğine dayalı öğretim uygulamalarının akademik başarıya etkisi . Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(STEMES’18) 73-80 .
46. Hangün, M. E. (2019). Robot programlama eğitiminin öğrencilerin matematik başarısına, matematik kaygısına, programlama özyeterliliğine ve STEM tutumuna etkisi (Yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi, Elazığ.
47. Hiğde, H. (2018). Ortaokul7. sınıf öğrencileri için hazırlanan STEM etkinliklerinin farklı değişkenlere yönelik etkisinin incelenmesi (Doktora tezi). Aydın Adnan Menderes üniversitesi, Aydın.
48. İnce, K., Mısır, M. E., Küpeli, M. A. ve Fırat, A. (2018). 5. Sınıf fen bilimleri dersi yer kabuğunun gizemi ünitesinin öğretiminde STEM temelli yaklaşımın öğrencilerin problem çözme becerisi ve akademik başarısına etkisinin incelenmesi. Journal of STEAM Education Bilim, Teknoloji, Mühendislik, Matematik ve Sanat Eğitimi Dergisi, 1(1), 64- 78.
49. Irak, M. (2019). 5. Sınıf fen bilimleri dersi “ışığın yayılması” ünitesine yönelik STEM uygulamalarının akademik başarı ve STEM’e karşı tutum üzerine etkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.
50. Irkıçatal, Z. (2016). Fen, teknoloji, mühendislik ve matematik (FeTeMM) içerikli okul sonrası etkinliklerin öğrencilerin başarılarına ve FeTeMM algıları üzerine etkisi (Yüksek lisans tezi). Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
51. Karcı, M. (2018). 5. Sınıf elektrik ünitesinin öğretiminde kullanılan STEM etkinliklerine dayalı senaryo tabanlı öğrenme yaklaşımının (STÖY) öğrencilerin akademik başarı, STEM disiplinleine dayalı meslek seçmeye olan ilgisi ve fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarına olan etkisi (Yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.
52. Karışan, D. ve Yurdakul, Y. (2017). Mikroişlemci destekli fen-teknoloji-mühendislik matematik (stem) uygulamalarının 6. sınıf öğrencilerinin bu alanlara yönelik tutumlarına etkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(1), 37-52.
53. Kavak, T. (2019). STEM uygulamalarının 4. Sınıf öğrencilerinin fen ve teknolojiye yönelik tutumlarına, bilimsel süreç ve problem çözme becerilerine etkisi (Yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi, Elazığ.
54. Kaya, M. E. (2018). STEM uygulamalarının fen bilgisi öğretmen adayları öz düzenleme ve yaratıcılığına etkisi (Yüksek lisans tezi). Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Erzincan.
55. Keçeci, G., Alan, B. ve Kırbağ Zengin, F. (2017). 5. sınıf öğrencileriyle STEM eğitimi uygulamaları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) 18, Özel Sayı, 1-17.
56. Kayalar, a. (2018). Mobil teknolojiye dayalı FeTeMM uygulamalarının öğretmen adaylarının mühendislik tasarım becerilerine, sisten düşünme zekasına ve öğretmenlik özyeterliklerine etkisi (Yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
57. Koca, E. (2018). STEM yaklaşımı ile basınç konusunda bir öğretim modülünün geliştirilmesi ve uygulanabilirliğinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Aksaray Üniversitesi, Aksaray.
58. Kurtuluş, M. A. (2019). STEM etkinliklerinin öğrencilerin akademik başarılarına, problem çözme becerilerine, bilimsel yaratıcılıklarına, motivasyonalrına ve tutumlarına etkisi (Yüksek lisans tezi). Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi, Antalya.
59. Kuvaç, M. (2018). Fen, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) temelli çevre eğitimine yönelik öğretim tasarımının etkililiği (Doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
60. Lantz, H. B. (2009). Science, technology, engineering, and mathematics (STEM) education what form? What function. Report, CurrTech Integrations, Baltimore.
61. Macun, Y. (2019). Problem temelli STEM etkinliklerinin oran- orantı ve yüzdeler konularının öğretiminde 7. sınıf öğrencilerinin matematik başarılarına, tutumlarına ve görüşlerine etkisi (Yüksek lisans tezi). Erciyes Üniversitesi, Kayseri.
62. Milli Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü (MEB YEĞİTEK GM) (2016). STEM Eğitimi Raporu. http://yegitek.meb.gov.tr/www/meb-yegitek-genel-mudurlugu-stem fenteknolojimuhendislik- matematik-egitim-raporu-hazirladi/icerik/719 adresinden erişilmiştir (Erişim Tarihi: 08.10.2019).
63. Morrison, J. (2006). TIES STEM education monograph series, Attributes of STEM education. Baltimore, MD: TIES.
64. Nağaç, M. (2018). 6. Sınıflar fen bilimleri dersi madde ve ısı ünitesinin öğretiminde fen, teknoloji, mühendislik ve matematik (FeTeMM) eğitiminin öğrencilerin akademik başarısı ve problem çözme becerilerine etkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Hatay.
65. Neccar, D. (2019). Fen bilimleri dersinde STEM etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin başarısına, fene ilişkin tutumlarına ve STEM’E yönelik görüşlerine etkisi (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
66. Okulu, H. Z. (2019). STEM eğitimi kapsamında astronomi etkinliklerinin geliştirilmesi ve değerlendirilmesi (Doktora tezi). Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Muğla.
67. Öcal, S. (2018). Okul öncesi eğitime devam eden 60-66 ay çocuklarına yönelik geliştirilen STEM programının çocukların bilimsel süreç becerilerine etkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
68. Özçakır Sümen, Ö. (2018). Matematik dersinde uygulanan STEM etkinliklerinin sınıf öğretmeni adaylarının öğrenme ürünlerine etkileri (Doktora tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.
69. Özdemir, H. (2018). Meslek lisesi öğrencilerinin alanlarıyla ilgili mesleki matematik başarısını geliştirmeye yönelik STEM uygulamaları (Doktora tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi, Bursa.
70. Özdemir, M. (2010). Nitel veri analizi: Sosyal bilimlerde yöntembilim sorunsalı üzerine bir çalışma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 323-343.
71. Özkızılcık, M. (2018). Fen bilgisi öğretmen adaylarının FeTeMM’e yönelik bilişsel yapılarının problem çözme becerilerinin ve FeTeMM öğretimi yönelimlerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Uşak Üniversitesi, Uşak.
72. Öztürk, S. C. (2018). STEM eğitiminin fen bilgisi öğretmen adaylarının problem çözme ve eleştirel düşünme becerileri üzerine etkisi (Yüksek lisans tezi). Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Erzincan.
73. Pang, J., & Good, R. (2000). A review of the integration of science and mathematics: Implications for further research. School science and mathematics, 100(2), 73-82.
74. Pekbay, C. (2019). Fen teknoloji mühendislik ve matematik etkinliklerinin ortaokul öğrencileri üzerindeki etkileri (Doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
75. Salman Parlakay, E. (2017). FeTeMM (STEM) uygulamalarının beşinci sınıf öğrencilerinin sorgulayıcı öğrenmelerine, motivasyonlarına ve “canlılar dünyasını gezelim ve tanıyalım” ünitesindeki akademik başarılarına etkisi (Yüksek lisnas tezi). Mustafa Kemal Üniversitesi, Hatay.
76. Sarıcan, G. (2017). Bütünleşik STEM eğitiminin akademik başarıya, problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerisine ve öğrenmede kalıcılığa etkisi (Yüksek lisans tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
77. Şentürk, F. K. (2017). FeTeMM etkinliklerinin fen bilimleri dersindeki kavramsal anlama ve bilimsel yaratıcılık üzerindeki etkileri ve öğrenci görüşleri (Yüksek lisans tezi). Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Muğla.
78. Siew, N. M., Amir, N. ve Chong, C. L. (2015). The perceptions of pre-service and in-service teachers regarding a project-based STEM approach to teaching science. SpringerPlus, 4(8), 1-20.
79. Stohlmann, Micah; Moore, Tamara J.; and Roehrig, Gillian H. (2012) "Considerations for Teaching Integrated STEM Education," Journal of Pre-College Engineering Education Research (J-PEER): Vol. 2: Iss. 1, Article 4. https://doi.org/10.5703/1288284314653
80. Tabaru, G. (2019). İlkokul 4. sınıf öğrencilerine fen bilimleri dersinde uygulanan STEM temelli etkinliklerin çeşitli değişkenlere etkisi (Yüksek lisans tezi). Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Niğde.
81. Taştan Akdağ, F. (2017). STEM uygulamalarının öğrencilerin akademik başarı, bilimsel süreç ve yaşam becerileri üzerine etkisi (Doktora tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.
82. Toma, R. B., & Greca, I. M. (2018). The effect of integrative STEM instruction on elementary students’ attitudes toward science. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 14(4), 1383-1395.
83. Topsakal, İ. (2018). Probleme dayalı STEM eğitiminin öğrenme iklimlerine, eleştiriel düşünme eğilimlerine ve problem çözme becerilerine ilişkin algılarına etkisinin araştırılması (Yüksek lisans tezi). Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Erzincan.
84. Uğraş, M. ve Genç, Z. (2018). Investigating preschool teacher candidates' STEM teaching ıntention and the views about STEM education. Bartin Üniversitesi Egitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 724-744.
85. Uysal, E. (2018). Tasarım temelli FeTeMM (fen, teknoloji, matematik ve mühendislik) etkinliklerinin fen bilgisi öğretmen adaylarının bilgi düzeylerine bilimsel süreç becerilerine ve tutumlarına etkisi (Yüksek lisans tezi). Uşak Üniversitesi, Uşak.
86. Üçüncüoğlu, İ. (2018). Fen bilgisi öğretmen adaylarına yönelik STEM odaklı laboratuvar uygulamalarının tasarlanması ve etkililiğinin araştırılması (Yüksek lisans tezi). Sinop Üniversitesi, Sinop.
87. Üret, A. (2019). STEM eğitiminin anaokuluna devam eden 5 yaş çocuklarının yaratıcılık düzeylerine etkisi (Yüksek lisans tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
88. Yamak, H., Bulut, N. ve Dündar, S. (2014). 5. sınıf öğrencilerinin bilimsel süreç becerileri ile fene karşı tutumlarına FeTeMM etkinliklerinin etkisi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(2), 249-265.
89. Yasak, M. T. (2017). Tasarım temelli fen eğitiminde, fen, teknoloji, mühendislik ve matematik uygulamaları: basınç konusu örneği (Yüksek lisans tezi). Cumhuriyet Üniversitesi, Sivas.
90. Yazar, F. (2019). STEM yaklaşımının fen derslerine yansımasına yönelik bir uygulama: çocuk üniversitesi örneği (Yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi, Malatya.
91. Yıldırım, B. (2016). 7. sınıf fen bilimleri dersine entegre edilmiş fen teknoloji mühendislik matematik (STEM) uygulamaları ve tam öğrenmenin etkilerinin incelenmesi (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
92. Yıldırım, B. (2018). Bağlam temelli öğrenmeye uygun olarak hazırlanmış STEM uygulamalarının etkilerinin incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (36), 1-20.
93. Yıldırım, B. ve Altun, Y. (2015). STEM eğitim ve mühendislik uygulamalarının fen bilgisi laboratuar dersindeki etkilerinin incelenmesi. El-Cezerî Fen ve Mühendislik Dergisi,2 (2), 28-40.
94. Yıldırım, B., Şahin, E. ve Tabaru, G. (2017). The effect of stem practices on pre-service teachers’ beliefs on nature of science, their attitudes towards scientific research and constructivist approach. International Congress Of Eurasian Social Sciences (ICOESS) Özel Sayısı, 8 (28), LXVI-LXXIX.
95. Yıldırım, B. ve Türk, C. (2018). STEM uygulamalarının kız öğrencilerin STEM tutum ve mühendislik algılarına etkisi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 30, 842- 884.