Year 2018, Volume 8, Issue 17, Pages 101 - 115 2018-06-30

Kent Mobilyalarının Yaşlı ve Engellilere Uygun Tasarımı: Elazığ Kenti Meydanları Üzerine Uygunluk Analizi

F. Demet Aykal [1] , Meltem Erbaş [2] , Meltem Kocaman [3]

63 177

Günümüzde kent mobilyaları, sadece sağlıklı kullanıcıların gereksinimleri dikkate alınarak tasarlanmaktadır. Çoğu zaman bu tasarımlar, engelli ve yaşlı insanların evlerinin dışında özgürce dolaşabilmelerine engel olmakta ve normal bir yaşantı sürdürmelerini zorlaşmaktadır. Bu nedenle tüm kullanıcıları da kapsayan, daha güvenli, okunaklı, eşitlikçi ve ekonomik anlamda da fazla masraflı olmayan öneriler geliştirilmesi gerekmektedir.

Çalışma kapsamında halkın toplanma yeri olan meydanlar, Elâzığ ili ölçeğinde ele alınmıştır. Bu amaçla üç büyük meydan olan İzzet Paşa, Öğretmenler Evi ve Ahmet Aytar Meydanları çalışma alanı olarak seçilmiştir. Özel tasarımlara gereksinim duyan kullanıcılar; görme, işitme, bedensel engelli ve yaşlılar olarak gruplandırılmıştır. Seçilen alanlarda, engelli ve yaşlıların karşılaştıkları zorluklar, tespit edilmeye çalışılmıştır.

Bu amaçla tasarım yaklaşımları alt yapıya bağlı olan ve olmayan donatılar olarak iki grupta ele alınmıştır. Gruplar tablolarla ifade edilmiş, meydanlara ait fotoğraflarla desteklenmiştir. Mevcut durumları, gözlem ve kullanıcılarla görüşme yöntemiyle değerlendirilmiştir. Görüşmelerde kullanıcıların bu donatıları pozitif veya negatif olarak değerlendirmeleri istenmiştir. Elde edilen veriler, kullanıcıların niteliklerine göre tablolarda tanımlamıştır.

Sonuçta Elazığ ilinde seçilmiş olan meydanlarda alt yapıya bağlı olan ve olmayan kent mobilyaları için tasarım önerileri sunulmuştur.

Yaşlı, Engelli, Kent Meydanları, Alt Yapıya Bağlı Donatı Elemanları, Alt Yapıya Bağlı Olmayan Donatı Elemanları
  • KAYNAKLAR1. Akyol, E. 2006. Kent Mobilyaları Tasarım ve Kullanım Süreci, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, s: 37
  • 2. Anonim 1. 2016. Engelli kavramı, Türkiye, www.tdk.gov.tr., (Erişim Tarihi: 21.03.2016)
  • 3. Anonim 2 2016. Herkes için tasarım prensipleri, http://www.udeducation.org., (Erişim Tarihi: 15.02.2016)
  • 4. Anonim 3. 2016. Engelli ve Yaşlıların Kentsel Alandaki Erişim Zorlukları ve KentMobilyalarında Engelsiz Tasarımlar, http://www.devturkiye.org., (Erişim Tarihi: 12.05.2016)
  • 5. Anonim 4. 2016. Yaya yolu ve kaldırımlarda rampa kullanımı, http://www.un.org/, (Erişim Tarihi: 11.04.2016)
  • 6. Anonim 5. 2004. City of Toronto accessibility design guidelines, Torontohttps://www1.toronto.ca/static_files/equity_diversity_and_human_rights_office/pdf/accessibility_design_guidelines.pdf, s.58, Giriş (10.04.2014).
  • 7. BM 2004. Accessibility for the Disabled A Design Manual for a Barrier Free Environment, United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Division for Social Policy and Development.
  • 8. Çenet, S. 2013. Tarihi Kent Merkezinin Herkes İçin Tasarım İlkeleri Açısından, İncelenmesİ; Edirne Örneği İstanbul, Beykent Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı, s:18.
  • 9. Dünya Engelliler Vakfı, Engelliler İçin Evrensel Standartlar Kılavuzu, 2010. İstanbul, s.22, 56, 179, 44, 23, 25
  • 10. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), 2011. Dünya Engellilik Raporu, Anıl Matbaa, Ankara, s.37
  • 11. Elazığ Belediyesi, 2016. http://www.elazig.bel.tr/sanal360/ (Giriş: 10.04.2016)
  • 12. Ghorab, P., 2015. Kent Mobilyalarının Temel Tasarım İlkelerine Göre Değerlendirilmesi, İstanbul Aydın Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul,s.32-38, 48-61, 55, 56.
  • 13. Hacıhasanoğlu, I.1991. Kent mobilyaları, İstanbul, Teknografik Matbaacılık, İstanbul.
  • 14. Koca, C., 2010. Dünya Engelliler Vakfı, World Handicap Foundation, Engelsiz Şehir Planlaması Bilgilendirme Raporu, İstanbul,s.4,5,6-7,15, 17 .
  • 15. ÖZİDA (Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı), 2008. Herkes İçin Ulaşılabilirliğin İyileştirilmesi: Örnek Uygulama Rehberi, aslından çeviri, Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı, yayın no: 48, Ankara
  • 16. Spahiu, M. 2014. Engelliler İçin Kent Fiziki Mekanının Değerlendirilmesi-Kosova Örneği, Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Edirne,s.14.
  • 17. Story, M. F., Mueller, J. L., & Mace, R. L. 1998. The universal design file: Designing for people of all ages and abilities. Raleigh, North Carolina State University. http://design.ncsu.edu/cud/pubs_p/pudfiletoc.htm.
  • 18. Tasarım Rehberi, 2016. Kent Mobilyaları, http://engelsizkent.org/tasarim-rehberi/kent-mobilyalari/ (Giriş:09.04.2016)
  • 19. TS 12576, 2016. Şehir İçi Yollar - Özürlü ve Yaşlılar İçin Sokak, Cadde, Meydan ve Yollarda Yapısal Önlemler ve İşaretlemelerin Tasarım Kuralları.
  • 20. World Handicap Foundation (WHF), 2008. Barrier-Free Design Guide, Kanada, s.85,86.
  • 21. Yücel, F. G. 2008. Açık Alanlar, Rekreasyon Alanları ve Yaya Yollarında Engelliler İçin Tasarım, Yapı Dergisi, Sayı 322: 124-129.
Primary Language tr
Subjects Engineering, Social
Published Date Haziran
Journal Section Planlama ve Tasarım / Planning and Design
Authors

Orcid: orcid.org/0000-0003-2424-0407
Author: F. Demet Aykal (Primary Author)
Institution: DİCLE ÜNİVERSİTESİ, MİMARLIK FAKÜLTESİ
Country: Turkey


Orcid: orcid.org/0000-0003-2077-8728
Author: Meltem Erbaş
Institution: DİCLE ÜNİVERSİTESİ, MİMARLIK FAKÜLTESİ
Country: Turkey


Author: Meltem Kocaman
Country: Turkey


Bibtex @research article { iujad413541, journal = {İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi}, issn = {1309-9876}, eissn = {1309-9884}, address = {Inonu University}, year = {2018}, volume = {8}, pages = {101 - 115}, doi = {10.16950/iujad.413541}, title = {Kent Mobilyalarının Yaşlı ve Engellilere Uygun Tasarımı: Elazığ Kenti Meydanları Üzerine Uygunluk Analizi}, key = {cite}, author = {Aykal, F. Demet and Erbaş, Meltem and Kocaman, Meltem} }
APA Aykal, F , Erbaş, M , Kocaman, M . (2018). Kent Mobilyalarının Yaşlı ve Engellilere Uygun Tasarımı: Elazığ Kenti Meydanları Üzerine Uygunluk Analizi. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 8 (17), 101-115. DOI: 10.16950/iujad.413541
MLA Aykal, F , Erbaş, M , Kocaman, M . "Kent Mobilyalarının Yaşlı ve Engellilere Uygun Tasarımı: Elazığ Kenti Meydanları Üzerine Uygunluk Analizi". İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 8 (2018): 101-115 <http://dergipark.org.tr/iujad/issue/39995/413541>
Chicago Aykal, F , Erbaş, M , Kocaman, M . "Kent Mobilyalarının Yaşlı ve Engellilere Uygun Tasarımı: Elazığ Kenti Meydanları Üzerine Uygunluk Analizi". İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 8 (2018): 101-115
RIS TY - JOUR T1 - Kent Mobilyalarının Yaşlı ve Engellilere Uygun Tasarımı: Elazığ Kenti Meydanları Üzerine Uygunluk Analizi AU - F. Demet Aykal , Meltem Erbaş , Meltem Kocaman Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.16950/iujad.413541 DO - 10.16950/iujad.413541 T2 - İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 101 EP - 115 VL - 8 IS - 17 SN - 1309-9876-1309-9884 M3 - doi: 10.16950/iujad.413541 UR - https://doi.org/10.16950/iujad.413541 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi Kent Mobilyalarının Yaşlı ve Engellilere Uygun Tasarımı: Elazığ Kenti Meydanları Üzerine Uygunluk Analizi %A F. Demet Aykal , Meltem Erbaş , Meltem Kocaman %T Kent Mobilyalarının Yaşlı ve Engellilere Uygun Tasarımı: Elazığ Kenti Meydanları Üzerine Uygunluk Analizi %D 2018 %J İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi %P 1309-9876-1309-9884 %V 8 %N 17 %R doi: 10.16950/iujad.413541 %U 10.16950/iujad.413541
ISNAD Aykal, F. Demet , Erbaş, Meltem , Kocaman, Meltem . "Kent Mobilyalarının Yaşlı ve Engellilere Uygun Tasarımı: Elazığ Kenti Meydanları Üzerine Uygunluk Analizi". İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 8 / 17 (June 2018): 101-115. https://doi.org/10.16950/iujad.413541