Year 2019, Volume 11, Issue 1, Pages 1 - 8 2019-03-25

Birinci Basamak İçin Fiziksel Aktivite Anketinin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirliği

Ayşe Emel Kaya Noğay [1] , Mehmet Özen [2]

65 184

Amaç: Çalışmada, İngiltere’de Ulusal Sağlık Hizmetleri kapsamında birinci basamakta erişkinlerin fiziksel aktivite düzeyini değerlendirmek için kullanılan “General Practice Physical Activity Questionnaire (GPPAQ)” adlı ölçeğin Türkçeye uyarlanarak geçerlilik ve güvenilirliğinin araştırılması amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: GPPAQ’in Türkçeye uyarlaması; ileri çeviri, İngilizceye geri çeviri, orijinalle karşılaştırma, uzman görüşü alınması, deneme ve Türkçe anketin son halinin hazırlanması aşamaları gerçekleştirilerek yapıldı. GPPAQ’in Türkçesi “Birinci Basamak için Fiziksel Aktivite Anketi (BBFAA)” olarak adlandırıldı. Anket, Temmuz-Eylül 2015 tarihleri arasında Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 16-74 yaş arası gönüllülere uygulandı. Ayrıca demografik bilgi formu dolduruldu ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Formu  (UFAA-KF)  uygulandı. Sonuçlar SPSS 22.0 ile değerlendirildi. Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması için Cronbach alfa ve faktör analizi kullanıldı, ayrıca BBFAA’nın UFAA-KF’ye göre duyarlılık ve özgüllük değerleri hesaplandı.

Bulgular: Çalışmaya katılan 409 kişinin 241’i (%58,9) kadın, 168’i (%41,1) erkek; yaş ortalaması 35,1±14,7 idi. BBFAA ile katılımcıların 86’sı (%21,0) hareketli, 81’i (%19,8) orta derece hareketli, 72’si (%17,6) az hareketli ve 170’i (%41,6) hareketsiz bulundu. UFAA-KF ile 87 (%21,3) kişi aktif, 162 (%39,6) kişi minimal aktif ve 160 (%39,1) kişi inaktif bulundu. Güvenilirlik için bakılan alfa katsayısı 0,74; geçerlilik için bakılan faktör analizi sonucunda Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değeri 0,72, Bartlett sonucu p<0,05, açıklanan varyans oranı 0,38 bulundu. BBFAA’nın UFAA-KF’ye göre duyarlılığı %86,0 ve özgüllüğü %47,1 idi.

Sonuç: BBFAA’nın dil ve yapı geçerliliğinin sağlandığı, güvenilirliğinin yeterli düzeyde olduğu bulunmuştur. UFAA-KF ile karşılaştırılınca BBFAA’nın hareketsizleri bulma oranı %86 iken, hareketlileri saptama oranı %47’dir. BBFAA, birinci basamakta fiziksel aktivite düzeyinin saptanmasında hızlı ve güvenli olarak kullanılabilecek pratik bir yöntem olarak görünmektedir.

Birinci basamak, Fiziksel aktivite, Anket, Türkçeye uyarlama, Güvenilirlik, Geçerlilik
  • 1. World Health Organization. Global recommendations on physical activity for health. Geneva: WHO, 2010.
  • 2. Cavill N, Kahlmeier S, Racioppi F. Physical activity and health in Europe: evidence for action. WHO Europe, Copenhagen, Denmark: 2006; 5-8.
  • 3. Demirel H, Kayıhan H. Türkiye Fiziksel Aktivite Rehberi, 2. baskı. Ankara: Kuban Matbaacılık Yayıncılık, 2014.
  • 4. Ünüvar N, Mollahaliloğlu S, Yardım N (Eds). Türkiye Hastalık Yükü Çalışması, 2004. Ankara: Sağlık Bakanlığı RSHMB Hıfzıssıhha Mektebi Müdürlüğü, 2006.
  • 5. Physical Activity Guidelines Advisory Committee and the Physical Activity Guidelines Writing Group. 2008 Physical Activity Guidelines for Americans. Washington: US Department of Health and Human Services, 2008.
  • 6. Laatikainen T, Dunbar JA, Chapman A, et al. Prevention of Type 2 Diabetes by lifestyle intervention in an Australian primary health care setting: Greater Green Triangle (GGT) Diabetes Prevention Project. BMC Public Health, 2007;7:249. 7. Mensink M, Feskens EJM, Saris WHM,et al. Study on lifestyle intervention and Impaired Glucose Tolerance Maastricht (SLIM): preliminary results after one year. International Journal of Obesity, 2003;27:377-84.
  • 8. Boule NC, Haddad E, Kenny GP, et al. Effects of exercise on glycemic control and body mass in type 2 diabetes mellitus. A meta-analyses of controlled clinical trials. JAMA 2001;286(10):1218-27.
  • 9. Warburton DER, Nicol CW, Bredin SSD. Health benefits of physical activity: the evidence. CMAJ 2006;174(6):801-9.
  • 10. World Health Organization. Global status report on noncommunicable diseases 2014. Switzerland: World Health Organization, 2014; 34.
  • 11. Ünal B, Ergör G, Horasan GD. Türkiye Kronik Hastalıklar ve Risk Faktörleri Sıklığı Çalışması, 2013. Ankara: Sağlık Bakanlığı, 2013. 12. Elley CR, Kerse N, Arrol B. Effectiveness of counselling patients on physical activity in general practice: cluster randomised controlled trial. BMJ 2003;326(7393):793-6.
  • 13. Prince SA, Adamo KB, Hamel ME, et al. A comparison of direct versus self-report measures for assessing physical activity in adults: a systematic review. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 2008;5:56.
  • 14. Strath SJ, Kaminsky LA, Ainsworth BE, et al. Guide to the assessment of physical activity: Clinical and research applications: a scientific statement from the American Heart Association. Circulation, 2013;128(20):2259-79.
  • 15. Warren JM, Ekelund U, Besson H, et al. Assessment of physical activity - a review of methodologies with reference to epidemiological research: a report of the exercise physiology section of the European Association of Cardiovascular Prevention and Rehabilitation. European Journal of Cardiovascular Prevention and Rehabilitation, 2010;17(2):127-39.
  • 16. Craig CL, Marshall AL, Sjöström M, et al. International Physical Activity Questionnaire: 12-Country Reliability and Validity. Medicine & Science In Sports & Exercise 2003;195(9131/03):1381-95.
  • 17. Saglam M, Arikan H, Savci S, et al. International physical activity questionnaire: reliability and validity of the Turkish version. Perceptual and Motor Skills, 2010;111(1):278-84.
  • 18. Department of Health. The general practice physical activity questionnaire (GPPAQ): a screening tool to assess adult physical activity levels within primary care. London: Department of Health, 2009.
  • 19. Sağlık Bakanlığı, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Türkiye Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat Programı, Güncellenmiş 3.baskı. Sağlık Bakanlığı Yayın No: 773, Ankara: 2013.
  • 20. Sağlık Bakanlığı, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Türkiye Fiziksel Aktivite Rehberi, 2.baskı. Sağlık Bakanlığı Yayın No: 940, Ankara: 2014.
  • 21. Baş Aslan U, Livanelioğlu A. Fiziksel aktivite düzeyinin üniversite öğrencilerinde iki farklı yöntemle değerlendirilmesi. Fizyoterapi Rehabilitasyon, 2007;18(1):11-9.
  • 22. Genç M, Eğri M, Kurçer MA, ve ark. Malatya kent merkezindeki banka çalışanlarında fizik aktivite sıklığı. İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 2002;9(4):237-40.
  • 23. 21. Fitzgerald L, Ozemek C, Jarrett H, et al. Accelerometer validation of questionnaires used in clinical settings to assess MVPA. Medicine & Science in Sports & Exercise, 2015;47(7):1538-42.
  • 24. Puig Riberaa A, Pena Chimenis O, Romaguera Bosch M, et al. How to identify physical inactivity in Primary Care: Validation of the Catalan and Spanish versions of 2 short questionnaires. Atencion Primaria 2012;44(8):485-93.
  • 25. Ahmad S, Harris T, Limb E, et al. Evaluation of reliability and validity of the General Practice Physical Activity Questionnaire (GPPAQ) in 60-74 year old primary care patients. BMC Family Practice, 2015;16:113.
Primary Language tr
Subjects Health Care Sciences and Services
Published Date Mart 2019
Journal Section Articles
Authors

Author: Ayşe Emel Kaya Noğay
Institution: Kepez Toplum Sağlığı Merkezi, Antalya
Country: Turkey


Author: Mehmet Özen
Institution: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Aile Hekimliği Kliniği, Antalya
Country: Turkey


Bibtex @research article { ktd349033, journal = {Konuralp Medical Journal}, issn = {1309-3878}, eissn = {1309-3878}, address = {Duzce University}, year = {2019}, volume = {11}, pages = {1 - 8}, doi = {10.18521/ktd.349033}, title = {Birinci Basamak İçin Fiziksel Aktivite Anketinin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirliği}, key = {cite}, author = {Kaya Noğay, Ayşe Emel and Özen, Mehmet} }
APA Kaya Noğay, A , Özen, M . (2019). Birinci Basamak İçin Fiziksel Aktivite Anketinin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirliği. Konuralp Medical Journal, 11 (1), 1-8. DOI: 10.18521/ktd.349033
MLA Kaya Noğay, A , Özen, M . "Birinci Basamak İçin Fiziksel Aktivite Anketinin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirliği". Konuralp Medical Journal 11 (2019): 1-8 <http://dergipark.org.tr/ktd/issue/44366/349033>
Chicago Kaya Noğay, A , Özen, M . "Birinci Basamak İçin Fiziksel Aktivite Anketinin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirliği". Konuralp Medical Journal 11 (2019): 1-8
RIS TY - JOUR T1 - Birinci Basamak İçin Fiziksel Aktivite Anketinin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirliği AU - Ayşe Emel Kaya Noğay , Mehmet Özen Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.18521/ktd.349033 DO - 10.18521/ktd.349033 T2 - Konuralp Medical Journal JF - Journal JO - JOR SP - 1 EP - 8 VL - 11 IS - 1 SN - 1309-3878-1309-3878 M3 - doi: 10.18521/ktd.349033 UR - https://doi.org/10.18521/ktd.349033 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Konuralp Medical Journal Birinci Basamak İçin Fiziksel Aktivite Anketinin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirliği %A Ayşe Emel Kaya Noğay , Mehmet Özen %T Birinci Basamak İçin Fiziksel Aktivite Anketinin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirliği %D 2019 %J Konuralp Medical Journal %P 1309-3878-1309-3878 %V 11 %N 1 %R doi: 10.18521/ktd.349033 %U 10.18521/ktd.349033
ISNAD Kaya Noğay, Ayşe Emel , Özen, Mehmet . "Birinci Basamak İçin Fiziksel Aktivite Anketinin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirliği". Konuralp Medical Journal 11 / 1 (March 2019): 1-8. https://doi.org/10.18521/ktd.349033