Year 2015, Volume 7, Issue 12, Pages 283 - 296 2015-06-03

İran İslam Cumhuriyetinin Hükümet Sistemi-Governmental System The Islamic Republic Of Iran

Erdal FANİD [1]

543 2430

ÖZET:

 

Anayasal demokrasi açısından 1979 devriminden sonra temelden bir değişim gerçekleşmemiştir. Pehlevi monarşisindeki krala ait yetkiler devrimden sonra İslam cumhuriyetinde Lidere (Vilayet-i Fakih) krala ait yetkiler devrimden sonra İslam Cumhuriyetinde Lidere (Vilayet-i Fakih) devredildi. Anayasadaki tüm demokratik müesseselere rağmen, devletin en yüksek makamı Lider, bütün yetkileri kendinde toplamıştır. Anayasada Cumhurbaşkanı yürütmenin başı olarak tanınsa da görev ve yetkilerine esasen, Lider gerçek anlamda bu organın başında yer almakta ve kuvvetlerin yürütmede birleşmesi diktatörlük rejimine, bir başka deyişle, teokrasi monarşisine yol açmıştır. İslam Cumhuriyetinde temsili rejimin belirgin unsuru olan yasama meclisinin ortadan kaldırılmasına gerek duyulmamıştır. Fakat yasama meclisi, tamamen yürütmeye ve onun başında olan Lidere bağlı olmaktadır. Anayasasındaki kuvvetler ayrılığı ilkesine dayalı bazı kurumların varlığı, aslında Liderin kişisel iktidarını perdeleyerek, diktatörlük rejimini meşrulaştırmaktadır. İran hem sosyo-ekonomik eşitsizlikler hem de, yakın tarihinde yaşadığı krallık monarşisi deneyimleriyle yaşayan bir ülkedir. Başkanlık sistemi böyle bir ülkeye pek uygun değildir. Parlamenter sistemler başkanlık sistemine oranla daha uzlaşmacı ve koalisyonlara açık bir yapıya sahiptir.

 

İran, hükümet sistemi, İslam Cumhuriyeti, Anayasa, Başkanlık Sistemi
  • Yavuz, Abadan (1952), Amme Hukuku ve Devlet Nazariyeleri, A.Ü. SBF Yayınları, Ankara.
  • Fireydun, Ademiyet (1976), Meşrutiyetin Ayaklanma İdeolojisi, Payam Yayınevi, Tahran.
  • Shahruh, Ahavi (1990), İran'da Din Ve Siyaset, Yöneliş Yayınları, İstanbul.
  • Mehmet Ali, Ağaoğullları (1994), "Demokratik Mitosları: Halk - Ulus Egemenliği" A.Ü.SBF Dergisi, C. XLVI, 1-2 Ocak -Haziran, Ankara.
  • Şeref, Gözübüyük (2000) , Anayasa Hukuku, Turhan Kitapevi, Ankara.
  • Hüseyin, Hatemi (1980), (Çeviri), İran İslam Cumhuriyetinin 1979 Anayasası, Çağrı Yayınları, İstanbul.
  • Muhammet, Hashemi (1999), Hukuk-İ Esas-İ Cumhur-İ İslam-İ İran, Cilt II, Dadger Yayınları, Tahran.
  • Münci, Kapani (1993), Kamu Hürriyetleri, Yetkin Yayınları, Ankara.
  • Ahmet, Kasrevi (1970), Tarih-İ Meşrutiyet-İ İran, Emirkebir Yayınları, Tahran.
  • Nazim'ül İslam, Kirmani (1982), Tarih-İ Bidari-İ İraniyan, Emirkebir Yayınları, Cilt I. Tahran.
  • Ergün, Özbudun (1998), Türk Anayasa Hukuku, Yetkin Yayınları, Ankara.
  • Cemshid, Salephur (1991), Ferheng-İ Cam-İ Farsi Be Türki, Lale Yayınları, Tebriz.
  • Erdoğan, Teziç (1998), Anayasa Hukuku, Beta Yayınları, İstanbul.
  • Mehmet, Turhan (1989), Hükümet Sistemleri Ve 1982 Anayasası, Diyarbakır.
  • Nuri, Uluşahin (1999), Anayasal Bir Tercih Olarak Başkanlık Sistemi, Yetkin Yayınları, Ankara.
  • Ejder, Yılmaz (1996), Hukuk Sözlüğü, Yetkin Yayınları, Ankara.
Primary Language tr
Journal Section Research Articles
Authors

Author: Erdal FANİD

Bibtex @ { makusobed206875, journal = {Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {1309-1387}, eissn = {1309-1387}, address = {Mehmet Akif Ersoy University}, year = {2015}, volume = {7}, pages = {283 - 296}, doi = {10.20875/sb.08748}, title = {İran İslam Cumhuriyetinin Hükümet Sistemi-Governmental System The Islamic Republic Of Iran}, key = {cite}, author = {FANİD, Erdal} }
APA FANİD, E . (2015). İran İslam Cumhuriyetinin Hükümet Sistemi-Governmental System The Islamic Republic Of Iran. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7 (12), 283-296. Retrieved from http://dergipark.org.tr/makusobed/issue/19444/206875
MLA FANİD, E . "İran İslam Cumhuriyetinin Hükümet Sistemi-Governmental System The Islamic Republic Of Iran". Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7 (2015): 283-296 <http://dergipark.org.tr/makusobed/issue/19444/206875>
Chicago FANİD, E . "İran İslam Cumhuriyetinin Hükümet Sistemi-Governmental System The Islamic Republic Of Iran". Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7 (2015): 283-296
RIS TY - JOUR T1 - İran İslam Cumhuriyetinin Hükümet Sistemi-Governmental System The Islamic Republic Of Iran AU - Erdal FANİD Y1 - 2015 PY - 2015 N1 - DO - T2 - Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 283 EP - 296 VL - 7 IS - 12 SN - 1309-1387-1309-1387 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Mehmet Akif Ersoy University Journal of Social Sciences Institute İran İslam Cumhuriyetinin Hükümet Sistemi-Governmental System The Islamic Republic Of Iran %A Erdal FANİD %T İran İslam Cumhuriyetinin Hükümet Sistemi-Governmental System The Islamic Republic Of Iran %D 2015 %J Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 1309-1387-1309-1387 %V 7 %N 12 %R %U
ISNAD FANİD, Erdal . "İran İslam Cumhuriyetinin Hükümet Sistemi-Governmental System The Islamic Republic Of Iran". Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7 / 12 (June 2015): 283-296.