Okul Öncesi Dönemde Okuma Yazma Öğretimi: Öğretmen Görüşleri

Necdet Taşkın [1] , Ramazan Sak [2] , İkbal Şahin Sak [3]

661 1077

AMAÇ: Çocukları ilkokula hazırlamak, okul öncesi eğitimin amaçlarından biridir. Bu hazırlık sürecinde, çocukların çeşitli gelişimsel özellikleri kazanması beklenmekte, okuma yazmaya hazırlık becerileri desteklenmektedir. Ancak, çocuğun okuma yazmayı ne zaman öğrenmesi gerektiği tartışılan bir konudur. Özellikle, 4+4+4 eğitim sistemi ile çocuğun okula başlama yaşı ve okuma yazma öğrenmesi için en ideal yaşın ne olduğu veya okul öncesi eğitim döneminde çocuğa okuma yazma öğretmenin mümkün olup olmadığı yeniden tartışılmaktadır. Okul öncesi eğitim programında okuma ve yazma öğretimi olmamasına rağmen, okul öncesi eğitim kurumlarında zaman zaman bu yönde uygulamalara rastlanılmaktadır. Okul öncesi eğitimde okuma yazma öğretilmesi gibi bir uygulamanın, okul öncesi öğretmenleri ve ilkokul öğretmenlerini doğrudan etkileyeceği açıktır. Bu nedenle de, bu çalışma hem okul öncesi hem de ilkokul öğretmenlerinin okul öncesi dönemde okuma yazma öğretilmesi ile ilgili görüşlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.

GEREÇ VE YÖNTEM: Bu nitel çalışmaya 30’u okul öncesi öğretmeni, 30’u da sınıf öğretmeni olmak üzere toplam 60 öğretmen katılmıştır. Veri toplamak için öğretmenlerle birebir görüşmeler yapılmış ve okul öncesinde okuma yazma öğretilmesi ile ilgili görüşleri sorulmuştur. Veri analizi için, kesme ve sınıflandırma (cutting and sorting) tekniği kullanılmıştır. 

BULGULAR: Çalışmaya katılan öğretmenlerin yarısından fazlası (n=42) okul öncesi dönemde okuma yazma öğretilmesinin doğru olmadığını ifade etmişler ve bu görüşlerini destekleyecek çeşitli gerekçelere dikkat çekmişlerdir. Bununla birlikte bazı öğretmenler (n=15) okul öncesi dönemde okuma yazma öğretilebileceğini vurgularken yalnızca bir ilkokul öğretmeni okul öncesi dönemde çocuklara okuma yazma öğretmenin gerekli olduğunu dile getirmiştir. 

SONUÇ: Okul öncesi ve ilkokul öğretmenlerinin okul öncesi dönemde okuma yazma öğretimi ile ilgili görüşleri benzerdir. Çalışmaya katılan öğretmenlerin yarısından fazlası bu dönemde okuma yazma öğretilmemesi gerektiğini vurgulamışlardır. Bunun gerekli olduğunu vurgulayan yalnızca bir öğretmen vardır. O da ilkokul öğretmenidir.

Anahtar kelimeler: okul öncesi eğitim, okuma yazma öğretimi, öğretmen görüşleri

AMAÇ: Çocukları ilkokula hazırlamak, okul öncesi eğitimin amaçlarından biridir. Bu hazırlık sürecinde, çocukların çeşitli gelişimsel özellikleri kazanması beklenmekte, okuma yazmaya hazırlık becerileri desteklenmektedir. Ancak, çocuğun okuma yazmayı ne zaman öğrenmesi gerektiği tartışılan bir konudur. Özellikle, 4+4+4 eğitim sistemi ile çocuğun okula başlama yaşı ve okuma yazma öğrenmesi için en ideal yaşın ne olduğu veya okul öncesi eğitim döneminde çocuğa okuma yazma öğretmenin mümkün olup olmadığı yeniden tartışılmaktadır. Okul öncesi eğitim programında okuma ve yazma öğretimi olmamasına rağmen, okul öncesi eğitim kurumlarında zaman zaman bu yönde uygulamalara rastlanılmaktadır. Okul öncesi eğitimde okuma yazma öğretilmesi gibi bir uygulamanın, okul öncesi öğretmenleri ve ilkokul öğretmenlerini doğrudan etkileyeceği açıktır. Bu nedenle de, bu çalışma hem okul öncesi hem de ilkokul öğretmenlerinin okul öncesi dönemde okuma yazma öğretilmesi ile ilgili görüşlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu nitel çalışmaya 30’u okul öncesi öğretmeni, 30’u da sınıf öğretmeni olmak üzere toplam 60 öğretmen katılmıştır. Veri toplamak için öğretmenlerle birebir görüşmeler yapılmış ve okul öncesinde okuma yazma öğretilmesi ile ilgili görüşleri sorulmuştur. Veri analizi için, kesme ve sınıflandırma (cutting and sorting) tekniği kullanılmıştır. BULGULAR: Çalışmaya katılan öğretmenlerin yarısından fazlası (n=42) okul öncesi dönemde okuma yazma öğretilmesinin doğru olmadığını ifade etmişler ve bu görüşlerini destekleyecek çeşitli gerekçelere dikkat çekmişlerdir. Bununla birlikte bazı öğretmenler (n=15) okul öncesi dönemde okuma yazma öğretilebileceğini vurgularken yalnızca bir ilkokul öğretmeni okul öncesi dönemde çocuklara okuma yazma öğretmenin gerekli olduğunu dile getirmiştir. SONUÇ: Okul öncesi ve ilkokul öğretmenlerinin okul öncesi dönemde okuma yazma öğretimi ile ilgili görüşleri benzerdir. Çalışmaya katılan öğretmenlerin yarısından fazlası bu dönemde okuma yazma öğretilmemesi gerektiğini vurgulamışlardır. Bunun gerekli olduğunu vurgulayan yalnızca bir öğretmen vardır. O da ilkokul öğretmenidir
okul öncesi eğitim, okuma yazma öğretimi, öğretmen görüşleri
  • Başar, M. (2013). Okuma yazma öğrenerek ilkokula başlayan çocukların karşılaştıkları sorunların değerlendirilmesi. EKEV Akademi Dergisi, 1(1), 275-294.
  • Bernard, H. R. & Ryan, G. W. (2010). Analyzing qualitative data: Systematic approaches. Thousand Oaks, Calif: Sage.
  • Cabell, S.Q., Justice, L.M., Konold, T.R., & McGinity, A.S. (2010). Profiles of emergent literacy skills among preschool children who are at risk academic difficulties. Early Childhood Research Quarterly, 26,
  • -14.
  • Frede, E., Jung, K., Barnett, W.S., & Figueras, A. (2009). The APPLES Blossom: Abbott preschool program longitudinal effects study (APPLES) preliminary effects through 2nd grade. New Brunswick, NJ: National Institute for Early Education Research.
  • Lally, J.R. (2010). School readiness begins in infancy. Phi Delta Kappan, 92(3), 17–21. MEB. (2013). Okul öncesi eğitim programı. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayını.
  • Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. San Francisco: Jossey- Bass.
  • Morrison, G.S. (2014). Fundamentals of early childhood education. NJ: Pearson Education Inc.
  • Neuman, B.S. (2006). The knowledge gap implications for early education. S. Neumann ve D. Dickinson
  • (Eds.) Handbook of early literacy research içinde. NY: Guilford Press.
  • Oktay, A. (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. A. Oktay (Ed.), İlköğretime hazır oluş ve hazır oluşu etkileyen temel faktörler içinde (s. 23-36). Ankara: Pegem Akademi.
  • Razon, N. (1987). Çocuğa hangi yaşta okuma öğretilmeli? Aile ve Çocuk Dergisi, 6.
  • Ryan, G. W., & Bernard, H. R. (2003). Techniques to identify themes. Field Methods, 15(1), 85-109.
  • Şahin, İ. T., Sak, R., & Tuncer, N. (2013).Okul öncesi ve birinci sınıf öğretmenlerinin ilköğretime hazırlık sürecine ilişkin görüşlerinin karşılaştırılması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(3), 1691-
  • -
  • Taşkın, N. (2013). İlköğretime hazırbulunuşluk ve hazırbulunuşluğu etkileyen faktörler. T. Erdoğan (Ed.),
  • İlkokula hazırlık ve ilkokul programları içinde. Ankara: Eğiten Kitap Yayıncılık.
  • Taşkın, N. (2014). İlkokula hazır olma. F. Turan ve A. İpek (Ed.). Çocuk gelişimi II içinde, Ankara: Hedef
  • Yayıncılık.
  • Taşkın, N., Katrancı, M., & Uygun, M. (2014). Okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin okul öncesindeki okuma- yazmaya hazırlık sürecine ilişkin görüşleri. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 10(4), 1102-1119.
  • Trawick-Smith, J. (2014). Erken çocukluk döneminde gelişim: Çok kültürlü bir bakış açısı. B. Akman (Ed.).
  • Ankara: Nobel Yayıncılık.
  • Tuğluk, İ. H., Kök, M., Koçyiğit, S., Kaya, H. İ., & Gençdoğan, B. (2008). Okul öncesi öğretmenlerinin okuma-yazma etkinliklerini uygulamaya ilişkin görüşlerin değerlendirilmesi. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 17, 72-81.
  • Üstün, E. (2007). Okul öncesi çocuklarının okuma yazma becerilerinin gelişimi. İstanbul: Morpa Kültür
  • Yayınları.
  • Wu, L. (2007). Children’s graphical representations and emergent writing: Evidence from children’s drawings.
  • Early Childhood Development and Care, 177, 235-253.
  • Yapıcı, M., & Ulu, F. B. (2010). İlköğretim 1. sınıf öğretmenlerinin okul öncesi öğretmenlerinden beklentileri.
  • Kuramsal Eğitimbilim, 3(1), 43-55.
  • Yıldızbaş, F., & Parlakyıldız, B. (2004). Okul öncesi eğitimde öğretmenlerin okuma yazma hazırlık çalışmalarına yönelik uygulamaların değerlendirilmesi. Bildiri, XIII. Eğitim Bilimleri Kurultayı’nda sunulmuştur (Malatya, Türkiye).
Primary Language en
Journal Section Oral Presentation
Authors

Author: Necdet Taşkın

Author: Ramazan Sak

Author: İkbal Şahin Sak

Dates

Publication Date: June 24, 2015

Bibtex @ { husbfd103897, journal = {Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal}, issn = {}, eissn = {2528-9918}, address = {Hacettepe University}, year = {2015}, volume = {}, pages = { - }, doi = {}, title = {Okul Öncesi Dönemde Okuma Yazma Öğretimi: Öğretmen Görüşleri}, key = {cite}, author = {Taşkın, Necdet and Sak, Ramazan and Şahin Sak, İkbal} }
APA Taşkın, N , Sak, R , Şahin Sak, İ . (2015). Okul Öncesi Dönemde Okuma Yazma Öğretimi: Öğretmen Görüşleri. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, (), . Retrieved from http://dergipark.org.tr/husbfd/issue/7893/103897
MLA Taşkın, N , Sak, R , Şahin Sak, İ . "Okul Öncesi Dönemde Okuma Yazma Öğretimi: Öğretmen Görüşleri". Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal (2015): <http://dergipark.org.tr/husbfd/issue/7893/103897>
Chicago Taşkın, N , Sak, R , Şahin Sak, İ . "Okul Öncesi Dönemde Okuma Yazma Öğretimi: Öğretmen Görüşleri". Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal (2015):
RIS TY - JOUR T1 - Okul Öncesi Dönemde Okuma Yazma Öğretimi: Öğretmen Görüşleri AU - Necdet Taşkın , Ramazan Sak , İkbal Şahin Sak Y1 - 2015 PY - 2015 N1 - DO - T2 - Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal JF - Journal JO - JOR SP - EP - VL - IS - SN - -2528-9918 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal Okul Öncesi Dönemde Okuma Yazma Öğretimi: Öğretmen Görüşleri %A Necdet Taşkın , Ramazan Sak , İkbal Şahin Sak %T Okul Öncesi Dönemde Okuma Yazma Öğretimi: Öğretmen Görüşleri %D 2015 %J Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal %P -2528-9918 %V %N %R %U
ISNAD Taşkın, Necdet , Sak, Ramazan , Şahin Sak, İkbal . "Okul Öncesi Dönemde Okuma Yazma Öğretimi: Öğretmen Görüşleri". Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal / (June 2015): -.
AMA Taşkın N , Sak R , Şahin Sak İ . Okul Öncesi Dönemde Okuma Yazma Öğretimi: Öğretmen Görüşleri. HUSBFD. 2015; -.
Vancouver Taşkın N , Sak R , Şahin Sak İ . Okul Öncesi Dönemde Okuma Yazma Öğretimi: Öğretmen Görüşleri. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal. 2015; -.