Okul Müdürlerinin Yönetimde Kullandıkları Güç Türlerine İlişkin Öğretmen Algıları
Öz
Amaç: Bu araştırma ile ilkokul, ortaokul ve lise müdürlerinin yönetimde kullandıkları güç türlerine ilişkin öğretmen algılarının cinsiyet, öğrenim durumu, branş, görev yapılan okul kademesi ve kıdem değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırmada betimsel
araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2015-2016
eğitim-öğretim yılında Malatya ili Hekimhan ilçesindeki ilkokul, ortaokul ve
liselerde görev yapan 129 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada ilkokul,
ortaokul ve lise düzeyinde görev yapan öğretmenlere “Okul Müdürlerinin Okul
Yönetiminde Kullandıkları Güç Türleri Ölçeği” veri toplama aracı olarak
uygulanmıştır.
Bulgular: Cinsiyet, öğrenim durumu, branş,
görev yapılan okul kademesi ve kıdem değişkenleri açısından yapılan fark
analizlerinde: Kadın öğretmenler erkek
öğretmenlere göre okul müdürlerinin zorlayıcı güç unsurlarını daha fazla
kullandıklarını düşünmektedirler. Benzer şekilde, öğrenim durumu
lisansüstü düzeyinde olan öğretmenler, önlisan-lisans düzeyinde öğrenim
durumuna sahip öğretmenlere göre;
müdürlerinin zorlayıcı güce daha fazla başvurduğunu düşünmektedirler. Önlisans-lisans
öğrenim düzeyinde bulunan öğretmenler, lisansüstü öğrenim düzeyinde bulunan
öğretmenlere göre müdürlerinin uzmanlık güç türü davranışlarını daha fazla
kullandığı algısının oluştuğu belirlenmiştir. Ayrıca Sınıf öğretmenleri branş
öğretmenlerine göre okul müdürlerinin uzmanlık, bilgi, bağlılık güçlerini
kullanma düzeyini daha yüksek buldukları belirlenmiştir. Bilgi gücü alt
boyutunda ise, 21 yıl ve üzeri kıdeme sahip öğretmenler, okul müdürlerinin
bilgi gücünü daha fazla kullandıklarını şeklinde algının oluştuğu
belirlenmiştir.
Sonuçlar ve Öneriler: Araştırma
bulguları doğrultusunda, okul müdürlerinin yönetimde kullandıkları güç
unsurları öğretmenlerin eğitim öğretim faaliyetlerini doğrudan etkilemektedir.
Bu bağlamda okul müdürleri güç unsurlarını tanıyarak, durumsallık ekseninde bir
güç stratejisi oluşturarak öğretmenleri başarıya doğru yönlendirebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Altınkurt Y. & Yılmaz, K. (2012). Okul yöneticilerinin kullandığı güç kaynakları ile öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(3), 1833-1852.
- Aslanargun, E. (2009). İlköğretim ve lise müdürlerinin okul yönetiminde kullandığı güç türleri. (Doktora Tezi), Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Bakan, İ. & Büyükbeşe, T. (2010). Liderlik türleri ve güç kaynaklarına ilişkin mevcut-gelecek durum karşılaştırması: eğitim kurumu yöneticilerinin algılarına dayalı bir alan araştırması. KMÜ Sosyal ve Ekonomi̇k Araştırmalar Dergisi, 12(19), 73-84.
- Başaran, İ. E. (2000). Yönetim.(Üçüncü Basım). Ankara: Feryal Matbaası.
- Diş, O. (2015). Okul yöneticilerinin kullandıkları güç kaynakları ile örgüt iklimi arasındaki ilişki (Yüksek Lisans Tezi). Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
- Gökkaya, F. (2010). Lider Güç Türlerinin Örgütsel Öğrenme Üzerine Etkileri (Aydın Köşk ve Germencik İlköğretim Okulları Örneği) (Yüksek Lisans Tezi). Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- Gümüşeli, A. İ. (2001) Çağdaş Okul Müdürünün Liderlik Alanları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, (28), 531-548.
- Hoy, W. K. & Miskel, C. G. (2010). Eğitim yönetimi: teori, araştırma ve uygulama (7. Baskı). (Çev.:S. Turan). Ankara: Nobel Yayın.
- Karasar, N. (2015). Bilimsel Araştırma Yöntemi. (28. Basım). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
- Karip, E. (2014). Yönetim biliminin alanı ve kapsamı. S. Turan (Ed.), Eğitim yönetimi teori, araştırma ve uygulama (ss.1-42). Ankara: Pegem Akademi.