Year 2015, Volume 1, Issue 13, Pages 182 - 205 2016-01-11

Türkiye'de Diyaliz ve Böbrek Transplantasyonu Tedavisinin Maliyet Etkililik Analizi - Cost-Effectiveness Analysis of Dialysis and Kidney Transplantation Treatment in Turkey

Vahit YİĞİT [1] , Ramazan ERDEM [2]

341 708

Bu araştırmanın amacı, son dönem böbrek yetmezliği tedavisinde uygulanan hemodiyaliz (HD), periton diyalizi (PD) ve böbrek transplantasyonu (Tx) tedavi yöntemlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) perspektifinden maliyet etkililiğini ve bu yöntemlerin bütçeden ne kadar kaynak tükettiğini tespit etmektir.. Araştırmada Markov modeli kullanılarak bu tedavi yöntemlerinin maliyeti, yaşam yılı ve kaliteye ayarlanmış yaşam yılı hesaplanmış ve hesaplanan sonuçlara %3 indirgeme yapılmıştır. Çalışmanın kapsadığı zaman dilimi ve iskonto oranının sonuçlara etkisini değerlendirmek için tek yönlü duyarlılık analizi yapılmıştır. Son olarak bu tedavilerin ne kadar kaynak tüketimini tespit etmek için bütçe etki analizi yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre Markov modelinde belirlenen zaman diliminde hasta başına maliyet HD, PD ve Tx sırasıyla; 305.591-TL, 322.895-TL ve 217.259-TL; QALY değerleri ise HD 6.63, PD 8.02, Tx ise 12.99 olarak saptanmıştır. Araştırmada Markov modelinden elde edilen sonuçlara göre bir yıllık yaşam süresinde HD 36.892 TL/YL, PD 29.921 TL/YL ve Tx 14.401 TL/YL maliyet tespit edilirken QALY başına maliyet ise HD 46.105 TL/QALY, PD 40.274 TL/QALY ve Tx 16.714 TL/QALY olarak hesaplanmıştır. Maliyet etkililik analizi sonucuna göre Tx ile HD karşılaştırıldığında 6.37 QALY ve (-) 88.332 TL ilave maliyet sağlamaktadır. Maliyet etkililik analizinde ICER’ın eşik değerin çok altında olması nedeni ile Tx hem HD, hem de PD göre maliyet etkili olarak bulunmuştur. Markov modelinden elde edilen verilere göre SGK toplam sağlık harcamalarının ise %4.64’ünün RRT yöntemlerine harcandığı tahmin edilmektedir.
maliyet etkililik analizi, hemodiyaliz, periton diyalizi, böbrek transplantasyonu
  • Abu-Aisha, H.,Elamin, S. (2010). Peritoneal dialysis in Africa. Peritoneal Dialysis International, No.30, (23– 28).
  • Briggs, A. Sculpher, M. (1998). An Introduction to Markov Modelling for Economic Evaluation, PharmacoEconomics, Vol.4, No. 13, (397–409).
  • Cleemput, I., Kesteloot, K., Vanrenterghem, Y., & De Geest, S. (2004). “The Economic İmplications Of Non- Adherence After Renal Transplantation”, Pharmacoeconomics, Vol.18, No.22, (1217–34).
  • Çalışkan, Z. (2009). Sağlık Hizmetlerinde Önceliklerin. Belirlenmesinde Ekonomik Değerlendirme Yöntemi Olarak Maliyet-Etkililik Analizi, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı.14, (311–332).
  • Doğukan, A., Tokgöz, B., Oymak, O., Taşkapan, H., Sözüer, E., Yılmaz, Z.,Utaş, C. (2003). Böbrek Transplantasyonu Uygulanan Olgular: 5 Yıllık Sonuçların Analizi, Erciyes Tıp Dergisi, Cilt.2, Sayı.25, 86–91.
  • Drummond, M. F., Schwartz, J. S., Jönsson, B., Luce, B. R., Neumann, P. J., Siebert, U., Sullivan, S. D. (2008). Key Principles For The İmproved Conduct Of Health Technology Assessments For Resource Allocation Decisions, International Journal Of Technology Assessment In Health Care, Vol.3, No.24, (244–58;362– 8).
  • Drummond, M. F., Sculpher, M. J., Torrance, G. W., O’Brien, B. J., & Stoddart, G. L. (2005). Methods For The Economic Evaluation Of Health Care Programmes (Third Edit.). United States: Oxford University Press.
  • El Nahas, A. M.,& Bello, A. K. (2005). Chronic kidney disease: the global challenge, The Lancet, No.365(9456), 331–340.
  • Elsharif, M., Elsharif, E., & Gadour, W. (2010). Costs Of Hemodialysis And Kidney Transplantation In Sudan: A Single Center Experiences, Iranian Journal Of Kidney, http://europepmc.org/abstract/med/20852367 (01.05.2013).
  • Erek, E., Sever, M. Ü., Akoglu, E., Sarıyar, M., & Al., E. (2004). Cost Of Renal Replacement Therapy In Turkey, 9(Septembe), (33–38).
  • Ersoy, F. F. (2005). Son Dönem Böbrek Yetmezliğinde Uygun Diyaliz Yönteminin Seçimi, Turkiye Klinikleri Journal of Internal Medical Sciences, Cilt.1, Sayı.21, (88–92).
  • EuroQol. (2013). EQ-5D-5L Ölçeği. http://www.euroqol.org/home.html(12.05.2013).
  • Euroqol - A New Facility For The Measurement Of Health-Related Quality Of Life. (1990). Health Policy, Vol.3, No.16, (199–208).
  • Evans, R. W.,& Kitzmann, D. J. (1998). An Economic Analysis Of Kidney Transplantation. Surgical Clinics Of North America, Vol.1, No.78, (149–174).
  • FoxJuila, R.,& Dogan, F. (2005). Introduction To Markov Modeling. Içinde J. Fox-Rushby & J. Cairns (Ed.), Economic Evaluation (51–64). Open University Press.
  • Fresenius Medical Care. (2012). ESRD Patients in 2012: A Global Perspective. http://www.vision- fmc.com/files/pdf_2/ESRD_Patients_2012.pdf (11.05.2013).
  • Fresenıus Medical Care. (2011). ESRD Patients in 2011: A Global Perspective. http://www.vision- fmc.com/files/download/ESRD/ESRD_Patients_in_2011.pdf, (11.05.2013).
  • Hariharan, S., Johnson, C. P., Bresnahan, B. A., Taranto, S. E., McIntosh, M. J., & Stablein, D. (2000). Improved graft survival after renal transplantation in the United States, 1988 to 1996, The New England Journal Of Medicine, Vol.9, No.342, (605–12).
  • Gafni A. Birch S. (2006), Incremental Cost-effectiveness ratios (ICERs): The Silence of the Lambda, Social Science and Medicine, No.62, (2091-2100).
  • Jassal, S. V., Krahn, M. D., Naglıe, G., Zaltzman, J. S., Roscoe, J. M., Cole, E. H., & Redelmeıer, D. A. (2003). Kidney Transplantation in the Elderly: A Decision Analysis, Journal of the American Society of Nephrology, Vol.1, No.14, (187–196).
  • Just, P. M., de Charro, F. T., Tschosik, E. A., Noe, L. L., Bhattacharyya, S. K., & Riella, M. C. (2008). Reimbursement And Economic Factors Influencing Dialysis Modality Choice Around The World, Nephrology, Dialysis, Transplantation  : Official Publication Of The European Dialysis And Transplant Association, European Renal Association, Vol.7, No.23, (2365–73).
  • Just, P. M., Riella, M. C., Tschosik, E. A., Noe, L. L., Bhattacharyya, S. K., & de Charro, F. (2008a). Economic Evaluations Of Dialysis Treatment Modalities, Health Policy (Amsterdam, Netherlands), Vol.2-3, No.86, (163–80).
  • Just, P. M., Riella, M. C., Tschosik, E. A., Noe, L. L., Bhattacharyya, S. K., & de Charro, F. (2008b). Economic Evaluations Of Dialysis Treatment Modalities, Health Policy (Amsterdam, Netherlands), Vol.2-3, No.86, (163–80).
  • Karopadi, A.,Mason, G. (2013). Cost Of Peritoneal Dialysis And Haemodialysis Across The World. Nephrol Dial Transplant, No.28, (2553–2569).
  • Kernick D. McDonald R. (2002), Getting Health Economics into Practise, Edited by David Kernick, Radclife Medical Press, United Kingdom.
  • Kerr, M., Bray, B., Medcalf, J., O’Donoghue, D. J., & Matthews, B. (2012). Estimating The Financial Cost Of Chronic Kidney Disease To The NHS İn England, Nephrology Dialysis Transplantation, 27(August), 1– 8.
  • Kirby, L.,Vale, L. (2001). Dialysis For End-Stage Renal Disease. International Journal Of Technology Assessment In Health Care, Vol.2, No.17, (181–189).
  • Kontodimopoulos, N.,& Niakas, D. (2008). An Estimate Of Lifelong Costs And Qalys In Renal Replacement Therapy Based On Patients’ Life Expectancy, Health Policy (Amsterdam, Netherlands), Vol.1, No.86, (85–96).
  • Lee, A. J., Morgan, C. L., Conway, P., & Currie, C. J. (2005). Characterisation And Comparison Of Health- Related Quality Of Life For Patients With Renal Failure. Current Medical Research And Opinion, Vol.11, No.21, (1777–83).
  • Levey, A., Atkins, R., & Coresh, J. (2007). Chronic kidney disease as a global public health problem: approaches and initiatives–a position statement from Kidney Disease Improving Global Outcomes. International http://www.nature.com/ki/journal/v72/n3/abs/5002343a.html, (11.06.2013). Society of Nephrology (C. 83).
  • Mallick, N. P. (1995). What Do We Learn From The European Registry: What Will Be The Underlying Problems In The Year 2000? Nephrology, Dialysis, Transplantation  : Official Publication Of The European Dialysis And Transplant Association, European Renal Association, 10 Suppl 7, (2–6).
  • Matas, A. J.,Schnitzler, M. (2004). Payment for Living Donor (Vendor) Kidneys: A Cost-Effectiveness Analysis, American Journal of Transplantation, Vol.2, No.4, (216–221).
  • Mauskopf, J. (1998). Prevalence-Based Economic Evaluation. Value İn Health  : The Journal Of The International Society For Pharmacoeconomics And Outcomes Research, Vol.4, No.1, (251–9).
  • Mauskopf, J. A., Sullivan, S. D., Annemans, L., Caro, J., Mullins, C. D., Nuijten, M., … Trueman, P. (2007). Principles Of Good Practice For Budget Impact Analysis: Report Of The ISPOR Task Force On Good Research Practices--Budget Impact Analysis. Value In Health  : The Journal Of The International Society For Pharmacoeconomics And Outcomes Research, Vol.5, No.10, (336–47).
  • Nugent, R. A., Fathima, S. F., Feigl, A. B., & Chyung, D. (2011). The Burden Of Chronic Kidney Disease On Developing Nations: A 21st Century Challenge In Global Health. Nephron Clinical Practice, Vol.3, No.118, (c269–c277).
  • OECD. (2014). Health-Statistics. http://www.oecd.org/els/health-systems/health-statistics.htm (01.2.2014).
  • Özgen, H.,Tatar, M. (2007). Sağlık Sektöründe Bir Verimlilik Değerlendirme Tekniği Olarak Maliyet-Etkililik Analizi ve Türkiye’de Durum. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Cilt.2,Sayı.10, (109–137).
  • Perico, N., Bravo, R. F., De Leon, F. R., & Remuzzi, G. (2009). Screening For Chronic Kidney Disease İn Emerging Countries: Feasibility And Hurdles, Nephrology Dialysis Transplantation, 24(February), (1355–1358).
  • Polsky, D., Weinfurt, K. P., Kaplan, B., Kim, J., Fastenau, J., & Schulman, K. A. (2001). An Economic And Quality-Of-Life Assessment Of Basiliximab Vs Antithymocyte Globulin İmmunoprophylaxis İn Renal Transplantation. Nephrology, Dialysis, Transplantation, Vol.5, No.16, (1028–33).
  • Roberts, S. D., Maxwell, D. R., & Gross, T. L. (1980). Cost-Effective Care Of End-Stage Renal Disease: A Billion Dollar Question, Annals Of İnternal Medicine, No.92(2_Part_1), (243–248).
  • Rushby, J.F., Cairns, J. (2005). The Structure Of Economic Evaluation (1) And Measuring And Valuing Consequences (2). Içinde J. Rushby, J.F., Cairns (Ed.), Economic Evaluation (4. baskı). Open University Press.
  • Russell, L. B., Gold, M. R., Siegel, J. E., Daniels, N., Weinstein, M. C. (1996), The Role of Cost-Effectiveness Analysis in Health and Medicine, JAMA: The Journal of The American Medical Association, Vol.14, No.276, (1172-1177)
  • Sağıroğlu, T., Yıldırım, M., Meydan, B., & Çobanoğlu, M. (2009). Böbrek Transplantasyonu Hastalarının Retrospektif Analizi, Dicle Tıp Dergisi, Cilt.3, No.36, (75–79).
  • Sahin, S., Toprak, S., Nal, E. (2012). QALY: Quality Adjusted Life Year, Medicine Science, Vol.4, No.1, (232- 43).
  • Schaubel, D. E., Morrison, H. I., Desmeules, M., Parsons, D., Fenton, S. S. (1998), End-Stage Renal Disease
  • Projections For Canada To 2005 Using Poisson and Markov Models, International Journal of
  • Epidemiology, Vol.2, No.27, (274-281).
  • Schweitzer, E. J., Perencevich, E. N., Philosophe, B., & Bartlett, S. T. (2007). Estimated Benefits Of Transplantation Of Kidneys From Donors At Increased Risk For HIV Or Hepatitis C Infection. American Journal Of Transplantation, Vol.6, No.7, (1515–1525).
  • Sennfält, K., Magnusson, M., & Carlsson, P. (2002). Comparison Of Hemodialysis And Peritoneal Dialysis--A Cost-Utility Analysis. Peritoneal Dialysis International  : Journal Of The International Society For Peritoneal Dialysis, Vol.1, No.22, (39–47).
  • Sullivan, S. D., Mauskopf, J. a, Augustovski, F., Jaime Caro, J., Lee, K. M., Minchin, M., … Shau, W.-Y. (2014). Budget Impact Analysis-Principles Of Good Practice: Report Of The ISPOR 2012 Budget Impact Analysis Good Practice II Task Force, Value in Health  : The Journal Of The International Society For Pharmacoeconomics And Outcomes Research, Vol.1, No.17, (5–14).
  • Süleymanlar , G. , Al tıparmak , M
  • R., & Nurhan, S. (2014). Tü rkı̇ ye ’de Nefr olo
  • ji, Diyaliz ve Transplantasyon
  • (Registry 2013), T.C. Sağlık Bakanlığı ve Türk Nefroloji Derneği Ortak Raporu. Ankara.
  • Süleymanlar, G., Serdengeçti, K., & Ekrem, E. (2005). Türkiye’de Son Dönem Böbrek Yetmezliğinin Epidemiyolojisi, Türkiye Klinikleri Dahili Tıp Bilimleri Dergisi, Cilt.1, Sayı.21, (1–8).
  • Süleymanlar, G., Utaş, C., Arinsoy, T., Ateş, K., Altun, B., Altiparmak, M. R., … Serdengeçti, K. (2011). A Population-Based Survey Of Chronic Renal Disease In Turkey--The CREDIT Study. Nephrology, Dialysis, Transplantation  : Official Publication Of The European Dialysis And Transplant Association - European Renal Association, Vol.6, No.26, (1862–71).
  • USRDS. (2012). Atlas of Chronic Kidney Disease and End-Stage Renal Disease in the United States. Annual Data Report. http://www.usrds.org/adr.aspx. (2.2.2013).
  • Utaş, C. (2007). Diyaliz Uygulamalarında Maliyet Analizi, Türk Nefroloji Diyaliz ve Transplantasyon Dergisi, 16(Ek-2), (73–76).
  • Vanholder, R., Wanner, C., Caskey, F., Couchoud, C., Fouque, D., Groothoff, J., … Al., E. (2014). ERA-EDTA Registry: Annual Report 2012. The Netherlands. Tarihinde adresinden erişildi www.era-edta-reg.org
  • Villa, G., Fernández-Ortiz, L., Cuervo, J., Rebollo, P., Selgas, R., González, T., Arrieta, J. (2012). Cost- Effectiveness Analysis Of The Spanish Renal Replacement Therapy Program. Peritoneal Dialysis İnternational  : Journal Of The International Society For Peritoneal Dialysis, Vol., No.32, (192–9).
  • Villa, G., Sánchez-Álvarez, E., Cuervo, J., Fernández-Ortiz, L., Rebollo, P., Ortega, F. (2012). Cost- Effectiveness Analysis Of Timely Dialysis Referral After Renal Transplant Failure In Spain. BMC Health Services Research, Vol.1, No.12, (257) WHO. (2013), (01.07.2013). Thresholds,
  • http://www.who.int/choice/costs/CER_thresholds/en/
  • Wolfe, R. A., Ashby, V. B., Milford, E. L., Ojo, A. O., Ettenger, R. E., Agodoa, L. Y., … Port, F. K. (1999). Comparison Of Mortality İn All Patients On Dialysis, Patients On Dialysis Awaiting Transplantation, And Recipients Of A First Cadaveric Transplant, The New England Journal Of Medicine, Vol.23, No.341, (1725–30).
  • Wu, A. W., Fink, N. E., Marsh-Manzi, J. V. R., Meyer, K. B., Finkelstein, F. O., Chapman, M. M., & Powe, N. R. (2004). Changes In Quality Of Life During Hemodialysis And Peritoneal Dialysis Treatment: Generic And Disease Specific Measures, Journal of the American Society of Nephrology  : JASN, Vol.3, No.15, (743–53).
  • Xin, S. U. N. (2007). Markov Modelling In Healthcare Economic Evaluations, Chin J Evid-based Med, Vol.10, No.7, (750-756).
  • Yiğit, V. (2013). Sağlık Hizmetlerinde Ekonomik Değerlendirme: Türkiye’de Diyaliz ve Böbrek Transplantasyonu Tedavi Yöntemlerinin Maliyet Etkililik Analizi. Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Sağlık Kurumları Yönetimi Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Isparta.
  • Çelik Y. (2011). Sağlık Ekonomisi. Ankara: Siyasal Kitabevi.
  • Zhang, Q.-L.,& Rothenbacher, D. (2008). Prevalence Of Chronic Kidney Disease In Population-Based Studies: Systematic Review, BMC Public Health, Vol.1, No.8, (117).
Primary Language tr
Journal Section Research Articles
Authors

Author: Vahit YİĞİT

Author: Ramazan ERDEM

Dates

Publication Date: January 11, 2016

Bibtex @ { makusobed206886, journal = {Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {1309-1387}, eissn = {1309-1387}, address = {Mehmet Akif Ersoy University}, year = {2016}, volume = {1}, pages = {182 - 205}, doi = {10.20875/sb.33026}, title = {Türkiye'de Diyaliz ve Böbrek Transplantasyonu Tedavisinin Maliyet Etkililik Analizi - Cost-Effectiveness Analysis of Dialysis and Kidney Transplantation Treatment in Turkey}, key = {cite}, author = {YİĞİT, Vahit and ERDEM, Ramazan} }
APA YİĞİT, V , ERDEM, R . (2016). Türkiye'de Diyaliz ve Böbrek Transplantasyonu Tedavisinin Maliyet Etkililik Analizi - Cost-Effectiveness Analysis of Dialysis and Kidney Transplantation Treatment in Turkey. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1 (13), 182-205. Retrieved from http://dergipark.org.tr/makusobed/issue/19445/206886
MLA YİĞİT, V , ERDEM, R . "Türkiye'de Diyaliz ve Böbrek Transplantasyonu Tedavisinin Maliyet Etkililik Analizi - Cost-Effectiveness Analysis of Dialysis and Kidney Transplantation Treatment in Turkey". Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1 (2016): 182-205 <http://dergipark.org.tr/makusobed/issue/19445/206886>
Chicago YİĞİT, V , ERDEM, R . "Türkiye'de Diyaliz ve Böbrek Transplantasyonu Tedavisinin Maliyet Etkililik Analizi - Cost-Effectiveness Analysis of Dialysis and Kidney Transplantation Treatment in Turkey". Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1 (2016): 182-205
RIS TY - JOUR T1 - Türkiye'de Diyaliz ve Böbrek Transplantasyonu Tedavisinin Maliyet Etkililik Analizi - Cost-Effectiveness Analysis of Dialysis and Kidney Transplantation Treatment in Turkey AU - Vahit YİĞİT , Ramazan ERDEM Y1 - 2016 PY - 2016 N1 - DO - T2 - Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 182 EP - 205 VL - 1 IS - 13 SN - 1309-1387-1309-1387 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Mehmet Akif Ersoy University Journal of Social Sciences Institute Türkiye'de Diyaliz ve Böbrek Transplantasyonu Tedavisinin Maliyet Etkililik Analizi - Cost-Effectiveness Analysis of Dialysis and Kidney Transplantation Treatment in Turkey %A Vahit YİĞİT , Ramazan ERDEM %T Türkiye'de Diyaliz ve Böbrek Transplantasyonu Tedavisinin Maliyet Etkililik Analizi - Cost-Effectiveness Analysis of Dialysis and Kidney Transplantation Treatment in Turkey %D 2016 %J Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 1309-1387-1309-1387 %V 1 %N 13 %R %U
ISNAD YİĞİT, Vahit , ERDEM, Ramazan . "Türkiye'de Diyaliz ve Böbrek Transplantasyonu Tedavisinin Maliyet Etkililik Analizi - Cost-Effectiveness Analysis of Dialysis and Kidney Transplantation Treatment in Turkey". Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1 / 13 (January 2016): 182-205.
AMA YİĞİT V , ERDEM R . Türkiye'de Diyaliz ve Böbrek Transplantasyonu Tedavisinin Maliyet Etkililik Analizi - Cost-Effectiveness Analysis of Dialysis and Kidney Transplantation Treatment in Turkey. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2016; 1(13): 182-205.
Vancouver YİĞİT V , ERDEM R . Türkiye'de Diyaliz ve Böbrek Transplantasyonu Tedavisinin Maliyet Etkililik Analizi - Cost-Effectiveness Analysis of Dialysis and Kidney Transplantation Treatment in Turkey. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2016; 1(13): 205-182.