Year 2019, Volume 20, Issue 2, Pages 1 - 58 2019-07-03

Footprints of a German Geoscientist in Istanbul (1915-1918): Professor Dr. Walther Penck
Auf den Fussspuren eines deutschen Geowissenschaftlers in Istanbul (1915-1918): Prof. Dr. Walther Penck

M. Namık Yalçın [1] , Gerhard Walther Penck [2]

36 36

Privat Dozent Dr. Walther Penck was one of the German scholars, who were invited in 1915 to Istanbul, in order to reformize and improve the education at Istanbul Darülfünunu (Istanbul University).  He was appointed as the Professor of Geology and Mineralogy and had founded together with his assistant Hamit Nafiz (Pamir) Bey the Institute of Geology and Mineralogy. This establishment dates the beginning of a systematic education and research of geology in Turkey.

For the treatment of malaria Penck was forced to go to Germany in the early summer of 1918. His attempts to return to Turkey remained inconclusive due to the chaotic conditions at the end of the war and due to the capitulation regulations of the Alliance.

In this paper, with the help of some documents from the archive of Penck’s Family, we will try to shed light on unknown and/or less known items of the three years until 1918, he spent in Istanbul.

KURZFASSUNG

Universitätsdozent Dr. Walther Penck aus Leipzig wurde im Oktober 1915 an die Universität Istanbul als ordentlicher Professor der Mineralogie und Geologie berufen. Zusammen mit Hamit Nafiz Bey (Pamir), der ihm als Assistent beiseite gestellt wurde, hat er das Geologisch Mineralogische Institut der Universität Istanbul gegründet. Penck und Hamit Nafiz Bey fingen sofort an, einen neuen und modernen Lehrplan auszuarbeiten und zugleich die ersten geologischen Forschungsarbeiten auszuführen. Nach drei Jahren ging Prof. Penck zusammen mit seiner Familie nach Deutschland, um sich wegen seiner Malariaerkrankung weiterbehandeln zu lassen. Er konnte aber nicht wieder zurückkehren, da erst die chaotischen Umstände der Nachkriegszeit und dann die Regelungen der Alliierten es nicht zugelassen haben. Dieser Artikel wurde verfasst, um diese Periode der Geschichte der Geologie in der Türkei zu beleuchten und mit Hilfe von Dokumenten aus dem Familienarchiv Penck gewisse Einschnitte aus dem Leben eines deutschen Gelehrten und seiner Familie in Istanbul darzustellen.


ÖZ

1915 yılında İstanbul Darülfünuna Jeoloji ve Mineraloji Müderrisi olarak atanan Doçent Dr. Walther Penck, asistan olarak görevlendirilen Hamit Nafiz (Pamir) Beyle birlikte İlmül-arz Dar-ül Mesaisi’ni (Jeoloji Enstitüsünü) kurarak, Türkiye’de ilk sistematik jeoloji eğitimi ve araştırmalarını başlatmıştır.

 Dönemin zor arazi şartlarında yapılan çalışmaların sonucunda Penck yakalandığı sıtma hastalığının tedavisi için 1918 yılı yaz başlarında Almanya’ya gitmek zorunda kalmıştır. Türkiye’ye dönme çabaları, önce harp yıllarının sonundaki karmaşıklıklar, sonra da savaştan mağlup çıkan Osmanlı İmparatorluğu bünyesindeki tüm Alman unsurlarının faaliyetlerine İtilaf Devletlerince son verilmesi nedeniyle sonuçsuz kalmıştır.

Bu makalede Prof. Dr. Penck’in İstanbul’da geçirdiği üç yıllık dönemin az bilinen veya hiç bilinmeyen yönlerine ve Jeolojinin ülkemizdeki tarihçesine, Penck Ailesinin kişisel arşivinde günümüze kadar korunmuş belgelerin yardımıyla, ışık tutulmaya çalışılmıştır.

  • Dölen, Emre. Türkiye Üniversite Tarihi 1 - Osmanlı Döneminde Darülfünun (1863-1922). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi, 2009.
  • Dölen, Emre. İstanbul Darülfünunu’nda Alman Müderrisler. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi, 2013
  • Kadıoğlu, Sevtap. “Walther Penck’in Türkiye’deki Çalışmaları.” İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yerbilimleri Dergisi 20, 1 (2007): 1-18.
  • Kossmat, Franz. “Walther Penck†.” Zentralblatt für Mineralogie Geologie und Paläontologie (1924): 123-127.
  • Penck, Albrecht. “Vorwort” in Die Morphologische Analyse (Walther Penck). Stuttgart: Verlag von J. Engelhorns, 1924, s. VII-XVII.
  • Penck, Walther. “Das geologisch-mineralogische Institut der Universität Konstantinopel.” Zeitschrift der Gesellschaft für Erdkunde zu Berlin (1918): 344-345.
  • Seibold, Ilse ve Eugen Seibold. “Walther Penck 1921: Plaene für eine deutsche Pazifik-Expedition”. International Journal of Earth Sciences-Geologische Rundschau 84, (1995): 860-864.
  • Yalçın, M. Namık. “Addendum.” İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yerbilimleri Dergisi, 20, 1 (2007): 19-20.
  • Yalçın, M. Namık. “100. Yılın Hikâyesi-İstanbul Darülfünunu Arziyat Dar-ül Mesaisi’nden İstanbul Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü’ne (1915-2015).” İstanbul Üniversitesinde Jeoloji-Bir Asırlık Geçmiş. Editör M. Namık Yalçın. İstanbul: Gürsoy Grup Kültür Yayınları No.4, 2015, 11-31.
  • Yalçın M. Namık ve Gerhard Walther Penck. “İstanbul’da Bir Alman Bilim Adamının Ayak İzleri (1915-1918): Prof. Dr. Walther Penck.” İstanbul Üniversitesi’nde Jeoloji’nin 100. Yılı Sempozyumu Bildiri Özleri Kitabı, 21-23 Ekim 2015, İstanbul-Türkiye. İstanbul: AYA Kitap: 93, 2015, 5-8.
  • Yalçın, M. Namık, Hayrettin Koral, Hüseyin Öztürk, Atiye Tuğrul, Timur Ustaömer, Hasan Emre ve Mehmet Keskin (Editörler). İstanbul Üniversitesinde Jeoloji’nin 100. Yılı - Emeği Geçenler, 1915-2015. İstanbul: Bilfen Yayıncılık, 2017.
Primary Language tr
Subjects History
Journal Section Research Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-4542-1218
Author: M. Namık Yalçın (Primary Author)
Institution: İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ, JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-3736-1163
Author: Gerhard Walther Penck
Institution: Leiter des Stadtplanungsamtes, Stadtverwaltung, Albstadt, Deutschland
Country: Germany


Dates

Publication Date: July 3, 2019

Bibtex @research article { iuoba540893, journal = {Osmanlı Bilimi Araştırmaları}, issn = {1303-3123}, eissn = {2458-7982}, address = {Istanbul University}, year = {2019}, volume = {20}, pages = {1 - 58}, doi = {}, title = {Auf den Fussspuren eines deutschen Geowissenschaftlers in Istanbul (1915-1918): Prof. Dr. Walther Penck}, key = {cite}, author = {Yalçın, M. Namık and Penck, Gerhard Walther} }
APA Yalçın, M , Penck, G . (2019). Auf den Fussspuren eines deutschen Geowissenschaftlers in Istanbul (1915-1918): Prof. Dr. Walther Penck. Osmanlı Bilimi Araştırmaları, 20 (2), 1-58. Retrieved from http://dergipark.org.tr/iuoba/issue/46727/540893
MLA Yalçın, M , Penck, G . "Auf den Fussspuren eines deutschen Geowissenschaftlers in Istanbul (1915-1918): Prof. Dr. Walther Penck". Osmanlı Bilimi Araştırmaları 20 (2019): 1-58 <http://dergipark.org.tr/iuoba/issue/46727/540893>
Chicago Yalçın, M , Penck, G . "Auf den Fussspuren eines deutschen Geowissenschaftlers in Istanbul (1915-1918): Prof. Dr. Walther Penck". Osmanlı Bilimi Araştırmaları 20 (2019): 1-58
RIS TY - JOUR T1 - Auf den Fussspuren eines deutschen Geowissenschaftlers in Istanbul (1915-1918): Prof. Dr. Walther Penck AU - M. Namık Yalçın , Gerhard Walther Penck Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Osmanlı Bilimi Araştırmaları JF - Journal JO - JOR SP - 1 EP - 58 VL - 20 IS - 2 SN - 1303-3123-2458-7982 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Osmanli Bilimi Arastirmalari (Studies in Ottoman Science) Auf den Fussspuren eines deutschen Geowissenschaftlers in Istanbul (1915-1918): Prof. Dr. Walther Penck %A M. Namık Yalçın , Gerhard Walther Penck %T Auf den Fussspuren eines deutschen Geowissenschaftlers in Istanbul (1915-1918): Prof. Dr. Walther Penck %D 2019 %J Osmanlı Bilimi Araştırmaları %P 1303-3123-2458-7982 %V 20 %N 2 %R %U
ISNAD Yalçın, M. Namık , Penck, Gerhard Walther . "Auf den Fussspuren eines deutschen Geowissenschaftlers in Istanbul (1915-1918): Prof. Dr. Walther Penck". Osmanlı Bilimi Araştırmaları 20 / 2 (July 2019): 1-58.
AMA Yalçın M , Penck G . Auf den Fussspuren eines deutschen Geowissenschaftlers in Istanbul (1915-1918): Prof. Dr. Walther Penck. Osmanlı Bilimi Araştırmaları. 2019; 20(2): 1-58.
Vancouver Yalçın M , Penck G . Auf den Fussspuren eines deutschen Geowissenschaftlers in Istanbul (1915-1918): Prof. Dr. Walther Penck. Osmanlı Bilimi Araştırmaları. 2019; 20(2): 58-1.